ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.60

10.60.1

आ जनं॑ त्वे॒षसं॑दृशं॒ माही॑नाना॒मुप॑स्तुतम् ।
अग॑न्म॒ बिभ्र॑तो॒ नमः॑ ॥

ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ, ਮਹਾਂਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਾਂ।

अस॑मातिं नि॒तोश॑नं त्वे॒षं नि॑य॒यिनं॒ रथ॑म् ।
भ॒जेर॑थस्य॒ सत्प॑तिम् ॥

ਅਸਮਾਤਿ ਨੂੰ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸ੍ਵੀ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰੱਥ ਦਾ ਮਾਲਕ ਅਤੇ ਭਜੇਰਥ ਦਾ ਸਤਪਤੀ ਹੈ।

यो जना॑न्महि॒षाँ इ॑वातित॒स्थौ पवी॑रवान् ।
उ॒ताप॑वीरवान्यु॒धा ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੱਝਾਂ ਵਾਂਗ ਦਬਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਹਾਦਰ ਫੌਜ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਫੌਜ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ।

यस्ये॑क्ष्वा॒कुरुप॑ व्र॒ते रे॒वान्म॑रा॒य्येध॑ते ।
दि॒वी॑व॒ पञ्च॑ कृ॒ष्टयः॑ ॥

ਜਿਸ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਅਤੇ ਮਰਾਯੀ ਵਧਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਬੀਲਿਆਂ ਵਾਂਗ।

इन्द्र॑ क्ष॒त्रास॑मातिषु॒ रथ॑प्रोष्ठेषु धारय ।
दि॒वी॑व॒ सूर्यं॑ दृ॒शे ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅਸਮਾਤਿ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਰੱਥ-ਯੋਧਿਆਂ ਦੇ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨੂੰ ਟਿਕਾਈ ਰੱਖ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

अ॒गस्त्य॑स्य॒ नद्भ्यः॒ सप्ती॑ युनक्षि॒ रोहि॑ता ।
प॒णीन्न्य॑क्रमीर॒भि विश्वा॑न्राजन्नरा॒धसः॑ ॥

ਅਗਸਤਯ ਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਲਈ ਤੂੰ ਦੋ ਲਾਲ ਘੋੜੇ ਜੋੜਦਾ ਹੈਂ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੰਜੂਸ ਪਣੀਆਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।

अ॒यं मा॒तायं पि॒तायं जी॒वातु॒राग॑मत् ।
इ॒दं तव॑ प्र॒सर्प॑णं॒ सुब॑न्ध॒वेहि॒ निरि॑हि ॥

ਇਹ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਜੀਵਨਦਾਤਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਬੰਧੂ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਰੇਂਗਣਾ ਹੈ; ਆ, ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ।

यथा॑ यु॒गं व॑र॒त्रया॒ नह्य॑न्ति ध॒रुणा॑य॒ कमे॒वा दा॑धार ते॒ मनो॑ ।
जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

ਜਿਵੇਂ ਜੂਲਾ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਥਾਮਿਆ ਹੈ; ਜੀਣ ਲਈ, ਮੌਤ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਅਨਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ।

यथे॒यं पृ॑थि॒वी म॒ही दा॒धारे॒मान्वन॒स्पती॑ने॒वा दा॑धार ते॒ मनो॑ ।
जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਥਾਮਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਨੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਥਾਮਿਆ ਹੈ; ਜੀਣ ਲਈ, ਮੌਤ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ।

य॒माद॒हं वै॑वस्व॒तात्सु॒बन्धो॒र्मन॒ आभ॑रम् ।
जी॒वात॑वे॒ न मृ॒त्यवेऽथो॑ अरि॒ष्टता॑तये ॥

ਯਮ ਤੋਂ, ਵੈਵਸਵਤ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਸੁਬੰਧੂ ਦਾ ਮਨ ਵਾਪਸ ਲਿਆਂਦਾ ਹੈ; ਜੀਣ ਲਈ, ਮੌਤ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਅਨਿਸ਼ਟ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ।

न्य॑ग्वातोऽव॑ वाति॒ न्य॑क्तपति॒ सूर्यः॑ ।
नी॒चीन॑म॒घ्न्या दु॑हे॒ न्य॑ग्भवतु ते॒ रपः॑ ॥

ਹਵਾ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਵਗਦੀ ਹੈ, ਸੂਰਜ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਤਪਦਾ ਹੈ; ਅਘ੍ਨ੍ਯਾ ਹੇਠਾਂ ਝੁਕੇ ਥਣ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਚੋਂਦੀ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਕਸ਼ਟ ਹੇਠਾਂ ਹੀ ਜਾਵੇ।

अ॒यं मे॒ हस्तो॒ भग॑वान॒यं मे॒ भग॑वत्तरः ।
अ॒यं मे॑ वि॒श्वभे॑षजो अ॒यं शि॒वाभि॑मर्शनः ॥

ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਹੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਬਲਵਾਨ; ਇਹ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਵੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਰਬ-ਔਸ਼ਧੀ; ਇਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਛੋਹ।