ऋग्वेद · सूक्त 10.40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.40.1
रथं॒ यान्तं॒ कुह॒ को ह॑ वां नरा॒ प्रति॑ द्यु॒मन्तं॑ सुवि॒ताय॑ भूषति ।
प्रा॒त॒र्यावा॑णं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे॒ वस्तो॑र्वस्तो॒र्वह॑मानं धि॒या शमि॑ ॥
रथात प्रवास करणारे तुम्ही कुठे आहात? हे नरांनो, तुम्हा दोघांसाठी कल्याणाकरिता तेजस्वी रथ कोण सजवतो? प्रभातीस येणारे, सर्वव्यापी, प्रत्येक घरी प्रत्येक दिवशी वाहून नेणारे, विचार आणि यज्ञासह.
10.40.2
कुह॑ स्विद्दो॒षा कुह॒ वस्तो॑र॒श्विना॒ कुहा॑भिपि॒त्वं क॑रतः॒ कुहो॑षतुः ।
को वां॑ शयु॒त्रा वि॒धवे॑व दे॒वरं॒ मर्यं॒ न योषा॑ कृणुते स॒धस्थ॒ आ ॥
रात्री तुम्ही कुठे होता आणि प्रभातीस कुठे, हे अश्विनांनो? तुम्ही दोघे कोणते मिलन करता, कुठे तुम्ही दोघे राहिलात? शय्येवर तुम्हाला कोण आलिंगन देतो, जसे विधवा दिराला, जसे पत्नी पतीला जवळच्या आसनावर आलिंगन देते?
10.40.3
प्रा॒तर्ज॑रेथे जर॒णेव॒ काप॑या॒ वस्तो॑र्वस्तोर्यज॒ता ग॑च्छथो गृ॒हम् ।
कस्य॑ ध्व॒स्रा भ॑वथः॒ कस्य॑ वा नरा राजपु॒त्रेव॒ सव॒नाव॑ गच्छथः ॥
प्रभातीस तुम्ही दोघे जागता, वृद्धासारखे जराग्रस्त होऊन; प्रत्येक निवासाकडे, हे पूजनीयांनो, तुम्ही दोघे जाता. कोणाचे तुम्ही वेगवान आहात, किंवा कोणाचे, हे नरांनो? राजपुत्र जसे आपल्या यज्ञांकडे येतात, तसे तुम्ही दोघे खाली येता.
10.40.4
यु॒वां मृ॒गेव॑ वार॒णा मृ॑ग॒ण्यवो॑ दो॒षा वस्तो॑र्ह॒विषा॒ नि ह्व॑यामहे ।
यु॒वं होत्रा॑मृतु॒था जुह्व॑ते न॒रेषं॒ जना॑य वहथः शुभस्पती ॥
तुम्हा दोघांना, शिकार शोधणाऱ्या हरणांप्रमाणे आणि हत्तींप्रमाणे, आम्ही रात्री आपल्या निवासाच्या हविर्द्रव्याने बोलावतो. तुम्ही दोघे ऋतूंनुसार, आहुती देणाऱ्यासाठी अन्न आणता, हे नरांनो; हे तेजस्वी स्वामींनो, तुम्ही दोघे लोकांसाठी अन्न आणता.
10.40.5
यु॒वां ह॒ घोषा॒ पर्य॑श्विना य॒ती राज्ञ॑ ऊचे दुहि॒ता पृ॒च्छे वां॑ नरा ।
भू॒तं मे॒ अह्न॑ उ॒त भू॑तम॒क्तवेऽश्वा॑वते र॒थिने॑ शक्त॒मर्व॑ते ॥
तुम्हा दोघांबद्दल, हे अश्विनांनो, घोषा राजाजवळ फिरून बोलली, राजकन्या म्हणून विचारण्यासाठी; हे नरांनो, तुम्ही माझ्यासाठी दिवसात असा, रात्रीतही असा; अश्वयुक्त रथीसाठी, घोड्यासाठी सामर्थ्यवान व्हा.
10.40.6
यु॒वं क॒वी ष्ठः॒ पर्य॑श्विना॒ रथं॒ विशो॒ न कुत्सो॑ जरि॒तुर्न॑शायथः ।
यु॒वोर्ह॒ मक्षा॒ पर्य॑श्विना॒ मधु॑ आ॒सा भ॑रत निष्कृ॒तं न योष॑णा ॥
तुम्ही दोघे ज्ञानी कवी आहात, हे अश्विनांनो, रथाभोवती आहात, गायक कुत्साच्या हितासाठी लोकांचे रक्षण करावे तसे; तुम्हा दोघांची वेगवान गोडी, हे अश्विनांनो, मुखाद्वारे आणते, शुद्ध केलेली स्त्री (पत्नी) सुंदर भेट आणते तसे.
10.40.7
यु॒वं ह॑ भु॒ज्युं यु॒वम॑श्विना॒ वशं॑ यु॒वं शि॒ञ्जार॑मु॒शना॒मुपा॑रथुः ।
यु॒वोररा॑वा॒ परि॑ स॒ख्यमा॑सते यु॒वोर॒हमव॑सा सु॒म्नमा च॑के ॥
हे अश्विनो, तुम्ही दोघांनी भुज्यु, वश, शिञ्जार आणि उशना यांना जवळ आणून पार नेले. तुमच्या मैत्रीत दानहीन बसून राहतात; तुमच्या रक्षणाने मी तुमची कृपा मागतो.
