ఋగ్వేదం · సూక్తం 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
अ॒भि त्यं मे॒षं पु॑रुहू॒तमृ॒ग्मिय॒मिन्द्रं॑ गी॒र्भिर्म॑दता॒ वस्वो॑ अर्ण॒वम् ।
यस्य॒ द्यावो॒ न वि॒चर॑न्ति॒ मानु॑षा भु॒जे मंहि॑ष्ठम॒भि विप्र॑मर्चत ॥
మేకపోతు వంటివాడు, అనేకులచే పిలువబడినవాడు, ఋక్కులకు యోగ్యుడైన ఇంద్రుని వైపు గీతాలతో ఆనందింపజేయండి; అతడు ధనసముద్రుడు. ఎవరి (కార్యాల)వైపు మనుషులు ఆకాశాలను చూస్తున్నట్లు తిరుగుతారో, ఆ అత్యంత ఆనందదాయకుడు, ప్రేరితుడైన జ్ఞానిని అనుభవానికై స్తుతించండి.
1.51.2
अ॒भीम॑वन्वन्त्स्वभि॒ष्टिमू॒तयो॑ अन्तरिक्ष॒प्रां तवि॑षीभि॒रावृ॑तम् ।
इन्द्रं॒ दक्षा॑स ऋ॒भवो॑ मद॒च्युतं॑ श॒तक्र॑तुं॒ जव॑नी सू॒नृतारु॑हत् ॥
అతని వైపు (అన్ని) సహాయక రక్షలు నిశ్చయంగా కూడాయి — అంతరిక్షాన్ని నింపేవి, తమ స్వంత రక్షను కలిగినవి, తమ బలాలతో ఆవృతమైనవి (ఇంద్రుని వైపు). నైపుణ్యవంతులైన ఋభువులు ఆనందదాయకుడు, వందకర్మల ఇంద్రుడిని వేగమైన, సుసంతానంగల (రథం)పై ఎక్కించారు.
1.51.3
त्वं गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रपो॒तात्र॑ये श॒तदु॑रेषु गातु॒वित् ।
स॒सेन॑ चिद्विम॒दाया॑वहो॒ वसु॑ आ॒जावद्रिं॑ वावसा॒नस्य॑ न॒र्तय॑न् ॥
నీవు అంగిరసుల కోసం గోశాలను (పశువుల కొట్టాన్ని) తెరిచావు; అత్రి కోసం వంద కోటల్లో మార్గం తెలిసినవాడిగా (తెరిచావు). ససతో కలిసి విమదునికి కూడా ధనాన్ని తెచ్చావు; యుద్ధంలో రాతి ఆయుధాన్ని శ్రమిస్తున్నవాని చేతిలో నాట్యం చేయిస్తూ.
1.51.4
त्वम॒पाम॑पि॒धाना॑वृणो॒रपाधा॑रयः॒ पर्व॑ते॒ दानु॑म॒द्वसु॑ ।
वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ शव॒साव॑धी॒रहि॒मादित्सूर्यं॑ दि॒व्यारो॑हयो दृ॒शे ॥
నీవు జలాల ఆవరణలను తెరిచావు; పర్వతంపై దానాలతో నిండిన ధనాన్ని నిలిపావు. ఇంద్రా! నీవు బలంతో వృత్రుడు, పాముని చంపినప్పుడే, చూడటానికి సూర్యుడిని ఆకాశంలో పైకి లేపావు.
1.51.5
त्वं मा॒याभि॒रप॑ मा॒यिनो॑ऽधमः स्व॒धाभि॒र्ये अधि॒ शुप्ता॒वजु॑ह्वत ।
त्वं पिप्रो॑र्नृमणः॒ प्रारु॑जः॒ पुरः॒ प्र ऋ॒जिश्वा॑नं दस्यु॒हत्ये॑ष्वाविथ ॥
నీవు మాయలచే మాయావులను కిందకు పడేశావు; తమ స్వంత శక్తులతో (పనిచేసిన వారిని). నిద్రలో ఆహుతులు అర్పించినవారిని, పిప్రుని కోటలను — ఓ మంచి మనుషుల మిత్రమా — నీవు బద్దలు చేశావు; దస్యులను సంహరించడంలో ఋజిశ్వనుని కాపాడావు.
