ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.64.1
वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ सुम॑खाय वे॒धसे॒ नोधः॑ सुवृ॒क्तिं प्र भ॑रा म॒रुद्भ्यः॑ ।
अ॒पो न धीरो॒ मन॑सा सु॒हस्त्यो॒ गिरः॒ सम॑ञ्जे वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ॥
ਹੇ ਨੋਧਾ, ਵੀਰਜਵਾਨ, ਬਲਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਚੰਗੀ ਉਸਤਤ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਨਿਪੁੰਨ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਧੀਰ ਪੁਰਖ ਜਲ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੀਤ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹਾਂ।
1.64.2
ते ज॑ज्ञिरे दि॒व ऋ॒ष्वास॑ उ॒क्षणो॑ रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ असु॑रा अरे॒पसः॑ ।
पा॒व॒कासः॒ शुच॑यः॒ सूर्या॑ इव॒ सत्वा॑नो॒ न द्र॒प्सिनो॑ घो॒रव॑र्पसः ॥
ਉਹ ਦਿਵ ਤੋਂ ਜਨਮੇ। ਬਲਵਾਨ ਬਲਦਾਂ ਵਾਂਗ ਦਲੇਰ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਬਲਵਾਨ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
1.64.3
युवा॑नो रु॒द्रा अ॒जरा॑ अभो॒ग्घनो॑ वव॒क्षुरध्रि॑गावः॒ पर्व॑ता इव ।
दृ॒ळ्हा चि॒द्विश्वा॒ भुव॑नानि॒ पार्थि॑वा॒ प्र च्या॑वयन्ति दि॒व्यानि॑ म॒ज्मना॑ ॥
ਜਵਾਨ ਰੁਦਰ-ਪੁੱਤਰ, ਅਜਰ, ਗ਼ਾਫ਼ਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਹਿੱਲੇ। ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸਾਰੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦਿਵ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।
1.64.4
चि॒त्रैर॒ञ्जिभि॒र्वपु॑षे॒ व्य॑ञ्जते॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्माँ अधि॑ येतिरे शु॒भे ।
अंसे॑ष्वेषां॒ नि मि॑मिक्षु*र्ऋ॒ष्टयः॑ सा॒कं ज॑ज्ञिरे स्व॒धया॑ दि॒वो नरः॑ ॥
ਉਹ ਰੰਗ-ਬਰੰਗੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ, ਮੋਢਿਆਂ ਤੇ ਵੀ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਬਰਛੇ ਹੇਠਾਂ ਚਮਕੇ; ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਦਿਵ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਜਨਮੇ ਆਗੂ ਇਹ ਹਨ।
1.64.5
ई॒शा॒न॒कृतो॒ धुन॑यो रि॒शाद॑सो॒ वाता॑न्वि॒द्युत॒स्तवि॑षीभिरक्रत ।
दु॒हन्त्यूध॑र्दि॒व्यानि॒ धूत॑यो॒ भूमिं॑ पिन्वन्ति॒ पय॑सा॒ परि॑ज्रयः ॥
ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਾਕਮ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਬਲ ਨਾਲ ਹਵਾਵਾਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀਆਂ ਰਚਦੇ ਹਨ। ਦਿਵ ਦੇ ਥਣ ਦੁੱਧ ਲਈ ਦੁਹਦੇ ਹਨ; ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਭਰਦੇ ਹਨ।
1.64.6
पिन्व॑न्त्य॒पो म॒रुतः॑ सु॒दान॑वः॒ पयो॑ घृ॒तव॑द्वि॒दथे॑ष्वा॒भुवः॑ ।
अत्यं॒ न मि॒हे वि न॑यन्ति वा॒जिन॒मुत्सं॑ दुहन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तम् ॥
ਦਾਨੀ ਮਰੁਤ ਪਾਣੀ ਭਰਦੇ ਹਨ; ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਘਿਓ-ਭਰੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਦੇ ਹਨ। ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ ਬਲਵਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਰਜਦੇ ਅਕਸ਼ਯ ਸੋਤੇ ਨੂੰ ਦੁਹਦੇ ਹਨ।
1.64.7
म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यदः॑ ।
मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिनः॑ खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वम् ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੱਝਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ, ਮਾਇਆਵੀ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ ਹੋ; ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਲਾਲ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਵਾਨ ਰਥ ਜੋੜਦੇ ਹੋ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਨਿਗਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ।
1.64.8
सिं॒हा इ॑व नानदति॒ प्रचे॑तसः पि॒शा इ॑व सु॒पिशो॑ वि॒श्ववे॑दसः ।
क्षपो॒ जिन्व॑न्तः॒ पृष॑तीभिर्ऋ॒ष्टिभिः॒ समित्स॒बाधः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ॥
ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨੀ, ਧੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਸਰਬਗਿਆ ਹੋ; ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਤਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਬਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹੋ।
1.64.9
रोद॑सी॒ आ व॑दता गणश्रियो॒ नृषा॑चः शूराः॒ शव॒साहि॑मन्यवः ।
आ व॒न्धुरे॑ष्व॒मति॒र्न द॑र्श॒ता वि॒द्युन्न त॑स्थौ मरुतो॒ रथे॑षु वः ॥
ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ, ਵੀਰ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਦਿਊਲੋਕ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉਚਾਰੋ; ਤੁਸੀਂ ਬਲ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ; ਰਥ-ਡੰਡਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਵਾਂਗ, ਦਿਸਣ ਵਾਲੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ।
1.64.10
वि॒श्ववे॑दसो र॒यिभिः॒ समो॑कसः॒ सम्मि॑श्लास॒स्तवि॑षीभिर्विर॒प्शिनः॑ ।
अस्ता॑र॒ इषुं॑ दधिरे॒ गभ॑स्त्योरन॒न्तशु॑ष्मा॒ वृष॑खादयो॒ नरः॑ ॥
ਸਰਬਗਿਆ, ਧਨ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਬਲ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਅਪਾਰ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਬਲਦ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਮਨੁੱਖ ਹਨ।
1.64.11
हि॒र॒ण्यये॑भिः प॒विभिः॑ पयो॒वृध॒ उज्जि॑घ्नन्त आप॒थ्यो॑ न पर्व॑तान् ।
म॒खा अ॒यासः॑ स्व॒सृतो॑ ध्रुव॒च्युतो॑ दुध्र॒कृतो॑ म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥
ਸੁਨਹਿਰੀ ਵਜ੍ਰਾਂ ਨਾਲ, ਦੁੱਧ (ਵਰਖਾ) ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ, ਰਾਹੀ ਵਾਂਗ ਪਰਬਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਮਾਰਦੇ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਥੱਕ, ਸਵੈ-ਜਨਮੇ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
1.64.12
घृषुं॑ पाव॒कं व॒निनं॒ विच॑र्षणिं रु॒द्रस्य॑ सू॒नुं ह॒वसा॑ गृणीमसि ।
र॒ज॒स्तुरं॑ त॒वसं॒ मारु॑तं ग॒णमृ॑जी॒षिणं॒ वृष॑णं सश्चत श्रि॒ये ॥
ਅਸੀਂ ਆਵਾਹਨ ਨਾਲ ਰੁਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀਆਂ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਧੂੜ ਉਡਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਬਲਵਾਨਾਂ, ਰਜਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਗਣ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਸਿੱਧੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੀਂਹ-ਬਲਦ ਮਰੁਤੋ, ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਜੁੜੋ।
1.64.13
प्र नू स मर्तः॒ शव॑सा॒ जनाँ॒ अति॑ त॒स्थौ व॑ ऊ॒ती म॑रुतो॒ यमाव॑त ।
अर्व॑द्भि॒र्वाजं॑ भरते॒ धना॒ नृभि॑रा॒पृच्छ्यं॒ क्रतु॒मा क्षे॑ति॒ पुष्य॑ति ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਬਚਾਇਆ ਗਿਆ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਹ ਧਨ ਅਤੇ ਇਨਾਮ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਸੰਕਲਪ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਸਦਾ ਅਤੇ ਫਲਦਾ-ਫੂਲਦਾ ਹੈ।
1.64.14
च॒र्कृत्यं॑ मरुतः पृ॒त्सु दु॒ष्टरं॑ द्यु॒मन्तं॒ शुष्मं॑ म॒घव॑त्सु धत्तन ।
ध॒न॒स्पृत॑मु॒क्थ्यं॑ वि॒श्वच॑र्षणिं तो॒कं पु॑ष्येम॒ तन॑यं श॒तं हिमाः॑ ॥
ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤੂ, ਚਮਕਦਾ ਬਲ ਦਾਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ। ਧਨ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਸਲਾਹੁਣਯੋਗ, ਸਰਵਦਰਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਪਾਈਏ। ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਵਧੀਏ, ਸੌ ਸਿਆਲੇ ਜੀਵੀਏ।
1.64.15
नू ष्ठि॒रं म॑रुतो वी॒रव॑न्तमृती॒षाहं॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धत्त ।
स॒ह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॑ शूशु॒वांसं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥
ਹੁਣ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਥਿਰ, ਰਿਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ। ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਦਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਥਾਪੋ। ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਛੇਤੀ, ਬੁੱਧੀ-ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।