ഋഗ്വേദം · സൂക്തം 1.65

1.65.1

प॒श्वा न ता॒युं गुहा॒ चत॑न्तं ।
नमो॑ युजा॒नं नमो॒ वह॑न्तम् ॥

ഗുഹയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന രക്ഷകനായ അഗ്നിക്ക്, മൃഗത്തെപ്പോലെ നമസ്കാരം; യോജിപ്പിക്കുന്നവനും വഹിക്കുന്നവനും നമസ്കാരം.

स॒जोषा॒ धीराः॑ प॒दैरनु॑ ग्मन्न् ।
उप॑ त्वा सीद॒न्विश्वे॒ यज॑त्राः ॥

ഏകമനസ്കരും ധീരരുമായ ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ പാദങ്ങളാൽ പിന്തുടർന്നു; യജ്ഞാർഹരായ സർവദേവന്മാരും നിന്നരികിൽ ഇരുന്നു.

ऋ॒तस्य॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒ता गु॑र् ।
भुव॒त्परि॑ष्टि॒र्द्यौर्न भूम॑ ॥

ഋതത്തിന്റെ ദേവന്മാർ അതിന്റെ വ്രതങ്ങളെ പിന്തുടർന്നു; ആകാശംപോലെ മഹിമയുടെ ആവരണമായി അവൻ ഭവിച്ചു.

वर्ध॑न्ती॒मापः॑ प॒न्वा सुशि॑श्विम् ।
ऋ॒तस्य॒ योना॒ गर्भे॒ सुजा॑तम् ॥

ഋതത്തിന്റെ ഉറവിടത്തിലും ഗർഭത്തിലും, ജലങ്ങൾ വളരുന്ന, ഏറെ യുവനും തിളങ്ങുന്നവനും, സുജാതനുമായവനെ ഒഴുക്കിനാൽ പോഷിപ്പിച്ചു.

पु॒ष्टिर्न र॒ण्वा क्षि॒तिर्न पृ॒थ्वी ।
गि॒रिर्न भुज्म॒ क्षोदो॒ न श॒म्भु ॥

അവൻ പോഷണംപോലെ സന്തോഷദായകൻ, വാസസ്ഥലംപോലെ, വിശാലമായ ഭൂമിപോലെ, പർവതംപോലെ വലിയവൻ, സമൃദ്ധിപോലെ മംഗളകരൻ.

अत्यो॒ नाज्म॒न्त्सर्ग॑प्रतक्तः ।
सिन्धु॒र्न क्षोदः॒ क ईं॑ वराते ॥

വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരപോലെ, ജനനമില്ലാത്ത ഇടത്ത്, പ്രവാഹത്താൽ നനഞ്ഞ, സിന്ധുനദിപോലെ തിളങ്ങുന്നവനെ ആര് തടയും?

जा॒मिः सिन्धू॑नां॒ भ्राते॑व॒ स्वस्रा॑म् ।
इभ्या॒न्न राजा॒ वना॑न्यत्ति ॥

അഗ്നി നദികളുടെ ബന്ധുവിനെപ്പോലെയും സഹോദരിമാരുടെ സഹോദരനെപ്പോലെയും ആകുന്നു; രാജാവ് കാടുകളെ തിന്നുന്നതുപോലെ അവൻ വനങ്ങളെ ഭക്ഷിക്കുന്നു.

यद्वात॑जूतो॒ वना॒ व्यस्था॑द् ।
अ॒ग्निर्ह॑ दाति॒ रोमा॑ पृथि॒व्याः ॥

കാറ്റിനാൽ പ്രേരിതനായ അഗ്നി കാടുകളിൽ ഉയർന്നുനിൽക്കുമ്പോൾ, അവൻ ഭൂമിയുടെ രോമത്തെ (സസ്യങ്ങളെ) നൽകുന്നു.

श्वसि॑त्य॒प्सु हं॒सो न सीद॑न् ।
क्रत्वा॒ चेति॑ष्ठो वि॒शामु॑ष॒र्भुत् ॥

അവൻ ജലത്തിൽ അരയന്നംപോലെ ഇരുന്ന് ശ്വസിക്കുന്നു; ബുദ്ധിയാൽ ഏറ്റവും തെളിഞ്ഞവൻ, ജനങ്ങളെ ഉണർത്തുന്നവൻ.

सोमो॒ न वे॒धा ऋ॒तप्र॑जातः ।
प॒शुर्न शिश्वा॑ वि॒भुर्दू॒रेभाः॑ ॥

അവൻ സോമനെപ്പോലെ ജ്ഞാനി, ഋതത്താൽ ജനിച്ചവൻ; കിടാവോടുകൂടിയ പശുവെപ്പോലെ സർവവ്യാപി, ദൂരത്തുനിന്നും പ്രകാശിക്കുന്നവൻ.