ऋग्वेद · सूक्त 1.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.64.1
वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ सुम॑खाय वे॒धसे॒ नोधः॑ सुवृ॒क्तिं प्र भ॑रा म॒रुद्भ्यः॑ ।
अ॒पो न धीरो॒ मन॑सा सु॒हस्त्यो॒ गिरः॒ सम॑ञ्जे वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ॥
हे नोधा, वीर्यवान, बलवान, उत्तम यज्ञ करणाऱ्या आणि ज्ञानी मरुतांसाठी उत्तम स्तुती अर्पण कर. यज्ञांमध्ये येणाऱ्या त्यांच्यासाठी, कुशल हातांचा धीर पुरुष पाण्याला सजवतो तसे मी मनाने माझी गीते सजवतो.
1.64.2
ते ज॑ज्ञिरे दि॒व ऋ॒ष्वास॑ उ॒क्षणो॑ रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ असु॑रा अरे॒पसः॑ ।
पा॒व॒कासः॒ शुच॑यः॒ सूर्या॑ इव॒ सत्वा॑नो॒ न द्र॒प्सिनो॑ घो॒रव॑र्पसः ॥
ते द्युलोकातून जन्मले. बलवान बैलांसारखे धैर्यवान, रुद्राचे तरुण पुत्र, अविनाशी आणि निर्दोष. ते पवित्र करणारे, तेजस्वी सूर्यांसारखे, बलवान आणि भयंकर रूप धारण करणारे आहेत.
1.64.3
युवा॑नो रु॒द्रा अ॒जरा॑ अभो॒ग्घनो॑ वव॒क्षुरध्रि॑गावः॒ पर्व॑ता इव ।
दृ॒ळ्हा चि॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि॒ पार्थि॑वा॒ प्र च्या॑वयन्ति दि॒व्यानि॑ म॒ज्मना॑ ॥
तरुण रुद्रपुत्र, जरारहित, बेसावधांना नष्ट करणारे, पर्वतांप्रमाणे हलले. स्थिर अशा सर्व पार्थिव लोकांनाही ते आपल्या बळाने हलवतात, आणि दिव्य लोकांनाही.
1.64.4
चि॒त्रैर॒ञ्जिभि॒र्वपु॑षे॒ व्य॑ञ्जते॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्माँ अधि॑ येतिरे शु॒भे ।
अंसे॑ष्वेषां॒ नि मि॑मिक्षु*र्ऋ॒ष्टयः॑ सा॒कं ज॑ज्ञिरे स्व॒धया॑ दि॒वो नरः॑ ॥
ते विविध रंगी अलंकारांनी सौंदर्यासाठी स्वतःला सजवतात; छातीवर सोन्याचे अलंकार, खांद्यांवरही धारण करतात. त्यांचे तेजस्वी भाले खाली चमकले; स्वतःच्या शक्तीने द्युलोकातून एकत्र जन्मलेले नेते हे आहेत.
1.64.5
ई॒शा॒न॒कृतो॒ धुन॑यो रि॒शाद॑सो॒ वाता॑न्वि॒द्युत॒स्तवि॑षीभिरक्रत ।
दु॒हन्त्यूध॑र्दि॒व्यानि॒ धूत॑यो॒ भूमिं॑ पिन्वन्ति॒ पय॑सा॒ परि॑ज्रयः ॥
कंपविणारे अधिपती, शत्रुसंहारक, प्रचंड बळाने वारे आणि विजा निर्माण करतात. दिव्य स्तन दोहतात; चोहोबाजूंनी वेढणारे कंपनकारी दुधाने पृथ्वी भरतात.
1.64.6
पिन्व॑न्त्य॒पो म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः॒ पयो॑ घृ॒तव॑द्वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ।
अत्यं॒ न मि॒हे वि न॑यन्ति वा॒जिन॒मुत्सं॑ दुहन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तम् ॥
उदार मरुत पाणी भरतात; यज्ञांमध्ये येणारे ते तुपयुक्त दुधाने भरतात. घोड्याला जसे चालवतात तसे ते बलवानाला नेतात; गर्जणारा अक्षय झरा ते दोहतात.
1.64.7
म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यदः॑ ।
मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिनः॑ खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वम् ॥
हे मरुतांनो, तुम्ही म्हशींसारखे बलवान, मायावी, तेजस्वी, पर्वतांसारखे स्वबलसंपन्न आणि वेगाने धावणारे आहात; लाल उषांमध्ये तुम्ही बलवान रथ जुंपता तेव्हा वनांना हरिण व हत्तींप्रमाणे गिळून टाकता.
1.64.8
सिं॒हा इ॑व नानदति॒ प्रचे॑तसः पि॒शा इ॑व सु॒पिशो॑ वि॒श्ववे॑दसः ।
क्षपो॒ जिन्व॑न्तः॒ पृष॑तीभिर्ऋ॒ष्टिभिः॒ समित्स॒बाधः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ॥
सिंहांप्रमाणे गर्जना करणारे, ज्ञानी, ठिपक्यांच्या प्राण्यांप्रमाणे सुंदर अलंकृत मरुतांनो, तुम्ही सर्वज्ञ आहात; भाल्यांसह रात्री हाकलून लावता, बल आणि क्रोधासह एकत्र येऊन शत्रूंना अडवता.
