Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 1.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.51.1

अ॒भि त्यं मे॒षं पु॑रुहू॒तमृ॒ग्मिय॒मिन्द्रं॑ गी॒र्भिर्म॑दता॒ वस्वो॑ अर्ण॒वम् ।
यस्य॒ द्यावो॒ न वि॒चर॑न्ति॒ मानु॑षा भु॒जे मंहि॑ष्ठम॒भि विप्र॑मर्चत ॥

ମେଷ ସଦୃଶ, ବହୁଜନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆହୂତ, ଋକ୍‌ଯୋଗ୍ୟ ସେହି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଗୀତ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ହର୍ଷିତ କର; ସେ ଧନର ସମୁଦ୍ର। ଯାଙ୍କ (କର୍ମ) ଆଡ଼କୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଆକାଶ ପରି ଦେଖି ଘୂରନ୍ତି, ସେହି ଅତି ହର୍ଷଦାୟକ, ପ୍ରେରିତ ଜ୍ଞାନୀ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଭୋଗ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କର।

1.51.2

अ॒भीम॑वन्वन्त्स्वभि॒ष्टिमू॒तयो॑ अन्तरिक्ष॒प्रां तवि॑षीभि॒रावृ॑तम् ।
इन्द्रं॒ दक्षा॑स ऋ॒भवो॑ मद॒च्युतं॑ श॒तक्र॑तुं॒ जव॑नी सू॒नृतारु॑हत् ॥

ତାଙ୍କ ପ୍ରତି (ସମସ୍ତ) ସହାୟକ ରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚୟ ଏକତ୍ର ହେଲେ — ଅନ୍ତରୀକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣକାରୀ, ନିଜର ରକ୍ଷାଧାରୀ, ନିଜ ବଳରେ ଆବୃତ (ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି)। ନିପୁଣ ଋଭୁଗଣ ହର୍ଷଦାୟକ, ଶତକର୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ, ସୁସନ୍ତାନଯୁକ୍ତ (ରଥ)ରେ ଆରୋହଣ କରାଇଲେ।

1.51.3

त्वं गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रपो॒तात्र॑ये श॒तदु॑रेषु गातु॒वित् ।
स॒सेन॑ चिद्विम॒दाया॑वहो॒ वसु॑ आ॒जावद्रिं॑ वावसा॒नस्य॑ न॒र्तय॑न् ॥

ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସଙ୍କ ପାଇଁ ଗୋଶାଳା (ଗାଈ ଘେରା) ଖୋଲିଲ; ଅତ୍ରିଙ୍କ ପାଇଁ ଶହେ କିଲ୍ଲାରେ ପଥଜ୍ଞ ହୋଇ (ଖୋଲିଲ)। ସସ ସହିତ ବିମଦଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଧନ ଆଣିଲ; ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରୟାସୀଙ୍କ ହାତରେ ପ୍ରସ୍ତର-ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନାଚାଇଲ।

1.51.4

त्वम॒पाम॑पि॒धाना॑वृणो॒रपाधा॑रयः॒ पर्व॑ते॒ दानु॑म॒द्वसु॑ ।
वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ शव॒साव॑धी॒रहि॒मादित्सूर्यं॑ दि॒व्यारो॑हयो दृ॒शे ॥

ତୁମେ ଜଳର ଆବରଣ ଖୋଲିଲ; ପର୍ବତରେ ଦାନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଧନ ଧରି ରଖିଲ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ତୁମେ ବଳରେ ବୃତ୍ର, ସାପକୁ ବଧ କଲ ସେତେବେଳେ, ଦେଖିବା ପାଇଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆକାଶରେ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲ।

1.51.5

त्वं मा॒याभि॒रप॑ मा॒यिनो॑ऽधमः स्व॒धाभि॒र्ये अधि॒ शुप्ता॒वजु॑ह्वत ।
त्वं पिप्रो॑र्नृमणः॒ प्रारु॑जः॒ पुरः॒ प्र ऋ॒जिश्वा॑नं दस्यु॒हत्ये॑ष्वाविथ ॥

ତୁମେ ମାୟାରେ ମାୟାବୀଙ୍କୁ ତଳେ ପକାଇଲ; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ (କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବାଙ୍କୁ)। ନିଦ୍ରାରେ ଆହୁତି ଦେଉଥିବାଙ୍କୁ, ପିପ୍ରୁଙ୍କ ଦୁର୍ଗକୁ — ହେ ଉତ୍ତମ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମିତ୍ର — ତୁମେ ଭାଙ୍ଗିଲ; ଦସ୍ୟୁ ବଧରେ ଋଜିଶ୍ୱନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲ।

