ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.67

1.67.1

वने॑षु जा॒युर्मर्ते॑षु मि॒त्रो ।
वृ॒णी॒ते श्रु॒ष्टिं राजे॑वाजु॒र्यम् ॥

ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਉਹ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਅਜਰ ਵਸਤੂ ਚੁਣਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

क्षेमो॒ न सा॒धुः क्रतु॒र्न भ॒द्रो ।
भुव॑त्स्वा॒धीर्होता॑ हव्य॒वाट् ॥

ਉਹ ਕਲਿਆਣ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕਲਪ ਵਾਂਗ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਉਹ ਹੋਤਾ ਅਤੇ ਹਵਿਵਾਹਕ ਬਣਿਆ ਹੈ।

हस्ते॒ दधा॑नो नृ॒म्णा विश्वा॑नि ।
अमे॑ दे॒वान्धा॒द्गुहा॑ नि॒षीद॑न् ॥

ਸਾਰੇ ਧਨ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਥਾਪਿਆ। ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।

वि॒दन्ती॒मत्र॒ नरो॑ धियं॒धाः ।
हृ॒दा यत्त॒ष्टान्मन्त्राँ॒ अशं॑सन् ॥

ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਦਿਲ ਨਾਲ ਘੜੇ ਮੰਤਰ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਉਚਾਰੇ।

अ॒जो न क्षां दा॒धार॑ पृथि॒वीं ।
त॒स्तम्भ॒ द्यां मन्त्रे॑भिः स॒त्यैः ॥

ਅਜਨਮੇ ਵਾਂਗ ਉਸਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਿਆ; ਸੱਚੇ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਟਿਕਾਇਆ।

प्रि॒या प॒दानि॑ प॒श्वो नि पा॑हि ।
वि॒श्वायु॑रग्ने गु॒हा गुहं॑ गाः ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਗੁਫਾ ਦੀ ਗੁਪਤ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ।

य ईं॑ चि॒केत॒ गुहा॒ भव॑न्तम् ।
आ यः स॒साद॒ धारा॑मृ॒तस्य॑ ॥

ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਦਮਾਨ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਰਿਤ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠਦਾ ਹੈ।

वि ये चृ॒तन्त्यृ॒ता सप॑न्तः ।
आदिद्वसू॑नि॒ प्र व॑वाचास्मै ॥

ਰਿਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਦੋਂ ਉਸੇ ਲਈ ਧਨਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

वि यो वी॒रुत्सु॒ रोध॑न्महि॒त्वा ।
उ॒त प्र॒जा उ॒त प्र॒सूष्व॒न्तः ॥

ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

चित्ति॑र॒पां दमे॑ वि॒श्वायुः॑ ।
सद्मे॑व॒ धीराः॑ स॒म्माय॑ चक्रुः ॥

ਜਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਰਬਜੀਵੀ ਅਗਨੀ ਦੀ ਚੇਤਨਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਧੀਰ ਜਨ ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।