1.64.9
रोद॑सी॒ आ व॑दता गणश्रियो॒ नृषा॑चः शूराः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ।
आ व॒न्धुरे॑ष्व॒मति॒र्न द॑र्श॒ता वि॒द्युन्न त॑स्थौ मरुतो॒ रथे॑षु वः ॥
गणांसह शोभणाऱ्या, मानवांचे मार्गदर्शक, वीर मरुतांनो, तुम्ही द्युलोक व पृथ्वी यांना घोषित करा; तुम्ही बल व क्रोधाने प्रेरित आहात; रथदंडांवर विचाराप्रमाणे, दिसणाऱ्या विजेप्रमाणे तुम्ही रथांवर स्थित आहात.
1.64.10
वि॒श्ववे॑दसो र॒यिभिः॒ समो॑कसः॒ सम्मि॑श्लास॒स्तवि॑षीभिर्विर॒प्शिनः॑ ।
अस्ता॑र॒ इषुं॑ दधिरे॒ गभ॑स्त्योरन॒न्तशु॑ष्मा॒ वृष॑खादयो॒ नरः॑ ॥
सर्वज्ञ, धनासह एकत्र वास्तव्य करणारे, परस्परांशी मिळालेले, बलाने चमकणारे, धनुर्धर मरुतांनी दोन्ही हातांत बाण धारण केले आहेत; अमर्याद बल असलेले, वृषभभक्षक वीर मानव आहेत.
1.64.11
हि॒र॒ण्यये॑भिः प॒विभिः॑ पयो॒वृध॒ उज्जि॑घ्नन्त आप॒थ्यो॑ न पर्व॑तान् ।
म॒खा अ॒यासः॑ स्व॒सृतो॑ ध्रुव॒च्युतो॑ दुध्र॒कृतो॑ म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥
सुवर्णी वज्रांनी, दूध (पाऊस) वाढवणारे तुम्ही, वाटसरूप्रमाणे पर्वतांना वर उचलून प्रहार करता; तुम्ही यज्ञकर्ते, अथक, स्वजात, दृढपणे चालणारे, कंपन घडवणारे मरुत आहात, ज्यांची दृष्टी तेजस्वी आहे.
1.64.12
घृषुं॑ पाव॒कं व॒निनं॒ विच॑र्षणिं रु॒द्रस्य॑ सू॒नुं ह॒वसा॑ गृणीमसि ।
र॒ज॒स्तुरं॑ त॒वसं॒ मारु॑तं ग॒णमृ॑जी॒षिणं॒ वृष॑णं सश्चत श्रि॒ये ॥
आम्ही आवाहनासह रुद्राच्या पुत्रांची, तेजस्वी, पवित्र करणाऱ्या, अरण्यांचे स्वामी, दूरवर प्रकाशणाऱ्या, धूळ उडवणाऱ्या, बलवान, रजास हलवणाऱ्या मरुतांच्या गणाची स्तुती करतो; सरळ चालणारे, पर्जन्यवृषभ मरुतांनो, समृद्धीसाठी आमच्याशी संलग्न व्हा.
1.64.13
प्र नू स मर्तः॒ शव॑सा॒ जनाँ॒ अति॑ त॒स्थौ व॑ ऊ॒ती म॑रुतो॒ यमाव॑त ।
अर्व॑द्भि॒र्वाजं॑ भरते॒ धना॒ नृभि॑रा॒पृच्छ्यं॒ क्रतु॒मा क्षे॑ति॒ पुष्य॑ति ॥
हे मरुतांनो, तुमच्या संरक्षणाने राखलेला तो मानव आपल्या बलाने लोकांपेक्षा वर उभा राहतो. वेगवान घोड्यांसह तो धन आणि बक्षीस आणतो; आपल्या नेत्यांसह, ज्या संकल्पाची याचना करावी त्यात तो वास करतो आणि भरभराटतो.
1.64.14
च॒र्कृत्यं॑ मरुतः पृ॒त्सु दु॒ष्टरं॑ द्यु॒मन्तं॒ शुष्मं॑ म॒घव॑त्सु धत्तन ।
ध॒न॒स्पृत॑मु॒क्थ्यं॑ वि॒श्वच॑र्षणिं तो॒कं पु॑ष्येम॒ तन॑यं श॒तं हिमाः॑ ॥
हे मरुतांनो, युद्धांत अजेय, तेजस्वी बल दात्यांमध्ये स्थापित करा. धनाचा रक्षक, स्तुत्य, सर्वदर्शी ते आम्ही मिळवो. पुत्र व संततीने आम्ही पुष्ट होवो, शंभर हिवाळे जगो.
1.64.15
नू ष्ठि॒रं म॑रुतो वी॒रव॑न्तमृती॒षाहं॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धत्त ।
स॒ह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॑ शूशु॒वांसं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥
आता, हे मरुतांनो, वीरपुत्रांनी भरलेले, स्थिर, ऋत जिंकणारे धन आम्हांला द्या. हजारपट, शंभरपट वाढणारे धन आमच्यात स्थापा. पहाटे लवकर, बुद्धिधनाने समृद्ध तो आमच्याकडे येवो.