1.51.6

त्वं कुत्सं॑ शुष्ण॒हत्ये॑ष्वावि॒थार॑न्धयोऽतिथि॒ग्वाय॒ शम्ब॑रम् ।
म॒हान्तं॑ चिदर्बु॒दं नि क्र॑मीः प॒दा स॒नादे॒व द॑स्यु॒हत्या॑य जज्ञिषे ॥

ତୁମେ ଶୁଷ୍ଣ-ହତ୍ୟାରେ (ଯୁଦ୍ଧରେ) କୁତ୍ସଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କଲ; ଅତିଥିଗ୍ୱଙ୍କ ପାଇଁ ଶମ୍ବରଙ୍କୁ (କିଲ୍ଲାରୁ) ମୁକ୍ତ କଲ। ମହାନ ଅର୍ବୁଦ (ସାପ)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ପାଦରେ ତଳେ ଦଳିଲ; ପୁରାତନ କାଳରୁ ତୁମେ ଦସ୍ୟୁ ବଧ ପାଇଁ ଜନ୍ମିଛ।

1.51.7

त्वे विश्वा॒ तवि॑षी स॒ध्र्य॑ग्घि॒ता तव॒ राधः॑ सोमपी॒थाय॑ हर्षते ।
तव॒ वज्र॑श्चिकिते बा॒ह्वोर्हि॒तो वृ॒श्चा शत्रो॒रव॒ विश्वा॑नि॒ वृष्ण्या॑ ॥

ତୁମ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଛି; ସୋମପାନ ପାଇଁ ତୁମ ଧନ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ। ତୁମ ବଜ୍ର ଦୁଇ ବାହୁରେ ରଖାଯାଇ ପ୍ରକଟ ଅଛି; ଶତ୍ରୁର ସମସ୍ତ ବୀରକର୍ମ ପଡ଼ାଇ ଦିଅ।

1.51.8

वि जा॑नी॒ह्यार्या॒न्ये च॒ दस्य॑वो ब॒र्हिष्म॑ते रन्धया॒ शास॑दव्र॒तान् ।
शाकी॑ भव॒ यज॑मानस्य चोदि॒ता विश्वेत्ता ते॑ सध॒मादे॑षु चाकन ॥

ଆର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦସ୍ୟୁଙ୍କୁ ପୃଥକ ଭାବେ ଜାଣ; ବର୍ହିସ୍ ବିଛାଉଥିବା ଯଜମାନର ବିପକ୍ଷ ଅବ୍ରତମାନଙ୍କୁ ବଶ କର। ଯଜମାନର ବଳବାନ୍ ପ୍ରେରକ ହୁଅ; ସହଭୋଜନରେ ତୁମେ ସାଧିତ କରିଥିବା ସେହି ସବୁ କର୍ମ ତୁମର।

1.51.9

अनु॑व्रताय र॒न्धय॒न्नप॑व्रताना॒भूभि॒रिन्द्रः॑ श्न॒थय॒न्नना॑भुवः ।
वृ॒द्धस्य॑ चि॒द्वर्ध॑तो॒ द्यामिन॑क्षतः॒ स्तवा॑नो व॒म्रो वि ज॑घान सं॒दिहः॑ ॥

ବ୍ରତପାଳକ ପାଇଁ ଅବ୍ରତମାନଙ୍କୁ ବଶ କରି, ଜଳପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଦ୍ର ଅନାଭୁମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ। ବଢ଼ୁଥିବା ବୃଦ୍ଧର, ଯିଏ ଆକାଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସ୍ତୁତି କରୁଥିବା ବମର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ କରି ବଧ କଲେ।

1.51.10

तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शवः॑ ।
आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रवः॑ ॥

ଉଶନା ତୁମ ପାଇଁ ନିଜ ବଳରେ ବଳ ଗଢ଼ିଲେ, ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ନିଜ ପରାକ୍ରମରେ ଚାପି ବେଗରେ ଆଗକୁ ଯାଅ। ହେ ନରସହାୟକ! ମନ ସହ ଯୋଡ଼ା ବାୟୁର ବେଗ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ଯଶ ଦିଗରେ ଆଗକୁ ନେଲା।

