ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.51.1
अ॒भि त्यं मे॒षं पु॑रुहू॒तमृ॒ग्मिय॒मिन्द्रं॑ गी॒र्भिर्म॑दता॒ वस्वो॑ अर्ण॒वम् ।
यस्य॒ द्यावो॒ न वि॒चर॑न्ति॒ मानु॑षा भु॒जे मंहि॑ष्ठम॒भि विप्र॑मर्चत ॥
ਮੇਢੇ ਵਰਗੇ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੁਕਾਰੇ ਗਏ, ਰਿਚਾਵਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੋ; ਉਹ ਧਨ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ। ਜਿਸ (ਕਰਮਾਂ) ਵੱਲ ਮਨੁੱਖ ਅਕਾਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਵੇਖਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਅਤਿ ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਿਆਨੀ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਭੋਗ ਲਈ ਉਸਤਤ ਕਰੋ।
1.51.2
अ॒भीम॑वन्वन्त्स्वभि॒ष्टिमू॒तयो॑ अन्तरिक्ष॒प्रां तवि॑षीभि॒रावृ॑तम् ।
इन्द्रं॒ दक्षा॑स ऋ॒भवो॑ मद॒च्युतं॑ श॒तक्र॑तुं॒ जव॑नी सू॒नृतारु॑हत् ॥
ਉਸ ਵੱਲ (ਸਭ) ਸਹਾਇਕ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ — ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਭਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀਆਂ, ਆਪਣੇ ਬਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀਆਂ (ਇੰਦਰ ਵੱਲ)। ਨਿਪੁੰਨ ਰਿਭੂਆਂ ਨੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ, ਸੌ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਤੇਜ਼, ਸੁਪੁੱਤਰ ਵਾਲੇ (ਰੱਥ) ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾਇਆ।
1.51.3
त्वं गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रपो॒तात्र॑ये श॒तदु॑रेषु गातु॒वित् ।
स॒सेन॑ चिद्विम॒दाया॑वहो॒ वसु॑ आ॒जावद्रिं॑ वावसा॒नस्य॑ न॒र्तय॑न् ॥
ਤੂੰ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਲਈ ਗੋਸ਼ਾਲਾ (ਗਊਆਂ ਦਾ ਵਾੜਾ) ਖੋਲ੍ਹੀ; ਅਤ੍ਰਿ ਲਈ ਸੌ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ (ਖੋਲ੍ਹੀ)। ਸਸ ਸਮੇਤ ਵਿਮਦ ਲਈ ਵੀ ਤੂੰ ਧਨ ਲਿਆਂਦਾ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਯਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪੱਥਰ-ਹਥਿਆਰ ਨਚਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।
1.51.4
त्वम॒पाम॑पि॒धाना॑वृणो॒रपाधा॑रयः॒ पर्व॑ते॒ दानु॑म॒द्वसु॑ ।
वृ॒त्रं यदि॑न्द्र॒ शव॒साव॑धी॒रहि॒मादित्सूर्यं॑ दि॒व्यारो॑हयो दृ॒शे ॥
ਤੂੰ ਜਲਾਂ ਦੇ ਢੱਕਣ ਖੋਲ੍ਹੇ; ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਧਨ ਟਿਕਾਇਆ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਤਰ, ਸੱਪ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਦੇ ਵੇਖਣ ਲਈ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕਿਆ।
1.51.5
त्वं मा॒याभि॒रप॑ मा॒यिनो॑ऽधमः स्व॒धाभि॒र्ये अधि॒ शुप्ता॒वजु॑ह्वत ।
त्वं पिप्रो॑र्नृमणः॒ प्रारु॑जः॒ पुरः॒ प्र ऋ॒जिश्वा॑नं दस्यु॒हत्ये॑ष्वाविथ ॥
ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਾਇਆਵੀਆਂ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਿਆ; ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ (ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ)। ਜੋ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਸਨ, ਪਿਪ੍ਰੂ ਦੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ — ਹੇ ਚੰਗੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ — ਤੂੰ ਤੋੜਿਆ; ਦਸਿਊਆਂ ਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਰਿਜਿਸ਼ਵਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
