Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.40

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

10.40.1

रथं॒ यान्तं॒ कुह॒ को ह॑ वां नरा॒ प्रति॑ द्यु॒मन्तं॑ सुवि॒ताय॑ भूषति ।
प्रा॒त॒र्यावा॑णं वि॒भ्वं॑ वि॒शेवि॑शे॒ वस्तो॑र्वस्तो॒र्वह॑मानं धि॒या शमि॑ ॥

ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਹੋ? ਹੇ ਨਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਲਈ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰਥ ਨੂੰ ਕੌਣ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਸਵੇਰੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਹਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ, ਵਿਚਾਰ ਅਤੇ ਯੱਗ ਨਾਲ।

10.40.2

कुह॑ स्विद्दो॒षा कुह॒ वस्तो॑र॒श्विना॒ कुहा॑भिपि॒त्वं क॑रतः॒ कुहो॑षतुः ।
को वां॑ शयु॒त्रा वि॒धवे॑व दे॒वरं॒ मर्यं॒ न योषा॑ कृणुते स॒धस्थ॒ आ ॥

ਰਾਤ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਸੀ, ਸਵੇਰੇ ਕਿੱਥੇ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ? ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕਿਹੜਾ ਮੇਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਸੇ? ਪਲੰਘ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੌਣ ਗਲ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧਵਾ ਦਿਓਰ ਨੂੰ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਦੀ ਸੀਟ ਉੱਤੇ ਗਲ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ?

10.40.3

प्रा॒तर्ज॑रेथे जर॒णेव॒ काप॑या॒ वस्तो॑र्वस्तोर्यज॒ता ग॑च्छथो गृ॒हम् ।
कस्य॑ ध्व॒स्रा भ॑वथः॒ कस्य॑ वा नरा राजपु॒त्रेव॒ सव॒नाव॑ गच्छथः ॥

ਸਵੇਰੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਾਗਦੇ ਹੋ, ਬੁੱਢੇ ਵਾਂਗ ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ; ਹਰ ਬਸੇਰੇ ਤੱਕ, ਹੇ ਪੂਜਨੀਯੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਕਿਸ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ, ਜਾਂ ਕਿਸ ਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਨਰੋ? ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਯੱਗਾਂ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੇਠਾਂ ਆਉਂਦੇ ਹੋ।

10.40.4

यु॒वां मृ॒गेव॑ वार॒णा मृ॑ग॒ण्यवो॑ दो॒षा वस्तो॑र्ह॒विषा॒ नि ह्व॑यामहे ।
यु॒वं होत्रा॑मृतु॒था जुह्व॑ते न॒रेषं॒ जना॑य वहथः शुभस्पती ॥

ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੱਭਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਹਵੀ ਨਾਲ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰੁੱਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਅੰਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਨਰੋ; ਹੇ ਚਮਕਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅੰਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹੋ।

10.40.5

यु॒वां ह॒ घोषा॒ पर्य॑श्विना य॒ती राज्ञ॑ ऊचे दुहि॒ता पृ॒च्छे वां॑ नरा ।
भू॒तं मे॒ अह्न॑ उ॒त भू॑तम॒क्तवेऽश्वा॑वते र॒थिने॑ शक्त॒मर्व॑ते ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਘੋਸ਼ਾ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਘੁੰਮ ਕੇ ਬੋਲੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪੁੱਛਣ ਲਈ; ਹੇ ਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਹੋਵੋ, ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋਵੋ; ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥੀ ਲਈ, ਘੋੜੇ ਲਈ ਸਮਰੱਥ ਬਣੋ।

10.40.6

यु॒वं क॒वी ष्ठः॒ पर्य॑श्विना॒ रथं॒ विशो॒ न कुत्सो॑ जरि॒तुर्न॑शायथः ।
यु॒वोर्ह॒ मक्षा॒ पर्य॑श्विना॒ मधु॑ आ॒सा भ॑रत निष्कृ॒तं न योष॑णा ॥

ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ ਹੋ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਰਥ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੋ, ਗਾਇਕ ਕੁਤਸ ਲਈ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਾਂਗ; ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਤੇਜ਼ ਮਿਠਾਸ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਮੂੰਹ ਰਾਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਇਸਤਰੀ (ਪਤਨੀ) ਚੰਗੀ ਭੇਟ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ।

10.40.7

यु॒वं ह॑ भु॒ज्युं यु॒वम॑श्विना॒ वशं॑ यु॒वं शि॒ञ्जार॑मु॒शना॒मुपा॑रथुः ।
यु॒वोररा॑वा॒ परि॑ स॒ख्यमा॑सते यु॒वोर॒हमव॑सा सु॒म्नमा च॑के ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਭੁਜਿਊ, ਵਸ਼, ਸ਼ਿੰਜਾਰ ਅਤੇ ਉਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦਾਤਾ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।

10.40.8

यु॒वं ह॑ कृ॒शं यु॒वम॑श्विना श॒युं यु॒वं वि॒धन्तं॑ वि॒धवा॑मुरुष्यथः ।
यु॒वं स॒निभ्य॑ स्त॒नय॑न्तमश्वि॒नाप॑ व्र॒जमू॑र्णुथः स॒प्तास्य॑म् ॥

ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ, ਸ਼ਯੂ ਨੂੰ, ਵਿਧੰਤ ਅਤੇ ਵਿਧਵਾ ਨੂੰ ਬਚਾਇਆ। ਦਾਤਿਆਂ ਲਈ ਗਰਜਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ, ਸੱਤ ਮੂੰਹਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਖੋਲ੍ਹਿਆ।

10.40.9

जनि॑ष्ट॒ योषा॑ प॒तय॑त्कनीन॒को वि चारु॑हन्वी॒रुधो॑ दं॒सना॒ अनु॑ ।
आस्मै॑ रीयन्ते निव॒नेव॒ सिन्ध॑वो अ॒स्मा अह्ने॑ भवति॒ तत्प॑तित्व॒नम् ॥

ਨੌਜਵਾਨ ਇਸਤਰੀ ਜਨਮੀ; ਕਨੀਨਕ ਉੱਡ ਜਾਵੇ। ਕਿਰਨਾਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹੀਆਂ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਵੱਲ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਲਈ ਨਦੀਆਂ ਝੁਕੀਆਂ ਵਾਂਗ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ; ਉਸ ਲਈ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪਤਿਤਵ ਬਣਦਾ ਹੈ।

10.40.10

जी॒वं रु॑दन्ति॒ वि म॑यन्ते अध्व॒रे दी॒र्घामनु॒ प्रसि॑तिं दीधियु॒र्नरः॑ ।
वा॒मं पि॒तृभ्यो॒ य इ॒दं स॑मेरि॒रे मयः॒ पति॑भ्यो॒ जन॑यः परि॒ष्वजे॑ ॥

ਜੀਵਤ ਲਈ ਰੋਂਦੇ ਹਨ; ਯਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਲੰਮਾ ਵਿਲਾਪ ਮਰਦ ਧਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਇਹ ਇਕੱਠੇ ਭੇਜਿਆ ਮਿੱਠਾ ਅੰਨ; ਪਤੀਆਂ ਲਈ ਪਤਨੀਆਂ (ਭੇਜਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਵੇਂ), ਗਲਵੱਕੜੀ ਲਈ।

10.40.11

न तस्य॑ विद्म॒ तदु॒ षु प्र वो॑चत॒ युवा॑ ह॒ यद्यु॑व॒त्याः क्षेति॒ योनि॑षु ।
प्रि॒योस्रि॑यस्य वृष॒भस्य॑ रे॒तिनो॑ गृ॒हं ग॑मेमाश्विना॒ तदु॑श्मसि ॥

ਉਹ ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ; ਨੌਜਵਾਨ ਜਦ ਨੌਜਵਾਨ ਔਰਤ ਦੀਆਂ ਕੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ। ਪਿਆਰੇ-ਯਸ਼ਸਵੀ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਵੀਰਜਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਅਸੀਂ ਜਾਈਏ, ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ; ਉਹੀ ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।

10.40.12

आ वा॑मगन्त्सुम॒तिर्वा॑जिनीवसू॒ न्य॑श्विना हृ॒त्सु कामा॑ अयंसत ।
अभू॑तं गो॒पा मि॑थु॒ना शु॑भस्पती प्रि॒या अ॑र्य॒म्णो दुर्याँ॑ अशीमहि ॥

ਹੇ ਵਾਜੀਨੀਵਸੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਮਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ; ਹੇ ਅਸ਼ਵਿਨੋ, ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਜੋੜਾ, ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਹੋਵੋ; ਅਰਯਮਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਅਸੀਂ ਪਾਈਏ।

10.40.13

ता म॑न्दसा॒ना मनु॑षो दुरो॒ण आ ध॒त्तं र॒यिं स॒हवी॑रं वच॒स्यवे॑ ।
कृ॒तं ती॒र्थं सु॑प्रपा॒णं शु॑भस्पती स्था॒णुं प॑थे॒ष्ठामप॑ दुर्म॒तिं ह॑तम् ॥

ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਹੇ ਦੋਵੋ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਨ ਸਾਨੂੰ ਦਿਓ; ਬੋਲਣ-ਚੁਸਤ ਗਾਇਕ ਨੂੰ ਵੀ। ਹੇ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀਓ, ਚੰਗੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸੌਖਾ ਘਾਟ ਬਣਾਓ, ਪੱਕਾ ਥੰਮ੍ਹ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਰਾਹ-ਦਰਸ਼ਕ ਥਾਪੋ, ਦੁਰਮਤਿ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿਓ।

10.40.14

क्व॑ स्विद॒द्य क॑त॒मास्व॒श्विना॑ वि॒क्षु द॒स्रा मा॑दयेते शु॒भस्पती॑ ।
क ईं॒ नि ये॑मे कत॒मस्य॑ जग्मतु॒र्विप्र॑स्य वा॒ यज॑मानस्य वा गृ॒हम् ॥

ਅੱਜ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ, ਕਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ? ਅਦਭੁਤ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਰੋਕ ਰੱਖਿਆ? ਉਹ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸ ਦੇ ਘਰ ਗਏ — ਵਿਪਰ ਦੇ ਜਾਂ ਯਜਮਾਨ ਦੇ?