ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.1.1
त्वां ह्य॑ग्ने॒ सद॒मित्स॑म॒न्यवो॑ दे॒वासो॑ दे॒वम॑र॒तिं न्ये॑रि॒र इति॒ क्रत्वा॑ न्येरि॒रे ।
अम॑र्त्यं यजत॒ मर्त्ये॒~ष्वा दे॒वमादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसं॒ विश्व॒मादे॑वं जनत॒ प्रचे॑तसम् ॥
ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੱਕ ਮਨ ਹੋ ਕੇ ਸਦਾ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਮਾਰਗ-ਦਰਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਅਮਰ ਤੂੰ ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਦੇਵ, ਸਰਬਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਸਭ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕਰ।
4.1.2
स भ्रात॑रं॒ वरु॑णमग्न॒ आ व॑वृत्स्व दे॒वाँ अच्छा॑ सुम॒ती य॒ज्ञव॑नसं॒ ज्येष्ठं॑ य॒ज्ञव॑नसम् ।
ऋ॒तावा॑नमादि॒त्यं च॑र्षणी॒धृतं॒ राजा॑नं चर्षणी॒धृत॑म् ॥
ਉਸ ਭਰਾ ਵਰੁਣ ਨੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੋੜ। ਯੱਗ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ, ਜੇਠੇ, ਰਿਤਵਾਨ ਆਦਿਤ ਨੂੰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਧਾਰਕ ਰਾਜੇ ਨੂੰ।
4.1.3
सखे॒ सखा॑यम॒भ्या व॑वृत्स्वा॒शुं न च॒क्रं रथ्ये॑व॒ रंह्या॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ रंह्या॒ अग्ने॑ मृळी॒कं वरु॑णे॒ सचा॑ विदो ।
म॒रुत्सु॑ वि॒श्वभा॑नुषु तो॒काय॑ तु॒जे शु॑शुचान॒ शं कृ॑धि अ॒स्मभ्यं॑ दस्म॒ शं कृ॑धि ॥
ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲਿਆ, ਰੱਥ ਦੇ ਪਹੀਏ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਛੇਤੀ ਸੁੱਖ ਲਿਆ, ਹੇ ਦਾਤਾ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ ਵਿੱਚ ਕਿਰਪਾ ਨੂੰ ਜਾਣ; ਮਰੁਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਬ-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਸੰਤਾਨ ਲਈ, ਵੇਗਵਾਨ ਲਈ; ਹੇ ਤੇਜੱਸਵੀ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰ, ਹੇ ਦਾਤਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰ।
4.1.4
त्वं नो॑ अग्ने॒ वरु॑णस्य वि॒द्वान्दे॒वस्य॒ हेळोऽव॑ यासिसीष्ठाः ।
यजि॑ष्ठो॒ वह्नि॑तमः॒ शोशु॑चानो॒ विश्वा॒ द्वेषां॑सि॒ प्र मु॑मुग्ध्य॒स्मत् ॥
ਤੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਦੇਵ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਉਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰ। ਹੇ ਅਤਿ ਪੂਜਯ, ਅਤਿ ਹਵਿ ਢੋਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜੱਸਵੀ, ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਸਾਰੇ ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਛੁਡਾ।
4.1.5
स त्वं नो॑ अग्नेऽव॒मो भ॑वो॒ती नेदि॑ष्ठो अ॒स्या उ॒षसो॒ व्यु॑ष्टौ ।
अव॑ यक्ष्व नो॒ वरु॑णं॒ ररा॑णो वी॒हि मृ॑ळी॒कं सु॒हवो॑ न एधि ॥
ਤੂੰ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਸਾਡਾ ਨੇੜਲਾ ਸਹਾਇਕ ਹੋ; ਇਸ ਉਸ਼ਾ ਦੇ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜੇ ਰਹਿ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਵਰੁਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੋਇਆ; ਕਿਰਪਾ ਕਬੂਲ ਕਰ; ਹੇ ਸੌਖਿਆਂ ਬੁਲਾਉਣ ਯੋਗ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਲਭ ਹੋ।
4.1.6
अ॒स्य श्रेष्ठा॑ सु॒भग॑स्य सं॒दृग्दे॒वस्य॑ चि॒त्रत॑मा॒ मर्त्ये॑षु ।
शुचि॑ घृ॒तं न त॒प्तमघ्न्या॑याः स्पा॒र्हा दे॒वस्य॑ मं॒हने॑व धे॒नोः ॥
ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਰਸ਼ਨ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ, ਦੇਵ ਦਾ ਰੂਪ, ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਦਭੁਤ। ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਵਾਂਗ ਤਪਿਆ, ਨਾ ਮਾਰੀ ਗਈ ਗਊ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤ ਵਾਂਗ ਚਾਹਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਦੇਵ ਦਾ ਸੁਹੱਪਣ।
