ઋગ્વેદ · સૂક્ત 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
त्वां ह्य॑ग्ने॒ सद॒मित्स॑म॒न्यवो॑ दे॒वासो॑ दे॒वम॑र॒तिं न्ये॑रि॒र इति॒ क्रत्वा॑ न्येरि॒रे ।
अम॑र्त्यं यजत॒ मर्त्ये॒~ष्वा दे॒वमादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसं॒ विश्व॒मादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसम् ॥
હે અગ્નિ, સર્વ દેવો એકમનથી સદા તને જ પોતાના માર્ગદર્શક તરીકે સ્વીકારે છે; અમર એવો તું મર્ત્યોમાં પૂજાય. દેવોમાંના દેવને, સર્વજ્ઞને સૌ માટે પ્રગટ કર.
4.1.2
स भ्रात॑रं॒ वरु॑णमग्न॒ आ व॑वृत्स्व दे॒वाँ अच्छा॑ सुम॒ती य॒ज्ञव॑नसं॒ ज्येष्ठं॑ य॒ज्ञव॑नसम् ।
ऋ॒तावा॑नमादि॒त्यं च॑र्षणी॒धृतं॒ राजा॑नं चर्षणी॒धृत॑म् ॥
તે ભાઈ વરુણને, હે અગ્નિ, અહીં લાવ; દેવોને શુભ બુદ્ધિથી અમારી તરફ વાળ. યજ્ઞનો રક્ષક, જ્યેષ્ઠ, ઋતવાન આદિત્ય, લોકોને ધારણ કરનાર રાજાને.
4.1.3
सखे॒ सखा॑यम॒भ्या व॑वृत्स्वा॒शुं न च॒क्रं रथ्ये॑व॒ रंह्या॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ रंह्या॒ अग्ने॑ मृळी॒कं वरु॑णे॒ सचा॑ विदो ।
म॒रुत्सु॑ वि॒श्वभा॑नुषु तो॒काय॑ तु॒जे शु॑शुचान॒ शं कृ॑धि अ॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ शं कृ॑धि ॥
હે મિત્ર, મિત્રને અમારી તરફ લાવ, રથના ચક્રની જેમ વેગથી આવ. અમને ઝડપથી સુખ લાવ, હે દાતા. હે અગ્નિ, વરુણમાં કૃપા જાણ; મરુતોમાં, સર્વપ્રકાશી જનોમાં, સંતાન માટે, વેગવાન માટે; હે તેજસ્વી, અમારા માટે શાંતિ કર, હે દાતા, શાંતિ કર.
4.1.4
त्वं नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेळोऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तमः॒ शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषां॑सि॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
તું, હે અગ્નિ, વરુણ અને દેવના પાપને જાણનારો છે; તેનો દોષ અમારાથી દૂર કર. હે અતિપૂજ્ય, અતિ હવ્યવાહક, તેજસ્વી, અમારાથી સર્વ દ્વેષ દૂર કરીને મુક્ત કર.
4.1.5
स त्वं नो॑ अग्नेऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ ।
अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑णं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑ळी॒कं सु॒हवो॑ न एधि ॥
તું, હે અગ્નિ, અમારો નજીકનો સહાયક થા; આ ઉષાના ઉદયે સૌથી નજીક રહે. અમારા માટે વરુણની પૂજા કર, દાન આપતાં; કૃપા સ્વીકાર; હે સહેલાઈથી બોલાવી શકાય એવા, અમારા માટે સુલભ થા.
4.1.6
अ॒स्य श्रेष्ठा॑ सु॒भग॑स्य सं॒दृग्दे॒वस्य॑ चि॒त्रत॑मा॒ मर्त्ये॑षु ।
शुचि॑ घृ॒तं न त॒प्तमघ्न्या॑याः स्पा॒र्हा दे॒वस्य॑ मं॒हने॑व धे॒नोः ॥
તેનું શ્રેષ્ઠ દર્શન, ભાગ્યવાનનું દર્શન, દેવનું રૂપ, મર્ત્યોમાં સૌથી અદ્ભુત. શુદ્ધ ઘીની જેમ તપેલી, અહિંસિત ગાયના મધુર ગીત જેવી ઇચ્છનીય દેવની સુંદરતા.
4.1.7
त्रिर॑स्य॒ ता प॑र॒मा स॑न्ति स॒त्या स्पा॒र्हा दे॒वस्य॒ जनि॑मान्य॒ग्नेः ।
अ॒न॒न्ते अ॒न्तः परि॑वीत॒ आगा॒त्शुचिः॑ शु॒क्रो अ॒र्यो रोरु॑चानः ॥
તેના ત્રણ ઉત્તમ, સત્ય અને ઇચ્છનીય જન્મ દેવ અગ્નિના છે. અનંતની અંદર આવૃત્ત થઈને તે શુદ્ધ, ઉજ્જ્વલ, શ્રેષ્ઠ અને દીપ્તિમાન આવી પહોંચ્યો છે.
