Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.80

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.80.1

इ॒त्था हि सोम॒ इन्मदे॑ ब्र॒ह्मा च॒कार॒ वर्ध॑नं॒ शवि॑ष्ठ वज्रि॒न्नोज॑सा ।
पृ॒थि॒व्या निः श॑शा॒ अहि॒मर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਇਆ; ਹੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਅਹਿ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਿਆ; ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਰਾਜ ਪਾਇਆ)।

1.80.2

स त्वा॑मद॒द्वृषा॒ मदः॒ सोमः॑ श्ये॒नाभृ॑तः सु॒तः येना॑ वृ॒त्रं निर॒द्भ्यो ।
ज॒घन्थ॑ वज्रि॒न्नोज॒सा अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਵਰਗਾ ਸੋਮ, ਸ਼੍ਯੇਨ ਪੰਛੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦਾ, ਨਿਚੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ; ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਪਾਣੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਜਿੱਤ ਪਾਈ)।

1.80.3

प्रेह्य॒भी॑हि धृष्णु॒हि न ते॒ वज्रो॒ नि यं॑सते॒ इन्द्र॑ नृ॒म्णं हि ते॒ शवो॑ ।
हनो॑ वृ॒त्रं जया॑ अ॒पो अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਅੱਗੇ ਆ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਆ; ਤੇਰਾ ਵਜ੍ਰ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰੁਕੇ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨੁੱਖੀ ਬਲ ਹੀ ਤੇਰੀ ਬਹਾਦਰੀ ਹੈ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ, ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਜਿੱਤ ਪਾ)।

1.80.4

निरि॑न्द्र॒ भूम्या॒ अधि॑ वृ॒त्रं ज॑घन्थ॒ निर्दि॒वः सृ॒जा म॒रुत्व॑ती॒रव॑ ।
जी॒वध॑न्या इ॒मा अ॒पो अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ (ਪਾਣੀ) ਹੇਠਾਂ ਭੇਜ; ਜੀਵਨ-ਧਨ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ, ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਰਸਾ)।

1.80.5

इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॒ दोध॑तः॒ सानुं॒ वज्रे॑ण हीळि॒तः अ॑भि॒क्रम्याव॑ जिघ्नते ।
अ॒पः सर्मा॑य चो॒दय॒न्नर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਪਾਣੀ ਰੋਕਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਕੇ ਇੰਦਰ ਉਸਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ; ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਰੱਖਿਅਕ ਲਈ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ)।

1.80.6

अधि॒ सानौ॒ नि जि॑घ्नते॒ वज्रे॑ण श॒तप॑र्वणा मन्दा॒न इन्द्रो॒ अन्ध॑सः ।
सखि॑भ्यो गा॒तुमि॑च्छति॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਸਿਖਰ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ, ਸੌ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ (ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ) ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ; ਸੋਮ-ਰਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਇੰਦਰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਵਰਾਜ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ (ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ)।

1.80.7

इन्द्र॒ तुभ्य॒मिद॑द्रि॒वोऽनु॑त्तं वज्रिन्वी॒र्यं॑ यद्ध॒ त्यं मा॒यिनं॑ मृ॒गं ।
तमु॒ त्वं मा॒यया॑वधी॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਦ੍ਰਿਵਾਨ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ! ਤੇਰਾ ਵੀਰਜ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈ; ਉਸ ਮਾਇਆਵੀ ਮ੍ਰਿਗ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ। ਸਵਰਾਜ ਲਈ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

1.80.8

वि ते॒ वज्रा॑सो अस्थिरन्नव॒तिं ना॒व्या॑ अनु॑ म॒हत्त॑ इन्द्र वी॒र्य॑म् ।
बा॒ह्वोस्ते॒ बलं॑ हि॒तमर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਤੇਰੇ ਵਜ੍ਰ ਖਿੰਡ ਗਏ; ਨੱਬੇ ਬੇੜੀਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਮਹਾਨ ਵੀਰਜ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਬਲ ਦੀ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਸਵਰਾਜ ਵੱਲ ਹਾਂ।

