ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 6.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.49.1
स्तु॒षे जनं॑ सुव्र॒तं नव्य॑सीभिर्गी॒र्भिर्मि॒त्रावरु॑णा सुम्न॒यन्ता॑ ।
त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑वन्तु सुक्ष॒त्रासो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः ॥
ਚੰਗੇ ਵਰਤ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੈਂ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਨਵੇਂ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੱਦਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਆਉਣ, ਇੱਥੇ ਸੁਣਨ; ਉੱਤਮ ਬਲ ਵਾਲੇ ਵਰੁਣ, ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਉਹੀ ਹਨ।
6.49.2
वि॒शोवि॑श॒ ईड्य॑मध्व॒रेषु॒ अदृ॑प्तक्रतुमर॒तिं यु॑व॒त्योः ।
दि॒वः शिशुं॒ सह॑सः सू॒नुम॒ग्निं य॒ज्ञस्य॑ के॒तुम॑रु॒षं यज॑ध्यै ॥
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਯੋਗ, ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟੁੱਟ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ, ਦੋ ਜਵਾਨ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਕ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਬਾਲਕ, ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਗਨੀ ਨੂੰ, ਯੱਗ ਦੀ ਧੁਜਾ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ, ਪੂਜਣ ਲਈ।
6.49.3
अ॒रु॒षस्य॑ दुहि॒तरा॒ विरू॑पे॒ स्तृभि॑र॒न्या पि॑पि॒शे सूरो॑ अ॒न्या ।
मि॒थ॒स्तुरा॑ वि॒चर॑न्ती पाव॒के मन्म॑ श्रु॒तं न॑क्षत ऋ॒च्यमा॑ने ॥
ਅਰੁਣ (ਉਸ਼ਾ) ਦੀਆਂ ਦੋ ਧੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ; ਇੱਕ ਤਾਰਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ-ਦੂਜੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਚੱਲਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਦੀਪਤੀਆਂ ਸਤੁਤ ਮੰਤਰ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
6.49.4
प्र वा॒युमच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षा बृ॒हद्र॑यिं वि॒श्ववा॑रं रथ॒प्राम् ।
द्यु॒तद्या॑मा नि॒युतः॒ पत्य॑मानः क॒विः क॒विमि॑यक्षसि प्रयज्यो ॥
ਵਾਯੂ ਵੱਲ ਮਹਾਨ ਮਨੀਸ਼ਾ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ) ਅਰਪਿਤ ਹੈ; ਮਹਾਨ ਧਨ ਦਾਤਾ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਰੱਥ ਦਾ ਸਹਾਇਕ ਉਹ ਹੈ। ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕਵੀ, ਕਵੀ ਕੋਲ ਤੂੰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਤੁਰਤ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
6.49.5
स मे॒ वपु॑श्च्छदयद॒श्विनो॒र्यो रथो॑ वि॒रुक्मा॒न्मन॑सा युजा॒नः ।
येन॑ नरा नासत्येष॒यध्यै॑ व॒र्तिर्या॒थस्तन॑याय॒ त्मने॑ च ॥
ਉਹ ਰੱਥ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਵੇ — ਅਸ਼ਵਿਨੀਆਂ ਦਾ ਰੱਥ, ਚਮਕਦਾ, ਮਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ। ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਹੇ ਨਰੋ, ਹੇ ਨਾਸਤਿਆਂ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋ, ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਲਈ ਵੀ।
6.49.6
पर्ज॑न्यवाता वृषभा पृथि॒व्याः पुरी॑षाणि जिन्वत॒मप्या॑नि ।
सत्य॑श्रुतः कवयो॒ यस्य॑ गी॒र्भिर्जग॑त स्थात॒र्जग॒दा कृ॑णुध्वम् ॥
ਹੇ ਪਰਜੰਨਯ ਅਤੇ ਵਾਤ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭੋ! ਧਰਤੀ ਦੇ ਗਰਭ-ਬੀਜਾਂ ਨੂੰ ਜਗਾਓ, ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਚੇਤਨ ਕਰੋ। ਹੇ ਸੱਚ ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਕਵੀਓ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਥਿਰ, ਚੱਲਦੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਟਿਕਾਓ।
6.49.7
पावी॑रवी क॒न्या॑ चि॒त्रायुः॒ सर॑स्वती वी॒रप॑त्नी॒ धियं॑ धात् ।
ग्नाभि॒रच्छि॑द्रं शर॒णं स॒जोषा॑ दुरा॒धर्षं॑ गृण॒ते शर्म॑ यंसत् ॥
ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਉਜਲੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੀ ਕੰਨਿਆ ਸਰਸਵਤੀ, ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸੁਆਮਿਨੀ, ਨੇ ਬੁੱਧੀ ਦਿੱਤੀ। ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਇਕੱਠੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਤੋਤਾ ਨੂੰ ਅਖੰਡ, ਅਜੇਯ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਵੇ।
6.49.8
प॒थस्प॑थः॒ परि॑पतिं वच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॑नळ॒र्कम् ।
स नो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धियं॑धियं सीषधाति॒ प्र पू॒षा ॥
ਹਰ ਰਾਹ ਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ, ਬੋਲ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਚਿਆ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਪੂਸ਼ਨ, ਚਮਕਦੇ ਮੁਖ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਸਾਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਚਾਰ ਪੂਰਾ ਕਰੇ।
6.49.9
प्र॒थ॒म॒भाजं॑ य॒शसं॑ वयो॒धां सु॑पा॒णिं दे॒वं सु॒गभ॑स्ति॒मृभ्व॑म् ।
होता॑ यक्षद्यज॒तं प॒स्त्या॑नाम॒ग्निस्त्वष्टा॑रं सु॒हवं॑ वि॒भावा॑ ॥
ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ, ਯਸ਼ਸਵੀ, ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸੋਹਣੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੇਵ, ਚੰਗਾ ਆਸਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰਿਭੂ ਨੂੰ; ਹੋਤਾ, ਪੂਜਨੀਯ, ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਪੂਜੇ।
6.49.10
भुव॑नस्य पि॒तरं॑ गी॒र्भिरा॒भिः रु॒द्रं दिवा॑ व॒र्धया॑ रु॒द्रम॒क्तौ ।
बृ॒हन्त॑मृ॒ष्वम॒जरं॑ सुषु॒म्नमृध॑ग्घुवेम क॒विने॑षि॒तासः॑ ॥
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਿਤਾ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ, ਦਿਨ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਸਤੋਤਾ, ਵਧਾ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਰੁਦਰ ਨੂੰ। ਮਹਾਨ, ਬਲਵਾਨ, ਅਜਰ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਨੂੰ — ਕਵੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਬੁਲਾਈਏ।
6.49.11
आ यु॑वानः कवयो यज्ञियासो॒ मरु॑तो ग॒न्त गृ॑ण॒तो व॑र॒स्याम् ।
अ॒चि॒त्रं चि॒द्धि जिन्व॑था वृ॒धन्त॑ इ॒त्था नक्ष॑न्तो नरो अङ्गिर॒स्वत् ॥
ਹੇ ਜਵਾਨੋ, ਗਿਆਨੀਓ, ਯੱਗਯੋਗ ਮਰੁਤੋ, ਇੱਥੇ ਆਓ, ਸਤੋਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਉਸਤਤ ਵੱਲ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਅਦਭੁਤ ਬਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਕੇ ਵਧਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਨੇਤਾਓ, ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋ।
6.49.12
प्र वी॒राय॒ प्र त॒वसे॑ तु॒रायाजा॑ यू॒थेव॑ पशु॒रक्षि॒रस्त॑म् ।
स पि॑स्पृशति त॒न्वि॑ श्रु॒तस्य॒ स्तृभि॒र्न नाकं॑ वच॒नस्य॒ विपः॑ ॥
ਵੀਰ ਲਈ, ਬਲਵਾਨ ਲਈ, ਤੇਜ਼ ਲਈ ਅੱਗੇ ਭੇਜੋ, ਇੱਜੜ ਨੂੰ ਘਰ ਵੱਲ ਹਿਕਾਉਣ ਵਾਂਗ; ਉਹ, ਗੋਨੇਤਰ, ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤੀ ਛੂਹੇ, ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਛੂਹਣ ਵਾਂਗ; ਵਾਣੀ ਦੇ ਗਿਆਨੀਓ (ਇਹ ਪਾਓ)।
6.49.13
यो रजां॑सि विम॒मे पार्थि॑वानि॒ त्रिश्चि॒द्विष्णु॒र्मन॑वे बाधि॒ताय॑ ।
तस्य॑ ते॒ शर्म॑न्नुपद॒द्यमा॑ने रा॒या म॑देम त॒न्वा॑ तना॑ च ॥
ਧਰਤੀ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪੀੜਤ ਮਨੂ ਲਈ; ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਧਨ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਏ।
6.49.14
तन्नोऽहि॑र्बु॒ध्न्यो॑ अ॒द्भिर॒र्कैस्तत्पर्व॑त॒स्तत्स॑वि॒ता चनो॑ धात् ।
तदोष॑धीभिर॒भि रा॑ति॒षाचो॒ भगः॒ पुरं॑धिर्जिन्वतु॒ प्र रा॒ये ॥
ਬੁਧਨਯ ਅਹਿ ਜਲਾਂ ਅਤੇ ਸਤੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਦੇਵੇ; ਉਹ ਪਰਬਤ, ਉਹ ਸਵਿਤਾ ਚਾਨਣ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ; ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਸਹਿਤ ਦਾਨੀ ਭਗ ਅਤੇ ਪੁਰੰਧਿ ਧਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ।
6.49.15
नु नो॑ र॒यिं र॒थ्यं॑ चर्षणि॒प्रां पु॑रु॒वीरं॑ म॒ह ऋ॒तस्य॑ गो॒पां क्षयं॑ दाता॒जरं॒ येन॒ जना॑न् ।
स्पृधो॒ अदे॑वीर॒भि च॒क्रमा॑म॒ विश॒ आदे॑वीर॒भ्य॑श्नवा॑म ॥
ਹੁਣ ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਰਥਵਾਹਕ ਧਨ ਦੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆਵੇ, ਵੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ; ਮਹਾਨ ਰਿਤ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਅਜਰ ਧਨ ਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਈਏ; ਅਦੇਵ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੀਏ, ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।