ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 1.65

1.65.1

प॒श्वा न ता॒युं गुहा॒ चत॑न्तं ।
नमो॑ युजा॒नं नमो॒ वह॑न्तम् ॥

ଗୁମ୍ଫାରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ରକ୍ଷକ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ, ପଶୁ ପରି ପ୍ରଣାମ; ଯୋଜକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ, ବହନକାରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।

स॒जोषा॒ धीराः॑ प॒दैरनु॑ ग्मन्न् ।
उप॑ त्वा सीद॒न्विश्वे॒ यज॑त्राः ॥

ଏକମତ ଓ ଧୀର ଦେବତାମାନେ ପାଦରେ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଯଜ୍ଞାର୍ହ ସମସ୍ତ ଦେବତା ତୁମ ପାଖରେ ବସିଲେ।

ऋ॒तस्य॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒ता गु॑र् ।
भुव॒त्परि॑ष्टि॒र्द्यौर्न भूम॑ ॥

ଋତର ଦେବତାମାନେ ତାହାର ବ୍ରତ ଅନୁସରଣ କଲେ; ଆକାଶ ପରି ମହିମାର ପରିବେଷ୍ଟନ ସେ ହେଲା।

वर्ध॑न्ती॒मापः॑ प॒न्वा सुशि॑श्विम् ।
ऋ॒तस्य॒ योना॒ गर्भे॒ सुजा॑तम् ॥

ଋତର ଉତ୍ସରେ, ଗର୍ଭରେ, ବଢ଼ୁଥିବା, ଅତି ଯୁବା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସୁଜାତଙ୍କୁ ଜଳସମୂହ ପ୍ରବାହରେ ପୋଷିଲେ।

पु॒ष्टिर्न र॒ण्वा क्षि॒तिर्न पृ॒थ्वी ।
गि॒रिर्न भुज्म॒ क्षोदो॒ न श॒म्भु ॥

ସେ ପୋଷଣ ପରି ଆନନ୍ଦଦାୟକ, ବାସସ୍ଥାନ ପରି, ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀ ପରି, ପର୍ବତ ପରି ବିଶାଳ, ସମୃଦ୍ଧି ପରି ମଙ୍ଗଳକାରୀ।

अत्यो॒ नाज्म॒न्त्सर्ग॑प्रतक्तः ।
सिन्धु॒र्न क्षोदः॒ क ईं॑ वराते ॥

ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଅଶ୍ୱ ପରି, ଅଜନ୍ମା ସ୍ଥାନରେ, ବନ୍ୟାରେ ସିକ୍ତ, ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳଙ୍କୁ କିଏ ରୋକିବ?

जा॒मिः सिन्धू॑नां॒ भ्राते॑व॒ स्वस्रा॑म् ।
इभ्या॒न्न राजा॒ वना॑न्यत्ति ॥

ଅଗ୍ନି ନଦୀମାନଙ୍କର ଆତ୍ମୀୟ ପରି, ଭଉଣୀମାନଙ୍କର ଭାଇ ପରି; ରାଜା ଯେପରି ବନ ଖାଆନ୍ତି, ସେପରି ସେ ବନସମୂହ ଗ୍ରାସ କରନ୍ତି।

यद्वात॑जूतो॒ वना॒ व्यस्था॑द् ।
अ॒ग्निर्ह॑ दाति॒ रोमा॑ पृथि॒व्याः ॥

ପବନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଅଗ୍ନି ଯେତେବେଳେ ବନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଠେ, ସେତେବେଳେ ସେ ପୃଥିବୀର ରୋମ (ଉଦ୍ଭିଦ) ପ୍ରଦାନ କରେ।

श्वसि॑त्य॒प्सु हं॒सो न सीद॑न् ।
क्रत्वा॒ चेति॑ष्ठो वि॒शामु॑ष॒र्भुत् ॥

ସେ ଜଳରେ ହଂସ ପରି ବସି ଶ୍ୱାସ ନିଏ; ବୁଦ୍ଧିରେ ସର୍ବାଧିକ ସଚେତନ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଜାଗରଣକାରୀ।

सोमो॒ न वे॒धा ऋ॒तप्र॑जातः ।
प॒शुर्न शिश्वा॑ वि॒भुर्दू॒रेभाः॑ ॥

ସେ ସୋମ ପରି ବୁଦ୍ଧିମାନ, ଋତରୁ ଜାତ; ବାଛୁରି ସହ ପଶୁ ପରି ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଦୂରରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।