1.51.6
त्वं कुत्सं॑ शुष्ण॒हत्ये॑ष्वावि॒थार॑न्धयोऽतिथि॒ग्वाय॒ शम्ब॑रम् ।
म॒हान्तं॑ चिदर्बु॒दं नि क्र॑मीः प॒दा स॒नादे॒व द॑स्यु॒हत्या॑य जज्ञिषे ॥
నీవు శుష్ణుని సంహార (యుద్ధా)లలో కుత్సుని కాపాడావు; అతిథిగ్వుని కోసం శంబరుని (కోట నుండి) విడిపించావు. మహాసర్పం అర్బుదుని కూడా నీవు కాలితో కిందకు తొక్కావు; పూర్వకాలం నుండే నీవు దస్యులను సంహరించడానికి జన్మించావు.
1.51.7
त्वे विश्वा॒ तवि॑षी स॒ध्र्य॑ग्घि॒ता तव॒ राधः॑ सोमपी॒थाय॑ हर्षते ।
तव॒ वज्र॑श्चिकिते बा॒ह्वोर्हि॒तो वृ॒श्चा शत्रो॒रव॒ विश्वा॑नि॒ वृष्ण्या॑ ॥
నీలో సమస్త శక్తులు ఉన్నాయి; నీ సంపద సోమపానం కోసం ఆనందిస్తుంది. నీ వజ్రం రెండు చేతులలో ఉంచబడి ప్రకటమవుతోంది; శత్రువు యొక్క పరాక్రమాలన్నింటినీ క్రిందకు పడగొట్టు.
1.51.8
वि जा॑नी॒ह्यार्या॒न्ये च॒ दस्य॑वो ब॒र्हिष्म॑ते रन्धया॒ शास॑दव्र॒तान् ।
शाकी॑ भव॒ यज॑मानस्य चोदि॒ता विश्वेत्ता ते॑ सध॒मादे॑षु चाकन ॥
ఆర్యులకు, దస్యులకు మధ్య భేదాన్ని తెలుసుకో; బర్హిస్ పరచే యజమానుడికి అడ్డు వచ్చే అవ్రతులను అణచు. యజమానుడికి శక్తిమంతుడైన ప్రేరకుడవుగా ఉండు; సహభోజనాలలో నీవు సాధించిన ఆ కార్యాలన్నీ నీవే.
1.51.9
अनु॑व्रताय र॒न्धय॒न्नप॑व्रताना॒भूभि॒रिन्द्रः॑ श्न॒थय॒न्नना॑भुवः ।
वृ॒द्धस्य॑ चि॒द्वर्ध॑तो॒ द्यामिन॑क्षतः॒ स्तवा॑नो व॒म्रो वि ज॑घान सं॒दिहः॑ ॥
వ్రతం పాటించేవాడి కోసం అవ్రతులను అణచుతూ, జల-పుత్రులతో ఇంద్రుడు అనాభువులను చూర్ణం చేశాడు. పెరుగుతున్న వృద్ధుడి ఆకాశాన్ని చేరినవాడిగా స్తుతిస్తూ వమ్రుడు శత్రువులను ముక్కలు చేసి చంపాడు.
1.51.10
तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शवः॑ ।
आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रवः॑ ॥
ఉశనసు నీ కోసం తన బలంతో బలాన్ని చెక్కినప్పుడు, నీవు ఆకాశాన్ని భూమిని నీ పరాక్రమంతో అణచుతూ వేగంగా ముందుకు సాగుతావు. ఓ నరసహాయకా! మనసుకు కట్టిన వాయువు వేగం నిండిన నిన్ను కీర్తి వైపు ముందుకు నడిపింది.