4.1.8
स दू॒तो विश्वेद॒भि व॑ष्टि॒ सद्मा॒ होता॒ हिर॑ण्यरथो॒ रंसु॑जिह्वः ।
रो॒हिद॑श्वो वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॒ सदा॑ र॒ण्वः पि॑तु॒मती॑व सं॒सत् ॥
તે દૂત, હોતા, સર્વ નિવાસો તરફ જાય છે—સ્વર્ણરથ, જ્વાળાજીભ, લાલ અશ્વોવાળો, સુંદર, દીપ્તિમાન; સદા આનંદદાયક, પ્રિયજનોની સભા જેવો.
4.1.9
स चे॑तय॒न्मनु॑षो य॒ज्ञब॑न्धुः॒ प्र तं म॒ह्या र॑श॒नया॑ नयन्ति ।
स क्षे॑त्यस्य॒ दुर्या॑सु॒ साध॑न्दे॒वो मर्त॑स्य सधनि॒त्वमा॑प ॥
તે મનુષ્યોને જગાડતો યજ્ઞબંધુ છે; તેને તેઓ મોટા લગામથી આગળ લઈ જાય છે. તે જ આના દ્વારોમાં વસે છે; સિદ્ધ કરતો દેવ મર્ત્યની સમૃદ્ધિ પામ્યો.
4.1.10
स तू नो॑ अ॒ग्निर्न॑यतु प्रजा॒नन्नच्छा॒ रत्नं॑ दे॒वभ॑क्तं॒ यद॑स्य ।
धि॒या यद्विश्वे॑ अ॒मृता॒ अकृ॑ण्व॒न्द्यौष्पि॒ता ज॑नि॒ता स॒त्यमु॑क्षन् ॥
તે અગ્નિ જાણતાં અમને તે રત્ન તરફ લઈ જાય—દેવોને પ્રિય, જે આનું છે; તેને સર્વ અમર્ત્યોએ વિચારથી રચ્યું; આકાશ-પિતા, જનક, સત્યથી તેને સિંચ્યું.
4.1.11
स जा॑यत प्रथ॒मः प॒स्त्या॑सु म॒हो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ।
अ॒पाद॑शी॒र्षा गु॒हमा॑नो॒ अन्ता॒योयु॑वानो वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ॥
તે પ્રથમ જળમાતાઓમાં જન્મ્યો—મહાન અંતરિક્ષના તળિયે, આ લોકના ગર્ભમાં; પગ-માથા વિનાનો, બંને છેડા છુપાવીને, વૃષભના માળામાં પોતાને ગતિમાન કરતો.
4.1.12
प्र शर्ध॑ आर्त प्रथ॒मं वि॑प॒न्याँ ऋ॒तस्य॒ योना॑ वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ।
स्पा॒र्हो युवा॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॑ स॒प्त प्रि॒यासो॑ (ऽ)जनयन्त॒ वृष्णे॑ ॥
શક્તિ પ્રથમ (વેગથી) ઋતના ગર્ભમાં, વૃષભના માળામાં પ્રગટ થઈને પ્રેરણા આપી; ઇચ્છનીય, યુવાન, ઉજ્જ્વલ, દીપ્તિમાન—સાત પ્રિયજનોએ વૃષભ માટે તેને ઉત્પન્ન કર્યો.
4.1.13
अ॒स्माक॒मत्र॑ पि॒तरो॑ मनु॒ष्या॑ अ॒भि प्र से॑दुर्ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः ।
अश्म॑व्रजाः सु॒दुघा॑ व॒व्रे अ॒न्तरुदु॒स्रा आ॑जन्नु॒षसो॑ हुवा॒नाः ॥
અહીં અમારા માનવ પિતૃઓ ઋત માટે ઉદ્યમી થઈ બેઠા; પથ્થરના વાડાની સહેલાઈથી દોહાતી ગાયોને ગુફાની અંદરથી બહાર હાંકી, ઉષાઓને બોલાવતા.