1.51.11

मन्दि॑ष्ट॒ यदु॒शने॑ का॒व्ये सचाँ॒ इन्द्रो॑ व॒ङ्कू व॑ङ्कु॒तराधि॑ तिष्ठति ।
उ॒ग्रो य॒यिं निर॒पः स्रोत॑सासृज॒द्वि शुष्ण॑स्य दृंहि॒ता ऐ॑रय॒त्पुरः॑ ॥

ଉଶନାଙ୍କ ଜ୍ଞାନମୟ କାବ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ, ସେ ଦୁଇ ବଙ୍କା ଉପରେ, ଆହୁରି ବଙ୍କା ଉପରେ ଠିଆ ହୁଅନ୍ତି। ଉଗ୍ର ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ରୋତ ସହ ଗତିଶୀଳ ଜଳ ଛାଡ଼ିଲେ; ଶୁଷ୍ଣଙ୍କ ଦୃଢ଼ ଦୁର୍ଗ ଝାଡ଼ି ପୁରମାନଙ୍କୁ ଗତି ଦେଲେ।

1.51.12

आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मन्द॑से ।
इन्द्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ अन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥

ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ବୃଷଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରଥ ଉପରେ ଠିଆ ହୁଅ; ଶାର୍ଯ୍ୟାତ ଅର୍ପିତ ସେହି (ଆହୁତିମାନଙ୍କରେ) ତୁମେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର! ସୁତସୋମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତୋତ୍ରର ରକ୍ଷକ ହୋଇ, ଅନୁପମ ସ୍ତୁତି ଉପରେ ଆକାଶକୁ ଚଢ଼ୁଅ।

1.51.13

अद॑दा॒ अर्भां॑ मह॒ते व॑च॒स्यवे॑ क॒क्षीव॑ते वृच॒यामि॑न्द्र सुन्व॒ते ।
मेना॑भवो वृषण॒श्वस्य॑ सुक्रतो॒ विश्वेत्ता ते॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥

ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ମହାନ ଓ ବଚସ୍ୟୁଙ୍କୁ ବାଛୁରୀ ଦେଲ; ସୋମ ନିଙ୍ଗାଉଥିବା କକ୍ଷୀବାନ୍‌ଙ୍କୁ ବୃଚୟା ଗାଈ ଦେଲ। ହେ ଶୁଭସଂକଳ୍ପ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃଷଣାଶ୍ୱଙ୍କ ମନ ଅନୁସାରେ ତୁମେ ହିଁ ଥିଲ; ସମସ୍ତ ସବନରେ ସେହି କର୍ମ ତୁମ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯିବାଯୋଗ୍ୟ।

1.51.14

इन्द्रो॑ अश्रायि सु॒ध्यो॑ निरे॒के प॒ज्रेषु॒ स्तोमो॒ दुर्यो॒ न यूपः॑ ।
अ॒श्व॒युर्ग॒व्यू र॑थ॒युर्व॑सू॒युरिन्द्र॒ इद्रा॒यः क्ष॑यति प्रय॒न्ता ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ସୁଧୀ (ଜ୍ଞାନୀ ଯଜମାନ)ଙ୍କ ନିରେକରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛନ୍ତି; ପଜ୍ରରେ ସ୍ତୁତି ଯୂପ ଭଳି, ଦ୍ୱାରର ଖୁଣ୍ଟ ଭଳି। ଅଶ୍ୱ, ଗାଈ, ରଥ, ଧନ କାମନା କରୁଥିବା — ଆଗକୁ ଚାଲୁଥିବା ଲୋକର ଧନର ପ୍ରଭୁ ଇନ୍ଦ୍ର।

1.51.15

इ॒दं नमो॑ वृष॒भाय॑ स्व॒राजे॑ स॒त्यशु॑ष्माय त॒वसे॑ऽवाचि ।
अ॒स्मिन्नि॑न्द्र वृ॒जने॒ सर्व॑वीराः॒ स्मत्सू॒रिभि॒स्तव॒ शर्म॑न्त्स्याम ॥

ଏହି ନମସ୍କାର ବୃଷଭ, ସ୍ୱରାଜ, ସତ୍ୟବଳ ମହାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହେଲା। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏହି ସଂଗ୍ରାମରେ ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କ ସହ ଆମେ ତୁମ ଆଶ୍ରୟରେ ସୂରିମାନଙ୍କ ସହ ରହିବା।