4.1.7
त्रिर॑स्य॒ ता प॑र॒मा स॑न्ति स॒त्या स्पा॒र्हा दे॒वस्य॒ जनि॑मान्य॒ग्नेः ।
अ॒न॒न्ते अ॒न्तः परि॑वीत॒ आगा॒त्शुचिः॑ शु॒क्रो अ॒र्यो रोरु॑चानः ॥
ਇਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਉੱਤਮ, ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਜਨਮ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਦੇ ਹਨ। ਅਨੰਤ ਦੇ ਅੰਦਰ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ, ਉਜਲਾ, ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ।
4.1.8
स दू॒तो विश्वेद॒भि व॑ष्टि॒ सद्मा॒ होता॒ हिर॑ण्यरथो॒ रंसु॑जिह्वः ।
रो॒हिद॑श्वो वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॒ सदा॑ र॒ण्वः पि॑तु॒मती॑व सं॒सत् ॥
ਉਹ ਦੂਤ, ਹੋਤਾ, ਸਾਰੇ ਨਿਵਾਸਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੋਨੇ ਦਾ ਰਥ, ਲਾਟ ਵਰਗੀ ਜੀਭ, ਲਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ, ਚਮਕਦਾ; ਸਦਾ ਅਨੰਦਦਾਇਕ, ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਾਂਗ।
4.1.9
स चे॑तय॒न्मनु॑षो य॒ज्ञब॑न्धुः॒ प्र तं म॒ह्या र॑श॒नया॑ नयन्ति ।
स क्षे॑त्यस्य॒ दुर्या॑सु॒ साध॑न्दे॒वो मर्त॑स्य सधनि॒त्वमा॑प ॥
ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਯੱਗ-ਬੰਧੂ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡੀ ਲਗਾਮ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹੀ ਇਸਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਦੇਵ, ਸਿੱਧ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਰਤ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਪਾ ਗਿਆ।
4.1.10
स तू नो॑ अ॒ग्निर्न॑यतु प्रजा॒नन्नच्छा॒ रत्नं॑ दे॒वभ॑क्तं॒ यद॑स्य ।
धि॒या यद्विश्वे॑ अ॒मृता॒ अकृ॑ण्व॒न्द्यौष्पि॒ता ज॑नि॒ता स॒त्यमु॑क्षन् ॥
ਉਹ ਅਗਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਸਾਨੂੰ ਉਸ ਰਤਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਵੇ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ, ਜੋ ਇਸਦਾ ਹੈ; ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਅਮਰਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਚਿਆ; ਅਕਾਸ਼-ਪਿਤਾ, ਜਨਕ, ਨੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਿੰਜਿਆ।
4.1.11
स जा॑यत प्रथ॒मः प॒स्त्या॑सु म॒हो बु॒ध्ने रज॑सो अ॒स्य योनौ॑ ।
अ॒पाद॑शी॒र्षा गु॒हमा॑नो॒ अन्ता॒योयु॑वानो वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ॥
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਲ-ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ—ਵੱਡੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਦੇ ਤਲ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਲੋਕ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ; ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਬਿਨਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਸਿਰੇ ਛੁਪਾਉਂਦਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ।
4.1.12
प्र शर्ध॑ आर्त प्रथ॒मं वि॑प॒न्याँ ऋ॒तस्य॒ योना॑ वृष॒भस्य॑ नी॒ळे ।
स्पा॒र्हो युवा॑ वपु॒ष्यो॑ वि॒भावा॑ स॒प्त प्रि॒यासो॑ (ऽ)जनयन्त॒ वृष्णे॑ ॥
ਸ਼ਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ (ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ) ਰਿਤ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਲੋੜੀਂਦਾ, ਜਵਾਨ, ਚਮਕਦਾ, ਦੀਪਤਮਾਨ—ਸੱਤ ਪਿਆਰਿਆਂ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
4.1.13
अ॒स्माक॒मत्र॑ पि॒तरो॑ मनु॒ष्या॑ अ॒भि प्र से॑दुर्ऋ॒तमा॑शुषा॒णाः ।
अश्म॑व्रजाः सु॒दुघा॑ व॒व्रे अ॒न्तरुदु॒स्रा आ॑जन्नु॒षसो॑ हुवा॒नाः ॥
ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਮਨੁੱਖੀ ਪਿਤਰ ਰਿਤ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ; ਪੱਥਰ ਦੇ ਵਾੜੇ ਦੀਆਂ ਸੌਖਿਆਂ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗੁਫਾ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਾਹਰ ਹਿਕਾਇਆ, ਊਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹੋਏ।
4.1.14
ते म॑र्मृजत ददृ॒वांसो॒ अद्रिं॒ तदे॑षाम॒न्ये अ॒भितो॒ वि वो॑चन् ।
प॒श्वय॑न्त्रासो अ॒भि का॒रम॑र्चन्वि॒दन्त॒ ज्योति॑श्चकृ॒पन्त॑ धी॒भिः ॥
ਜਿਹੜਾ ਪੱਥਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਯੱਗ ਲਈ ਸਤੁਤੀ ਗਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪਾਇਆ; ਬੁੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜਾਇਆ।
4.1.15
ते ग॑व्य॒ता मन॑सा दृ॒ध्रमु॒ब्धं गा ये॑मा॒नं परि॒ षन्त॒मद्रि॑म् ।
दृ॒ळ्हं नरो॒ वच॑सा॒ दैव्ये॑न व्र॒जं गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥
ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਬੰਨ੍ਹੇ ਉਸ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੁਫੇਰੇ ਦੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਦ੍ਰਿੜ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦੈਵੀ ਬੋਲ ਨਾਲ ਗਾਵਾਂ ਭਰਪੂਰ ਵਾੜਾ ਖੋਲ੍ਹਿਆ; ਉਸ਼ਿਜਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ।
4.1.16
ते म॑न्वत प्रथ॒मं नाम॑ धे॒नोस्त्रिः स॒प्त मा॒तुः प॑र॒माणि॑ विन्दन् ।
तज्जा॑न॒तीर॒भ्य॑नूषत॒ व्रा आ॒विर्भु॑वदरु॒णीर्य॒शसा॒ गोः ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੇਨੂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਂ ਸੋਚਿਆ; ਮਾਤਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਸੱਤ ਪਰਮ ਥਾਂ ਲੱਭੇ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗਾਵਾਂ ਵੱਲ ਸਤੁਤੀ ਗਾਈ; ਗਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਲਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
4.1.17
नेश॒त्तमो॒ दुधि॑तं॒ रोच॑त॒ द्यौरुद्दे॒व्या उ॒षसो॑ भा॒नुर॑र्त ।
आ सूर्यो॑ बृह॒तस्ति॑ष्ठ॒दज्राँ॑ ऋ॒जु मर्ते॑षु वृजि॒ना च॒ पश्य॑न् ॥
ਹਨੇਰਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ; ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅਸਮਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਦੇਵੀ ਊਸ਼ਾ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਚੜ੍ਹੀ; ਸੂਰਜ ਉੱਚਾ ਉੱਠ ਕੇ ਅਚੱਲ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਟੇਢੇ ਕੰਮ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ।
4.1.18
आदित्प॒श्चा बु॑बुधा॒ना व्य॑ख्य॒न्नादिद्रत्नं॑ धारयन्त॒ द्युभ॑क्तम् ।
विश्वे॒ विश्वा॑सु॒ दुर्या॑सु दे॒वा मित्र॑ धि॒ये व॑रुण स॒त्यम॑स्तु ॥
ਫਿਰ ਜਾਗ੍ਰਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਚਮਕਦਾ ਧਨ ਧਾਰਿਆ। ਹੇ ਮਿੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਾਰੇ ਦਰਾਂ ਤੇ ਹਨ; ਹੇ ਵਰੁਣ, ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਲਈ ਇਹ ਸੱਚ ਹੋਵੇ।
4.1.19
अच्छा॑ वोचेय शुशुचा॒नम॒ग्निं होता॑रं वि॒श्वभ॑रसं॒ यजि॑ष्ठम् ।
शुच्यूधो॑ अतृण॒न्न गवा॒मन्धो॒ न पू॒तं परि॑षिक्तम॒ंशोः ॥
ਚਮਕਦੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਮੈਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਹ ਹੋਤਾ ਹੈ, ਸਭ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਤਿ ਯੱਗਯੋਗ ਹੈ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਥਣ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਛਾਣਿਆ ਸੋਮ-ਰਸ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਰਦਾ ਹੈ।
4.1.20
विश्वे॑षा॒मदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑नां॒ विश्वे॑षा॒मति॑थि॒र्मानु॑षाणाम् ।
अ॒ग्निर्दे॒वाना॒मव॑ आवृणा॒नः सु॑मृळी॒को भ॑वतु जा॒तवे॑दाः ॥
ਅਦਿਤੀ ਸਾਰੇ ਯੱਗਯੋਗ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹੈ; ਅਗਨੀ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਤਵੇਦਾ ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੁਖਦਾਤਾ ਹੋਵੇ।