ऋग्वेद · सूक्त 1.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.80.1
इ॒त्था हि सोम॒ इन्मदे॑ ब्र॒ह्मा च॒कार॒ वर्ध॑नं॒ शवि॑ष्ठ वज्रि॒न्नोज॑सा ।
पृ॒थि॒व्या निः श॑शा॒ अहि॒मर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
अशा प्रकारे सोमाच्या धुंदीत ब्रह्माने (स्तोत्रकर्त्याने) तुला वाढवले; हे अतिशक्तिमान, वज्रधारी, तुझ्या बळाने पृथ्वीतून अहीला बाहेर काढलेस; स्वराज्याची स्तुती करीत (सत्ता मिळवलीस).
1.80.2
स त्वा॑मद॒द्वृषा॒ मदः॒ सोमः॑ श्ये॒नाभृ॑तः सु॒तः येना॑ वृ॒त्रं निर॒द्भ्यो ।
ज॒घन्थ॑ वज्रि॒न्नोज॒सा अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
तो वृषभासारखा सोम, श्येन पक्ष्यांनी आणलेला, पिळलेला, तुला आनंदित केला; ज्यायोगे, हे वज्रधारी, पाणी अडवणाऱ्या वृत्राला तू आपल्या बळाने मारलेस; स्वराज्याची स्तुती करीत (विजय मिळवलास).
1.80.3
प्रेह्य॒भी॑हि धृष्णु॒हि न ते॒ वज्रो॒ नि यं॑सते॒ इन्द्र॑ नृ॒म्णं हि ते॒ शवो॑ ।
हनो॑ वृ॒त्रं जया॑ अ॒पो अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
पुढे ये, समोर ये, निर्भयपणे ये; तुझे वज्र मागे थांबू नये, हे इंद्रा, कारण तुझे मानवी बळच तुझे शौर्य आहे; वृत्राला मार, पाण्यांना जिंक, स्वराज्याची स्तुती करीत (विजय मिळव).
1.80.4
निरि॑न्द्र॒ भूम्या॒ अधि॑ वृ॒त्रं ज॑घन्थ॒ निर्दि॒वः सृ॒जा म॒रुत्व॑ती॒रव॑ ।
जी॒वध॑न्या इ॒मा अ॒पो अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
हे इंद्रा, पृथ्वीवर वृत्राला तू मारलेस; आकाशातून मरुतांसह (पाणी) खाली पाठव; जीवन-संपत्ती देणाऱ्या या पाण्यांना, स्वराज्याची स्तुती करीत (पृथ्वीवर वर्षव).
1.80.5
इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॒ दोध॑तः॒ सानुं॒ वज्रे॑ण हीळि॒तः अ॑भि॒क्रम्याव॑ जिघ्नते ।
अ॒पः सर्मा॑य चो॒दय॒न्नर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
पाणी अडवणाऱ्या वृत्राच्या शिखरावर वज्राने प्रहार करून, पुढे जाऊन इंद्र त्याला खाली पाडतो; पाणी रक्षकासाठी चालवत, स्वराज्याची स्तुती करीत (हे कार्य करतो).
1.80.6
अधि॒ सानौ॒ नि जि॑घ्नते॒ वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा मन्दा॒न इन्द्रो॒ अन्ध॑सः ।
सखि॑भ्यो गा॒तुमि॑च्छति॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
शिखरावर वज्राने, शंभर सांध्यांच्या वज्राने (वृत्राला) खाली पाडतो; सोमरसाने आनंदित इंद्र मित्रांसाठी मार्ग इच्छितो; स्वराज्याची स्तुती करीत (हे करतो).
1.80.7
इन्द्र॒ तुभ्य॒मिद॑द्रि॒वोऽनु॑त्तं वज्रिन्वी॒र्यं॑ यद्ध॒ त्यं मा॒यिनं॑ मृ॒गं ।
तमु॒ त्वं मा॒यया॑वधी॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
हे इंद्रा, अद्रिवान, वज्रधारी! तुझे वीर्य अनुपम आहे; त्या मायावी मृगाला तू आपल्या मायेने ठार केलेस. स्वराज्यासाठी तुझी स्तुती करीत मी उभा आहे.
1.80.8
वि ते॒ वज्रा॑सो अस्थिरन्नव॒तिं ना॒व्या॑ अनु॑ म॒हत्त॑ इन्द्र वी॒र्य॑म् ।
बा॒ह्वोस्ते॒ बलं॑ हि॒तमर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
तुझी वज्रे विखुरली; नव्वद नौकांवरही तुझे महान वीर्य आहे. हे इंद्रा, तुझ्या बाहूत ठेवलेल्या बलाची स्तुती करत मी स्वराज्याकडे उभा आहे.