10.40.8
यु॒वं ह॑ कृ॒शं यु॒वम॑श्विना श॒युं यु॒वं वि॒धन्तं॑ वि॒धवा॑मुरुष्यथः ।
यु॒वं स॒निभ्य॑ स्त॒नय॑न्तमश्वि॒नाप॑ व्र॒जमू॑र्णुथः स॒प्तास्य॑म् ॥
हे अश्विनो, तुम्ही दोघांनी कृश, शयु, विधन्त आणि विधवा यांना वाचवले. दात्यांसाठी गर्जणाऱ्याला, हे अश्विनो, गोठा, सात तोंडांच्याला तुम्ही उघडले.
10.40.9
जनि॑ष्ट॒ योषा॑ प॒तय॑त्कनीन॒को वि चारु॑हन्वी॒रुधो॑ दं॒सना॒ अनु॑ ।
आस्मै॑ रीयन्ते निव॒नेव॒ सिन्ध॑वो अ॒स्मा अह्ने॑ भवति॒ तत्प॑तित्व॒नम् ॥
तरुणी जन्मली; कनीनक उडून जावो. किरणे वेगळी होऊन वर चढली, औषधींकडे गेली. त्याच्यासाठी नद्या वाकल्यासारख्या वाहतात; त्याच्यासाठी त्या दिवशी ते पतित्व होते.
10.40.10
जी॒वं रु॑दन्ति॒ वि म॑यन्ते अध्व॒रे दी॒र्घामनु॒ प्रसि॑तिं दीधियु॒र्नरः॑ ।
वा॒मं पि॒तृभ्यो॒ य इ॒दं स॑मेरि॒रे मयः॒ पति॑भ्यो॒ जन॑यः परि॒ष्वजे॑ ॥
जिवंतासाठी रडतात; यज्ञात वेगवेगळे विलाप करतात; दीर्घ विलाप पुरुष धारण करतात. पितरांसाठी हे एकत्र पाठवलेले मधुर अन्न; पतींसाठी पत्नी (पाठवतात तसे), आलिंगनासाठी.
10.40.11
न तस्य॑ विद्म॒ तदु॒ षु प्र वो॑चत॒ युवा॑ ह॒ यद्यु॑व॒त्याः क्षेति॒ योनि॑षु ।
प्रि॒योस्रि॑यस्य वृष॒भस्य॑ रे॒तिनो॑ गृ॒हं ग॑मेमाश्विना॒ तदु॑श्मसि ॥
ते आम्हाला माहीत नाही; तरुण तरुणीच्या गर्भांत राहतो तेव्हा ते नीट सांगा. प्रिय-यशस्वी, वृषभ, वीर्यवानाच्या घरी आपण जाऊ, हे अश्विनो; तेच आम्ही इच्छितो.
10.40.12
आ वा॑मगन्त्सुम॒तिर्वा॑जिनीवसू॒ न्य॑श्विना हृ॒त्सु कामा॑ अयंसत ।
अभू॑तं गो॒पा मि॑थु॒ना शु॑भस्पती प्रि॒या अ॑र्य॒म्णो दुर्याँ॑ अशीमहि ॥
हे वाजिनीवसू, तुमची सुमती तुमच्याकडे येवो; हे अश्विनो, हृदयांत इच्छा स्थिर झाल्या आहेत. तुम्ही दोघे शुभाचे रक्षक, जोडी, स्वामी आणि प्रिय व्हा; अर्यम्याची दारे आम्हाला मिळोत.
10.40.13
ता म॑न्दसा॒ना मनु॑षो दुरो॒ण आ ध॒त्तं र॒यिं स॒हवी॑रं वच॒स्यवे॑ ।
कृ॒तं ती॒र्थं सु॑प्रपा॒णं शु॑भस्पती स्था॒णुं प॑थे॒ष्ठामप॑ दुर्म॒तिं ह॑तम् ॥
आनंदित झालेल्या दोघांनो, मानवाच्या घरात वीरपुत्रांसह संपत्ती आम्हांसाठी ठेवा; वचनकुशल स्तोत्रकर्त्यासाठीही. हे उषेचे स्वामी, सुलभ घाट व गोड पाण्याचे तीर्थ तयार करा, दृढ स्तंभ व उत्तम मार्गदर्शक स्थापा, दुर्बुद्धी दूर पळवा.
10.40.14
क्व॑ स्विद॒द्य क॑त॒मास्व॒श्विना॑ वि॒क्षु द॒स्रा मा॑दयेते शु॒भस्पती॑ ।
क ईं॒ नि ये॑मे कत॒मस्य॑ जग्मतु॒र्विप्र॑स्य वा॒ यज॑मानस्य वा गृ॒हम् ॥
आज ते दोघे कुठे आहेत, कोणत्या जनांमध्ये? अद्भुत अश्विन, उषेचे स्वामी आनंद देत आहेत. त्यांना कोणी धरून ठेवले? अनेकांपैकी कोणाच्या घरी ते गेले — विप्राच्या की यजमानाच्या?