1.80.9

स॒हस्रं॑ सा॒कम॑र्चत॒ परि॑ ष्टोभत विंश॒तिः श॒तैन॒मन्व॑नोनवुर् ।
इन्द्रा॑य॒ ब्रह्मोद्य॑त॒मर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਉਸਤਤੀ ਕਰੋ; ਵੀਹ ਸੌ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਅਨੁਸਰਣ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਲਈ ਉੱਚਾਰੇ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਸਵਰਾਜ ਵੱਲ ਹਾਂ।

1.80.10

इन्द्रो॑ वृ॒त्रस्य॒ तवि॑षीं॒ निर॑ह॒न्त्सह॑सा॒ सहः॑ म॒हत्तद॑स्य॒ पौंस्यं॑ ।
वृ॒त्रं ज॑घ॒न्वाँ अ॑सृज॒दर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਇੰਦਰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਉਸਦਾ ਮਹਾਨ ਪੌਰਸ਼ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੇ (ਜਲਾਂ ਨੂੰ) ਛੱਡਿਆ; ਸਵਰਾਜ ਲਈ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਉਸ ਵੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।

1.80.11

इ॒मे चि॒त्तव॑ म॒न्यवे॒ वेपे॑ते भि॒यसा॑ म॒ही यदि॑न्द्र वज्रि॒न्नोज॑सा ।
वृ॒त्रं म॒रुत्वाँ॒ अव॑धी॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਤੇਰੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ (ਦਿਆਵਾਪ੍ਰਿਥਿਵੀ) ਕੰਬਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈਂ; ਸਵਰਾਜ ਲਈ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ (ਤੈਨੂੰ) ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।

1.80.12

न वेप॑सा॒ न त॑न्य॒तेन्द्रं॑ वृ॒त्रो वि बी॑भयत॒भ्ये॑नं॒ वज्र॑ आय॒सः ।
स॒हस्र॑भृष्टिरायत॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਕੰਬਣ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਗਰਜ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਰਿਆ। ਉਸ ਵੱਲ ਲੋਹੇ ਦਾ ਵਜ੍ਰ ਆਇਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਨੋਕਾਂ ਵਾਲਾ। ਸਵਰਾਜ ਲਈ ਉਸਤਤੀ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੈਂ (ਉਸਨੂੰ) ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।

1.80.13

यद्वृ॒त्रं तव॑ चा॒शनिं॒ वज्रे॑ण स॒मयो॑धयः॒ अहि॑मिन्द्र॒ जिघां॑सतो ।
दि॒वि ते॑ बद्बधे॒ शव॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਦੋਂ ਵ੍ਰਿਤਰ ਅਤੇ ਅਹਿ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਮਾਰਿਆ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ; ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਬਲ ਦਬਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

1.80.14

अ॒भि॒ष्ट॒ने ते॑ अद्रिवो॒ यत्स्था जग॑च्च रेजते॒ त्वष्टा॑ चि॒त्तव॑ म॒न्यवे॑ ।
इन्द्र॑ वेवि॒ज्यते॑ भि॒या अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਹੇ ਪੱਥਰ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਲਈ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਚੱਲਦਾ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਤਵਸ਼ਟਾ ਵੀ ਕੰਬ ਉੱਠਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

1.80.15

न॒हि नु याद॑धी॒मसीन्द्रं॒ को वी॒र्या॑ प॒रः तस्मि॑न्नृ॒म्णमु॒त क्रतुं॑ ।
दे॒वा ओजां॑सि॒ सं द॑धु॒रर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੁਣ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਵੀਰ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੌਣ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਖਾਰਥ ਅਤੇ ਸੰਕਲਪ ਹੈ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਬਲ ਇਕੱਠੇ ਰੱਖੇ; ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

1.80.16

यामथ॑र्वा॒ मनु॑ष्पि॒ता द॒ध्यङ्धिय॒मत्न॑त॒ तस्मि॒न्ब्रह्मा॑णि पू॒र्वथ॑ ।
इन्द्र॑ उ॒क्था सम॑ग्मत॒ अर्च॒न्ननु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥

ਅਥਰਵਾ, ਮਨੂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਧਯੰਚ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਵਿਚਾਰ ਫੈਲਾਇਆ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ; ਸਵਰਾਜ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।