ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.68

1.68.1

श्री॒णन्नुप॑ स्था॒द्दिवं॑ भुर॒ण्युः ।
स्था॒तुश्च॒रथ॑म॒क्तून्व्यू॑र्णोत् ॥

ਚਮਕਦਾ ਅਗਨੀ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਠਿਆ; ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੱਥ ਨੂੰ ਰਾਤਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਕੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

परि॒ यदे॑षा॒मेको॒ विश्वे॑षाम् ।
भुव॑द्दे॒वो दे॒वानां॑ महि॒त्वा ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕਲਾ ਦੇਵ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਬਣਿਆ।

आदित्ते॒ विश्वे॒ क्रतुं॑ जुषन्त ।
शुष्का॒द्यद्दे॑व जी॒वो जनि॑ष्ठाः ॥

ਤਦ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ; ਹੇ ਦੇਵ, ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਤੋਂ ਤੂੰ ਜੀਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮਿਆ ਜਦੋਂ।

भज॑न्त॒ विश्वे॑ देव॒त्वं नाम॑ ।
ऋ॒तं सप॑न्तो अ॒मृत॒मेवैः॑ ॥

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਪਣ ਅਤੇ ਨਾਮ ਪਾਇਆ; ਰਿਤ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰਤਾ ਪਾਈ।

ऋ॒तस्य॒ प्रेषा॑ ऋ॒तस्य॑ धी॒तिर् ।
वि॒श्वायु॒र्विश्वे॒ अपां॑सि चक्रुः ॥

ਰਿਤ ਦੇ ਦੂਤ; ਰਿਤ ਦੀ ਭਗਤੀ; ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਜਿਉਂਦੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

यस्तुभ्यं॒ दाशा॒द्यो वा॑ ते॒ शिक्षा॑त् ।
तस्मै॑ चिकि॒त्वान्र॒यिं द॑यस्व ॥

ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਾਣੂ, ਉਸਨੂੰ ਧਨ ਬਖ਼ਸ਼।

होता॒ निष॑त्तो॒ मनो॒रप॑त्ये ।
स चि॒न्न्वा॑सां॒ पती॑ रयी॒णाम् ॥

ਮਨੁ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਹੋਤਾ, ਉਹੀ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੱਚੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ।

इ॒च्छन्त॒ रेतो॑ मि॒थस्त॒नूषु॑ ।
सं जा॑नत॒ स्वैर्दक्षै॒रमू॑राः ॥

ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਮਰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ।

पि॒तुर्न पु॒त्राः क्रतुं॑ जुषन्त ।
श्रोष॒न्ये अ॑स्य॒ शासं॑ तु॒रासः॑ ॥

ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਾ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਕਬੂਲਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਇਸ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ।

वि राय॑ और्णो॒द्दुरः॑ पुरु॒क्षुः ।
पि॒पेश॒ नाकं॒ स्तृभि॒र्दमू॑नाः ॥

ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਅਗਨੀ ਧਨ ਦੇ ਦੁਆਰ ਖੋਲ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਰਗ ਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ, ਉਹੀ ਘਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ।