ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.65

1.65.1

प॒श्वा न ता॒युं गुहा॒ चत॑न्तं ।
नमो॑ युजा॒नं नमो॒ वह॑न्तम् ॥

ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਨਮਸਕਾਰ; ਜੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਢੋਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

स॒जोषा॒ धीराः॑ प॒दैरनु॑ ग्मन्न् ।
उप॑ त्वा सीद॒न्विश्वे॒ यज॑त्राः ॥

ਇੱਕ-ਮਨ ਅਤੇ ਧੀਰ ਦੇਵਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਗਏ; ਯੱਗ ਦੇ ਯੋਗ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਬੈਠੇ।

ऋ॒तस्य॑ दे॒वा अनु॑ व्र॒ता गु॑र् ।
भुव॒त्परि॑ष्टि॒र्द्यौर्न भूम॑ ॥

ਰਿਤ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰਦੇ ਗਏ; ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਘੇਰਾ ਉਹ ਬਣਿਆ।

वर्ध॑न्ती॒मापः॑ प॒न्वा सुशि॑श्विम् ।
ऋ॒तस्य॒ योना॒ गर्भे॒ सुजा॑तम् ॥

ਰਿਤ ਦੇ ਸੋਮੇ ਵਿੱਚ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਵਧਦੇ ਹੋਏ, ਅਤਿ ਜਵਾਨ ਚਮਕਦੇ, ਸੁਜਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ ਨੇ ਵਹਾਅ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ।

पु॒ष्टिर्न र॒ण्वा क्षि॒तिर्न पृ॒थ्वी ।
गि॒रिर्न भुज्म॒ क्षोदो॒ न श॒म्भु ॥

ਉਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਵਾਂਗ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਸ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ, ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ, ਭਰਪੂਰਤਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।

अत्यो॒ नाज्म॒न्त्सर्ग॑प्रतक्तः ।
सिन्धु॒र्न क्षोदः॒ क ईं॑ वराते ॥

ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵਾਂਗ, ਅਜਨਮੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੜ੍ਹ ਨਾਲ ਸਿੰਜੇ, ਸਿੰਧੂ ਨਦੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਨੂੰ ਕੌਣ ਰੋਕੇਗਾ?

जा॒मिः सिन्धू॑नां॒ भ्राते॑व॒ स्वस्रा॑म् ।
इभ्या॒न्न राजा॒ वना॑न्यत्ति ॥

ਅਗਨੀ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸਕ-ਸਬੰਧੀ ਹੈ, ਭੈਣਾਂ ਦੇ ਭਰਾ ਵਾਂਗ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।

यद्वात॑जूतो॒ वना॒ व्यस्था॑द् ।
अ॒ग्निर्ह॑ दाति॒ रोमा॑ पृथि॒व्याः ॥

ਹਵਾ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਅਗਨੀ ਜਦੋਂ ਬਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੋਮ (ਬਨਸਪਤੀ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

श्वसि॑त्य॒प्सु हं॒सो न सीद॑न् ।
क्रत्वा॒ चेति॑ष्ठो वि॒शामु॑ष॒र्भुत् ॥

ਉਹ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਬੈਠ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਚੇਤ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ।

सोमो॒ न वे॒धा ऋ॒तप्र॑जातः ।
प॒शुर्न शिश्वा॑ वि॒भुर्दू॒रेभाः॑ ॥

ਉਹ ਸੋਮ ਵਾਂਗ ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਰਿਤ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਵੱਛੇ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ ਵਾਂਗ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਦੂਰੋਂ ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ।