Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 3.33

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

3.33.1

प्र पर्व॑तानामुश॒ती उ॒पस्था॒दश्वे॑ इव॒ विषि॑ते॒ हास॑माने ।
गावे॑व शु॒भ्रे मा॒तरा॑ रिहा॒णे विपा॑ट्च्छुतु॒द्री पय॑सा जवेते ॥

पर्वतांच्या कुशीतून ते दोन प्रवाह वाहू लागले; मोकळ्या दोन घोडींसारखे खिंकाळत, पांढऱ्या दोन गायींसारखे वासरांना चाटत, विपाश् आणि शुतुद्री दुधासारख्या पाण्याने वेगाने धावतात.

3.33.2

इन्द्रे॑षिते प्रस॒वं भिक्ष॑माणे॒ अच्छा॑ समु॒द्रं र॒थ्ये॑व याथः ।
स॒मा॒रा॒णे ऊ॒र्मिभिः॒ पिन्व॑माने अ॒न्या वा॑म॒न्यामप्ये॑ति शुभ्रे ॥

इंद्राने प्रेरित होऊन, प्रवाहाची याचना करत, रथचालकांसारखे तुम्ही दोघी समुद्राकडे जाता; एकत्र मिळून, लाटांनी फुगून, हे तेजस्वी दोघींनो, एक दुसरीपर्यंत पोहोचते.

3.33.3

अच्छा॒ सिन्धुं॑ मा॒तृत॑मामयासं॒ विपा॑शमु॒र्वीं सु॒भगा॑मगन्म ।
व॒त्समि॑व मा॒तरा॑ संरिहा॒णे स॑मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्ती ॥

मातांमध्ये श्रेष्ठ सिंधूकडे मी गेलो; विशाल आणि मंगलमय विपाशपर्यंत आम्ही पोहोचलो; दोन माता वासराला चाटतात तसे, एकाच समान निवासाकडे एकत्र वाहत.

3.33.4

ए॒ना व॒यं पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒ अनु॒ योनिं॑ दे॒वकृ॑तं॒ चर॑न्तीः ।
न वर्त॑वे प्रस॒वः सर्ग॑तक्तः किं॒युर्विप्रो॑ न॒द्यो॑ जोहवीति ॥

या दुधासारख्या पाण्याने वाढून आम्ही देवांनी केलेल्या मार्गाने जातो; प्रवाहात सोडलेले परत फिरत नाहीत; इच्छेने हा विप्र नद्यांना हाक मारतो.

3.33.5

रम॑ध्वं मे॒ वच॑से सो॒म्याय॒ ऋता॑वरी॒रुप॑ मुहू॒र्तमेवैः॑ ।
प्र सिन्धु॒मच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षाव॒स्युर॑ह्वे कुशि॒कस्य॑ सू॒नुः ॥

हे ऋताचे रक्षक नद्यांनो, माझ्या सोमयज्ञाच्या वचनाने क्षणभर आनंदित व्हा; साहाय्याची इच्छा धरून, महान बुद्धीने मी सिंधूला हाक मारतो — कुशिकाचा पुत्र.

3.33.6

इन्द्रो॑ अ॒स्माँ अ॑रद॒द्वज्र॑बाहु॒रपा॑हन्वृ॒त्रं प॑रि॒धिं न॒दीना॑म् ।
दे॒वो॑ऽनयत्सवि॒ता सु॑पा॒णिस्तस्य॑ व॒यं प्र॑स॒वे या॑म उ॒र्वीः ॥

वज्रबाहू इंद्राने आम्हांला मुक्त केले; नद्यांना वेढणारा वृत्र नावाचा अडथळा त्याने मारला; सुहस्त देव सविता आम्हांला पुढे नेतो; त्याच्या प्रेरणेने आम्ही विशाल मार्गांवर चालतो.

3.33.7

प्र॒वाच्यं॑ शश्व॒धा वी॒र्यं॑ तदिन्द्र॑स्य॒ कर्म॒ यदहिं॑ विवृ॒श्चत् ।
वि वज्रे॑ण परि॒षदो॑ जघा॒नाय॒न्नापोऽय॑नमि॒च्छमा॑नाः ॥

इंद्राचे ते वीरकर्म सदैव प्रशंसनीय आहे: त्याने साप (वृत्र) फाडून, वज्राने वेढणाऱ्या शत्रूंना ठार केले; आणि आपल्या मार्गाची इच्छा करत पाणी वाहू लागले.

3.33.8

ए॒तद्वचो॑ जरित॒र्मापि॑ मृष्ठा॒ आ यत्ते॒ घोषा॒नुत्त॑रा यु॒गानि॑ ।
उ॒क्थेषु॑ कारो॒ प्रति॑ नो जुषस्व॒ मा नो॒ नि कः॑ पुरुष॒त्रा नम॑स्ते ॥

हे गायका, हे वचन तू पुसू नकोस; तुझ्या हाका पुढील युगांपर्यंत गुंजोत. हे कवी, स्तोत्रांमध्ये आम्हाला स्वीकार; माणसांमध्ये आम्हाला खाली पडू देऊ नकोस; तुला नमस्कार.

3.33.9

ओ षु स्व॑सारः का॒रवे॑ शृणोत य॒यौ वो॑ दू॒रादन॑सा॒ रथे॑न ।
नि षू न॑मध्वं॒ भव॑ता सुपा॒रा अ॑धोअ॒क्षाः सि॑न्धवः स्रो॒त्याभिः॑ ॥

हे भगिनींनो, नीट ऐका; कवी दुरून आपल्या रथासह आणि आसासह आला आहे. खाली वाका, नीट वाहा; हे नद्यांनो, वाहत्या प्रवाहांसह सहज ओलांडता येण्याजोग्या व्हा.

3.33.10

आ ते॑ कारो शृणवामा॒ वचां॑सि य॒याथ॑ दू॒रादन॑सा॒ रथे॑न ।
नि ते॑ नंसै पीप्या॒नेव॒ योषा॒ मर्या॑येव क॒न्या॑ शश्व॒चै ते॑ ॥

हे कवी, दुरून रथाच्या चाकासह तू आणलेली तुझी वचने आम्ही ऐकावीत. गर्भवती स्त्रीप्रमाणे मी तुझ्यापुढे नमतो; पुरुषाजवळ जाणाऱ्या तरुणीप्रमाणे मी सदैव तुझ्याजवळ जातो.

3.33.11

यद॒ङ्ग त्वा॑ भर॒ताः सं॒तरे॑युर्ग॒व्यन्ग्राम॑ इषि॒त इन्द्र॑जूतः ।
अर्षा॒दह॑ प्रस॒वः सर्ग॑तक्त॒ आ वो॑ वृणे सुम॒तिं य॒ज्ञिया॑नाम् ॥

गायी इच्छिणारे भरत तुला ओलांडोत; इंद्राने प्रेरित केलेला जनसमुदाय पुढे जावो. खरोखर, प्रेरित होऊन धावत मी तुझ्याकडे येतो; यज्ञ करणाऱ्यांची कृपा मी तुझ्याकडून निवडतो.

3.33.12

अता॑रिषुर्भर॒ता ग॒व्यवः॒ समभ॑क्त॒ विप्रः॑ सुम॒तिं न॒दीना॑म् ।
प्र पि॑न्वध्वमि॒षय॑न्तीः सु॒राधा॒ आ व॒क्षणाः॑ पृ॒णध्वं॑ या॒त शीभ॑म् ॥

गायी इच्छिणारे भरत ओलांडले; ज्ञानी कवी नद्यांच्या कृपेने जोडला गेला. हे नद्यांनो, अन्नाची इच्छा करत, उत्तम प्रवाहांनी भरून, आपले काठ भरून टाका; मग वेगाने वहा.

3.33.13

उद्व॑ ऊ॒र्मिः शम्या॑ हन्तु॒ आपो॒ योक्त्रा॑णि मुञ्चत ।
मादु॑ष्कृतौ॒ व्ये॑नसा॒घ्न्यौ शून॒मार॑ताम् ॥

हे जलांनो, तुमच्या लाटा उसळवा आणि शमी-दगडाप्रमाणे आघात करा; बंधने सोडा. जे निर्दोष आहेत त्यांना अडवू नका; दोघेही, दुष्कृत्य न केलेले आणि मारले न जाणारे, पूर्णपणे पुढे जाऊ दे.