ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.65

1.65.1

प॒श्वा न ता॒युं गुहा॒ चत॑न्तं ।
नमो॑ युजा॒नं नमो॒ वह॑न्तम् ॥

ગુફામાં વિચરતા રક્ષક અગ્નિને, પશુની જેમ નમસ્કાર; જોડનારને નમસ્કાર, વહન કરનારને નમસ્કાર.

स॒जोषा॒ धीराः॑ प॒दैरनु॑ ग्मन्न् ।
उप॑ त्वा सीद॒न्विश्वे॒ यज॑त्राः ॥

એકમતિ અને ધીર દેવો પગલાંથી અનુસર્યા; યજ્ઞાર્હ સર્વ દેવો તારી પાસે બેઠા.

ऋ॒तस्य॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒ता गु॑र् ।
भुव॒त्परि॑ष्टि॒र्द्यौर्न भूम॑ ॥

ઋતના દેવો તેના વ્રતોને અનુસર્યા; આકાશની જેમ મહિમાનું આવરણ તે બન્યો.

वर्ध॑न्ती॒मापः॑ प॒न्वा सुशि॑श्विम् ।
ऋ॒तस्य॒ योना॒ गर्भे॒ सुजा॑तम् ॥

ઋતના ઉદ્ગમમાં, ગર્ભમાં, વધતા, અત્યંત યુવાન તેજસ્વી, સુજાત તેને પાણીએ પ્રવાહથી પોષ્યો.

पु॒ष्टिर्न र॒ण्वा क्षि॒तिर्न पृ॒थ्वी ।
गि॒रिर्न भुज्म॒ क्षोदो॒ न श॒म्भु ॥

તે પોષણ જેવો આનંદદાયક, નિવાસ જેવો, વિશાળ પૃથ્વી જેવો, પર્વત જેવો વિશાળ, સમૃદ્ધિ જેવો કલ્યાણકારી છે.

अत्यो॒ नाज्म॒न्त्सर्ग॑प्रतक्तः ।
सिन्धु॒र्न क्षोदः॒ क ईं॑ वराते ॥

વેગવાન ઘોડાની જેમ, અજન્મા સ્થાને, પૂરથી સિંચિત, સિંધુ નદી જેવા તેજસ્વીને કોણ રોકશે?

जा॒मिः सिन्धू॑नां॒ भ्राते॑व॒ स्वस्रा॑म् ।
इभ्या॒न्न राजा॒ वना॑न्यत्ति ॥

અગ્નિ નદીઓનો સગો છે, બહેનોના ભાઈ સમાન; જેમ રાજા વનોને ખાઈ જાય છે, તેમ તે વનોને ભસ્મ કરે છે.

यद्वात॑जूतो॒ वना॒ व्यस्था॑द् ।
अ॒ग्निर्ह॑ दाति॒ रोमा॑ पृथि॒व्याः ॥

પવનથી પ્રેરિત અગ્નિ જ્યારે વનોમાં ઊભો થાય છે, ત્યારે તે ખરેખર પૃથ્વીના રોમ (વનસ્પતિ) આપે છે.

श्वसि॑त्य॒प्सु हं॒सो न सीद॑न् ।
क्रत्वा॒ चेति॑ष्ठो वि॒शामु॑ष॒र्भुत् ॥

તે પાણીમાં હંસની જેમ બેસીને શ્વાસ લે છે; બુદ્ધિથી સૌથી વધુ જાગ્રત, લોકોને જગાડનાર.

सोमो॒ न वे॒धा ऋ॒तप्र॑जातः ।
प॒शुर्न शिश्वा॑ वि॒भुर्दू॒रेभाः॑ ॥

તે સોમ જેવો બુદ્ધિમાન, ઋતથી જન્મેલો; વાછરડા સહિત પશુ જેવો સર્વવ્યાપી, દૂરથી પ્રકાશતો.