1.51.11
मन्दि॑ष्ट॒ यदु॒शने॑ का॒व्ये सचाँ॒ इन्द्रो॑ व॒ङ्कू व॑ङ्कु॒तराधि॑ तिष्ठति ।
उ॒ग्रो य॒यिं निर॒पः स्रोत॑सासृज॒द्वि शुष्ण॑स्य दृंहि॒ता ऐ॑रय॒त्पुरः॑ ॥
ఉశనసు జ్ఞానకావ్యంతో ఇంద్రుడు సంతోషించినప్పుడు, అతడు రెండు వంకరల మీద, మరింత వంకరదాని మీద నిలుస్తాడు. ఉగ్రుడైన ఇంద్రుడు ప్రవాహంతో కదలే జలాలను విడిచాడు; శుష్ణుని దృఢ దుర్గాలను కదిలించి పురాలను కదిపాడు.
1.51.12
आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मन्द॑से ।
इन्द्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ अन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥
నిజంగా నీవు వృషభాల మధ్య రథం మీద నిలుస్తావు; శార్యాతుడు అర్పించిన ఆ (ఆహుతుల) లో నీవు ఆనందిస్తావు. ఓ ఇంద్రా! సుతసోమాల మధ్య స్తోత్రాలకు రక్షకుడిగా, సాటిలేని స్తుతిపై ఆకాశం వైపు ఎక్కుతావు.
1.51.13
अद॑दा॒ अर्भां॑ मह॒ते व॑च॒स्यवे॑ क॒क्षीव॑ते वृच॒यामि॑न्द्र सुन्व॒ते ।
मेना॑भवो वृषण॒श्वस्य॑ सुक्रतो॒ विश्वेत्ता ते॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥
ఇంద్రా, నీవు మహనీయునికి, వచస్యువునకు దూడను ఇచ్చావు; సోమం పిండే కక్షీవంతునకు వృచయా ఆవును ఇచ్చావు. మంచి సంకల్పం గల ఇంద్రా, వృషణాశ్వుని మనసుకు అనుగుణంగా నీవే ఉన్నావు; అన్ని సవనాలలో ఆ కార్యాలు నీచేత చెప్పబడదగినవి.
1.51.14
इन्द्रो॑ अश्रायि सु॒ध्यो॑ निरे॒के प॒ज्रेषु॒ स्तोमो॒ दुर्यो॒ न यूपः॑ ।
अ॒श्व॒युर्ग॒व्यू र॑थ॒युर्व॑सू॒युरिन्द्र॒ इद्रा॒यः क्ष॑यति प्रय॒न्ता ॥
ఇంద్రుడు సుధీ (జ్ఞాని) యొక్క నిరేకంలో స్థాపించబడ్డాడు; పజ్రాలలో స్తోత్రం యూపం (యజ్ఞస్తంభం) వంటి ద్వారబంధంలా ఉంది. గుర్రాలను, గోవులను, రథాలను, ధనాన్ని కోరేవాడు — ముందుకు సాగేవారి ధనానికి ఇంద్రుడే ప్రభువు.
1.51.15
इ॒दं नमो॑ वृष॒भाय॑ स्व॒राजे॑ स॒त्यशु॑ष्माय त॒वसे॑ऽवाचि ।
अ॒स्मिन्नि॑न्द्र वृ॒जने॒ सर्व॑वीराः॒ स्मत्सू॒रिभि॒स्तव॒ शर्म॑न्त्स्याम ॥
ఈ నమస్కారం వృషభునికి, స్వరాజ్యునికి, సత్యబలుడైన మహానునికి చెప్పబడింది. ఇంద్రా, ఈ యుద్ధంలో వీరులందరితో కలిసి మేము నీ ఆశ్రయంలో సూరులతో ఉండుదుము గాక.