1.80.9
स॒हस्रं॑ सा॒कम॑र्चत॒ परि॑ ष्टोभत विंश॒तिः श॒तैन॒मन्व॑नोनवुर् ।
इन्द्रा॑य॒ ब्रह्मोद्य॑त॒मर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
हजारो जणांनी एकत्र स्तुती करा; वीस शेकडे त्याच्या मागे गेले. इंद्रासाठी उंचावलेल्या ब्रह्माने स्तुती करीत मी स्वराज्याकडे उभा आहे.
1.80.10
इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॒ तवि॑षीं॒ निर॑ह॒न्त्सह॑सा॒ सहः॑ म॒हत्तद॑स्य॒ पौंस्यं॑ ।
वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒दर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
इंद्राने वृत्राची प्रचंड शक्ती बलाने नष्ट केली; हे त्याचे महान पौरुष आहे. वृत्राला मारून त्याने (जलांना) सोडले; स्वराज्यासाठी स्तुती करीत मी त्याकडे पाहतो.
1.80.11
इ॒मे चि॒त्तव॑ म॒न्यवे॒ वेपे॑ते भि॒यसा॑ म॒ही यदि॑न्द्र वज्रि॒न्नोज॑सा ।
वृ॒त्रं म॒रुत्वाँ॒ अव॑धी॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
तुझ्या क्रोधाच्या भयाने ही दोन्ही महान (द्यावापृथिवी) थरथरतात; हे इंद्रा, वज्रधारी, तू बलाने मरुतांसह वृत्राला मारतोस तेव्हा; स्वराज्यासाठी स्तुती करीत मी (तुला) पाहतो.
1.80.12
न वेप॑सा॒ न त॑न्य॒तेन्द्रं॑ वृ॒त्रो वि बी॑भयत॒भ्ये॑नं॒ वज्र॑ आय॒सः ।
स॒हस्र॑भृष्टिरायत॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
कंपाने नव्हे, गडगडाटानेही नव्हे; वृत्र इंद्राला घाबरला नाही. त्याच्याकडे लोखंडी वज्र आले, हजार टोकांचे. स्वराज्यासाठी स्तुती करीत मी (ते) पाहतो.
1.80.13
यद्वृ॒त्रं तव॑ चा॒शनिं॒ वज्रे॑ण स॒मयो॑धयः॒ अहि॑मिन्द्र॒ जिघां॑सतो ।
दि॒वि ते॑ बद्बधे॒ शव॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
हे इंद्रा, वज्राने तू वृत्र आणि अहीला एकत्र मारलास, जे तुला मारू इच्छित होते; आकाशात तुझे बल दाबले गेले. स्वराज्याच्या मागे स्तुती करत.
1.80.14
अ॒भि॒ष्ट॒ने ते॑ अद्रिवो॒ यत्स्था जग॑च्च रेजते॒ त्वष्टा॑ चि॒त्तव॑ म॒न्यवे॑ ।
इन्द्र॑ वेवि॒ज्यते॑ भि॒या अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
हे दगड धारण करणाऱ्या, तुझ्या क्रोधासाठी तू उभा राहिलास तेव्हा चालणारे जग आणि त्वष्टा कापतात; हे इंद्रा, भयाने थरथरत, स्वराज्याच्या मागे स्तुती करत.
1.80.15
न॒हि नु याद॑धी॒मसीन्द्रं॒ को वी॒र्या॑ प॒रः तस्मि॑न्नृ॒म्णमु॒त क्रतुं॑ ।
दे॒वा ओजां॑सि॒ सं द॑धु॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
खरोखर आता इंद्राला त्याच्या वीरकर्मांपलीकडे कोण गाठू शकेल? त्याच्यात पौरुष आणि संकल्प आहे; देवांनी बळे एकत्र ठेवली; स्वराज्याच्या मागे स्तुती करत.
1.80.16
यामथ॑र्वा॒ मनु॑ष्पि॒ता द॒ध्यङ्धिय॒मत्न॑त॒ तस्मि॒न्ब्रह्मा॑णि पू॒र्वथ॑ ।
इन्द्र॑ उ॒क्था सम॑ग्मत॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥
अथर्वा, मनूचे पिता आणि दध्यञ्च यांनी विस्तारलेल्या त्या विचारात पूर्वीपासून इंद्रासाठी प्रार्थना एकत्र झाल्या; स्वराज्याच्या मागे स्तुती करत.