4.1.14
ते म॑र्मृजत ददृ॒वांसो॒ अद्रिं॒ तदे॑षाम॒न्ये अ॒भितो॒ वि वो॑चन् ।
प॒श्वय॑न्त्रासो अ॒भि का॒रम॑र्चन्वि॒दन्त॒ ज्योति॑श्चकृ॒पन्त॑ धी॒भिः ॥
તેમણે જોયેલા તે પથ્થરને તેઓએ શુદ્ધ કર્યો; તેમાંથી બીજાઓએ ચારેબાજુ ઘોષણા કરી. ગાયોની ઇચ્છાથી યજ્ઞ માટે સ્તોત્ર ગાઈ તેમણે પ્રકાશ મેળવ્યો; બુદ્ધિથી તેને શણગાર્યો.
4.1.15
ते ग॑व्य॒ता मन॑सा दृ॒ध्रमु॒ब्धं गा ये॑मा॒नं परि॒ षन्त॒मद्रि॑म् ।
दृ॒ळ्हं नरो॒ वच॑सा॒ दैव्ये॑न व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥
ગાયોની ઇચ્છાથી મનથી દૃઢ બાંધેલા તે પથ્થરને, આસપાસની ગાયોને પકડી રાખનાર બનાવ્યો. દૃઢ નેતાઓએ દૈવી વાણીથી ગોસમૃદ્ધ વાડો ખોલ્યો; ઉશિજોએ તેને અલગ કર્યો.
4.1.16
ते म॑न्वत प्रथ॒मं नाम॑ धे॒नोस्त्रिः स॒प्त मा॒तुः प॑र॒माणि॑ विन्दन् ।
तज्जा॑न॒तीर॒भ्य॑नूषत॒ व्रा आ॒विर्भु॑वदरु॒णीर्य॒शसा॒ गोः ॥
તેમણે ધેનુનું પ્રથમ નામ વિચાર્યું; માતાના ત્રણ ગણા સાત પરમ સ્થાનો મેળવ્યાં. તેને જાણીને તેમણે ગાયો તરફ સ્તુતિ ગાઈ; ગાયના તેજથી લાલ પ્રકાશ પ્રગટ્યો.
4.1.17
नेश॒त्तमो॒ दुधि॑तं॒ रोच॑त॒ द्यौरुद्दे॒व्या उ॒षसो॑ भा॒नुर॑र्त ।
आ सूर्यो॑ बृह॒तस्ति॑ष्ठ॒दज्राँ॑ ऋ॒जु मर्ते॑षु वृजि॒ना च॒ पश्य॑न् ॥
અંધકાર નાશ પામ્યો; છુપાયેલું આકાશ પ્રગટ થયું. દેવી ઉષાનો પ્રકાશ ઉદય પામ્યો; સૂર્ય ઊંચે ઊઠી અચળ માર્ગો પર સ્થિર થઈ, મનુષ્યોનાં સીધાં અને વાંકાં કર્મો જુએ છે.
4.1.18
आदित्प॒श्चा बु॑बुधा॒ना व्य॑ख्य॒न्नादिद्रत्नं॑ धारयन्त॒ द्युभ॑क्तम् ।
विश्वे॒ विश्वा॑सु॒ दुर्या॑सु दे॒वा मित्र॑ धि॒ये व॑रुण स॒त्यम॑स्तु ॥
ત્યારે જાગૃત થઈને તેમણે પ્રગટ કર્યું; પછી તેજસ્વી ધન ધારણ કર્યું. હે મિત્ર, સર્વ દેવતાઓ સર્વ દ્વારો પર છે; હે વરુણ, અમારી બુદ્ધિ માટે તે સત્ય બને.
4.1.19
अच्छा॑ वोचेय शुशुचा॒नम॒ग्निं होता॑रं वि॒श्वभ॑रसं॒ यजि॑ष्ठम् ।
शुच्यूधो॑ अतृण॒न्न गवा॒मन्धो॒ न पू॒तं परि॑षिक्तम॒ंशोः ॥
ચમકતા અગ્નિની હું સ્તુતિ કરીશ. તે હોતા છે, સર્વને ધારણ કરનાર છે, અત્યંત યજ્ઞાર્હ છે. ગાયોના શુદ્ધ આંચળ દૂધથી ભરાય તેમ ગાળેલો સોમરસ તેનામાં ભરાય છે.
4.1.20
विश्वे॑षा॒मदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑नां॒ विश्वे॑षा॒मति॑थि॒र्मानु॑षाणाम् ।
अ॒ग्निर्दे॒वाना॒मव॑ आवृणा॒नः सु॑मृळी॒को भ॑वतु जा॒तवे॑दाः ॥
અદિતિ સર્વ યજ્ઞાર્હ દેવોની છે; અગ્નિ સર્વ મનુષ્યોનો અતિથિ છે. દેવોની રક્ષા સ્વીકારનાર જાતવેદા અગ્નિ અમારા માટે સુખદાતા થાઓ.