1.51.6
त्वं कुत्सं॑ शुष्ण॒हत्ये॑ष्वावि॒थार॑न्धयोऽतिथि॒ग्वाय॒ शम्ब॑रम् ।
म॒हान्तं॑ चिदर्बु॒दं नि क्र॑मीः प॒दा स॒नादे॒व द॑स्यु॒हत्या॑य जज्ञिषे ॥
ਤੂੰ ਸ਼ੁਸ਼ਣ-ਹੱਤਿਆ (ਲੜਾਈਆਂ) ਵਿੱਚ ਕੁਤਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ; ਅਤਿਥਿਗਵ ਲਈ ਸ਼ੰਬਰ ਨੂੰ (ਕਿਲ੍ਹੇ ਤੋਂ) ਛੁਡਾਇਆ। ਮਹਾਨ ਅਰਬੁਦ (ਸੱਪ) ਨੂੰ ਵੀ ਤੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਹੇਠਾਂ ਕੁਚਲਿਆ; ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਹੀ ਤੂੰ ਦਸਿਊਆਂ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਜਨਮਿਆ ਹੈਂ।
1.51.7
त्वे विश्वा॒ तवि॑षी स॒ध्र्य॑ग्घि॒ता तव॒ राधः॑ सोमपी॒थाय॑ हर्षते ।
तव॒ वज्र॑श्चिकिते बा॒ह्वोर्हि॒तो वृ॒श्चा शत्रो॒रव॒ विश्वा॑नि॒ वृष्ण्या॑ ॥
ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਧਨ ਸੋਮਪਾਨ ਲਈ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ ਦੋਹਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੈ; ਵੈਰੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਰਾਕਰਮ ਢਾਹ ਦੇ।
1.51.8
वि जा॑नी॒ह्यार्या॒न्ये च॒ दस्य॑वो ब॒र्हिष्म॑ते रन्धया॒ शास॑दव्र॒तान् ।
शाकी॑ भव॒ यज॑मानस्य चोदि॒ता विश्वेत्ता ते॑ सध॒मादे॑षु चाकन ॥
ਆਰਿਆਂ ਅਤੇ ਦਸਿਊਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭੇਦ ਪਛਾਣ; ਬਰਹਿਸ ਵਿਛਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਜਮਾਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਵ੍ਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰ। ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਬਲਵਾਨ ਪ੍ਰੇਰਕ ਬਣ; ਸਹਭੋਜਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਮ ਸਾਧੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਰੇ ਹਨ।
1.51.9
अनु॑व्रताय र॒न्धय॒न्नप॑व्रताना॒भूभि॒रिन्द्रः॑ श्न॒थय॒न्नना॑भुवः ।
वृ॒द्धस्य॑ चि॒द्वर्ध॑तो॒ द्यामिन॑क्षतः॒ स्तवा॑नो व॒म्रो वि ज॑घान सं॒दिहः॑ ॥
ਵਰਤ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਅਵ੍ਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਜਲ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਨਾਭੂਆਂ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ। ਵਧਦੇ ਬੁੱਢੇ ਦੀ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਵਮਰ ਨੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਕੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
1.51.10
तक्ष॒द्यत्त॑ उ॒शना॒ सह॑सा॒ सहो॒ वि रोद॑सी म॒ज्मना॑ बाधते॒ शवः॑ ।
आ त्वा॒ वात॑स्य नृमणो मनो॒युज॒ आ पूर्य॑माणमवहन्न॒भि श्रवः॑ ॥
ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬਲ ਘੜਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਅਸਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਦਬਾਉਂਦਾ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਨਰ-ਸਹਾਇਕ! ਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨੇ ਭਰਪੂਰ ਤੈਨੂੰ ਯਸ਼ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਗਿਆ।
1.51.11
मन्दि॑ष्ट॒ यदु॒शने॑ का॒व्ये सचाँ॒ इन्द्रो॑ व॒ङ्कू व॑ङ्कु॒तराधि॑ तिष्ठति ।
उ॒ग्रो य॒यिं निर॒पः स्रोत॑सासृज॒द्वि शुष्ण॑स्य दृंहि॒ता ऐ॑रय॒त्पुरः॑ ॥
ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਗਿਆਨਮਈ ਕਾਵਿ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੋ ਟੇਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੇਢੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਗਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਧਾਰਾ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਜਲ ਛੱਡਿਆ; ਸ਼ੁਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਕੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਕੇ ਪੁਰਾਂ ਨੂੰ ਗਤੀ ਦਿੱਤੀ।
1.51.12
आ स्मा॒ रथं॑ वृष॒पाणे॑षु तिष्ठसि शार्या॒तस्य॒ प्रभृ॑ता॒ येषु॒ मन्द॑से ।
इन्द्र॒ यथा॑ सु॒तसो॑मेषु चा॒कनो॑ अन॒र्वाणं॒ श्लोक॒मा रो॑हसे दि॒वि ॥
ਯਕੀਨਨ ਤੂੰ ਬਲਦਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈਂ; ਸ਼ਾਰਿਆਤ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ (ਆਹੂਤੀਆਂ) ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਇੰਦਰ! ਸੁਤ ਸੋਮਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਤੋਤਰਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਅਨੁਪਮ ਸਤੋਤਰ ਉੱਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈਂ।
1.51.13
अद॑दा॒ अर्भां॑ मह॒ते व॑च॒स्यवे॑ क॒क्षीव॑ते वृच॒यामि॑न्द्र सुन्व॒ते ।
मेना॑भवो वृषण॒श्वस्य॑ सुक्रतो॒ विश्वेत्ता ते॒ सव॑नेषु प्र॒वाच्या॑ ॥
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਵਚਸਯੂ ਨੂੰ ਵੱਛਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਨਿਚੋੜਨ ਵਾਲੇ ਕਕਸ਼ੀਵਾਨ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਚਯਾ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਸ਼ੁਭ-ਸੰਕਲਪ ਇੰਦਰ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣਾਸ਼ਵ ਦੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਹੀ ਸੀ; ਸਾਰੇ ਸਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਰਮ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕਹੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਹਨ।
1.51.14
इन्द्रो॑ अश्रायि सु॒ध्यो॑ निरे॒के प॒ज्रेषु॒ स्तोमो॒ दुर्यो॒ न यूपः॑ ।
अ॒श्व॒युर्ग॒व्यू र॑थ॒युर्व॑सू॒युरिन्द्र॒ इद्रा॒यः क्ष॑यति प्रय॒न्ता ॥
ਇੰਦਰ ਸੁਧੀ (ਗਿਆਨੀ ਜਜਮਾਨ) ਦੇ ਨਿਰੇਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ ਹਨ; ਪਜ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤੋਤ੍ਰ ਯੂਪ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਘੋੜੇ, ਗਊਆਂ, ਰਥ, ਧਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ — ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਧਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਹੀ ਹੈ।
1.51.15
इ॒दं नमो॑ वृष॒भाय॑ स्व॒राजे॑ स॒त्यशु॑ष्माय त॒वसे॑ऽवाचि ।
अ॒स्मिन्नि॑न्द्र वृ॒जने॒ सर्व॑वीराः॒ स्मत्सू॒रिभि॒स्तव॒ शर्म॑न्त्स्याम ॥
ਇਹ ਨਮਸਕਾਰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਨੂੰ, ਸ੍ਵਰਾਜ ਨੂੰ, ਸੱਤਿਆਬਲ ਮਹਾਨ ਨੂੰ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਇਸ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੀਰਾਂ ਸਮੇਤ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਹੀਏ।