Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.62

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.62.1

स्तु॒षे नरा॑ दि॒वो अ॒स्य प्र॒सन्ता॒श्विना॑ हुवे॒ जर॑माणो अ॒र्कैः ।
या स॒द्य उ॒स्रा व्युषि॒ ज्मो अन्ता॒न्युयू॑षतः॒ पर्यु॒रू वरां॑सि ॥

या दोन वीर नरांची, आकाशातून पुढे जाणाऱ्या अश्विनांची, मी स्तुती करतो; स्तोत्रांनी मी त्यांना बोलावतो. उषेच्या उदयावेळी तात्काळ सीमांपर्यंत पोहोचू इच्छिणारे ते तेजस्वी दोघे विशाल निवासांभोवती फिरतात.

6.62.2

ता य॒ज्ञमा शुचि॑भिश्चक्रमा॒णा रथ॑स्य भा॒नुं रु॑रुचू॒ रजो॑भिः ।
पु॒रू वरां॒स्यमि॑ता॒ मिमा॑ना॒पो धन्वा॒न्यति॑ याथो॒ अज्रा॑न् ॥

ते दोघे पवित्र तेजांसह यज्ञाकडे चालतात; आपल्या तेजाने त्यांनी रथाची दीप्ती उजळवली. अनेक विशाल आणि अपार लोकांचे मापन करत तुम्ही पाणी आणि मार्ग ओलांडता, धावणाऱ्या घोड्यांसह.

6.62.3

ता ह॒ त्यद्व॒र्तिर्यदर॑ध्रमुग्रे॒त्था धिय॑ ऊहथुः॒ शश्व॒दश्वैः॑ ।
मनो॑जवेभिरिषि॒रैः श॒यध्यै॒ परि॒ व्यथि॑र्दा॒शुषो॒ मर्त्य॑स्य ॥

ते दोघेच निश्चितपणे शक्तिहीन त्या बंधनाला सोडवतात; हे बलशाली दोघांनो, असे तुम्ही सतत प्रार्थना आणता, मनासारख्या वेगवान घोड्यांसह, विश्रांतीसाठी. दानशील मर्त्याचे दुःख तुम्ही दूर करता.

6.62.4

ता नव्य॑सो॒ जर॑माणस्य॒ मन्मोप॑ भूषतो युयुजा॒नस॑प्ती ।
शुभं॒ पृक्ष॒मिष॒मूर्जं॒ वह॑न्ता॒ होता॑ यक्षत्प्र॒त्नो अ॒ध्रुग्युवा॑ना ॥

ते दोघे नव्या स्तुतिकर्त्याच्या स्तोत्राला अलंकृत करतात; घोडे जुंपून ते शुद्ध अन्न आणि पोषण वाहून आणतात. होत्याने जुना आणि वैरहीन होऊन यज्ञ करावा; ते दोघे तरुण आहेत.

6.62.5

ता व॒ल्गू द॒स्रा पु॑रु॒शाक॑तमा प्र॒त्ना नव्य॑सा॒ वच॒सा वि॑वासे ।
या शंस॑ते स्तुव॒ते शम्भ॑विष्ठा बभू॒वतु॑र्गृण॒ते चि॒त्ररा॑ती ॥

ते सुंदर, वैद्य, अनेकांनी अत्यंत स्तुती केलेले दोघे, जुन्या आणि नव्या वाणीने मी बोलावतो. स्तोत्र करणाऱ्यांना आणि स्तुती करणाऱ्यांना अत्यंत कल्याणकारी होऊन त्यांनी गायकाला तेजस्वी दाने दिली आहेत.

6.62.6

ता भु॒ज्युं विभि॑र॒द्भ्यः स॑मु॒द्रात्तुग्र॑स्य सू॒नुमू॑हथू॒ रजो॑भिः ।
अ॒रे॒णुभि॒र्योज॑नेभिर्भु॒जन्ता॑ पत॒त्रिभि॒रर्ण॑सो॒ निरु॒पस्था॑त् ॥

ते दोघे भुज्युला पाण्यातून, समुद्रातून, तुग्राच्या पुत्राला तेजांसह घेऊन आले; धुळीच्या कणांसह, योजनांसह आणि पंखधारी पक्ष्यांसह ते दोघे पाण्याच्या कुशीतून बाहेर आणले.

6.62.7

वि ज॒युषा॑ रथ्या यात॒मद्रिं॑ श्रु॒तं हवं॑ वृषणा वध्रिम॒त्याः ।
द॒श॒स्यन्ता॑ श॒यवे॑ पिप्यथु॒र्गामिति॑ च्यवाना सुम॒तिं भु॑रण्यू ॥

रथावर चालणाऱ्या हे अश्विनो, विजयी होऊन या; दगड उघडा. हे वृषभासमान वीरांनो, वधरिमतीची हाक ऐका. दानशील तुम्ही दोघांनी झोपलेल्याला गाय दिली; म्हणून हे च्यवानांनो, दात्यांनो, आम्हाला शुभ बुद्धी द्या.

6.62.8

यद्रो॑दसी प्र॒दिवो॒ अस्ति॒ भूमा॒ हेळो॑ दे॒वाना॑मु॒त म॑र्त्य॒त्रा ।
तदा॑दित्या वसवो रुद्रियासो रक्षो॒युजे॒ तपु॑र॒घं द॑धात ॥

हे द्यावापृथिवींनो, दूरून जे महान आहे, देवांचा क्रोध, मानवांमध्ये जे आहे, ते—हे आदित्यांनो, हे वसूंनो, हे रुद्रांनो, राक्षसांविरुद्ध योजण्यासाठी तुमचे तेज व पाप स्थापित करा.

6.62.9

य ईं॒ राजा॑नावृतु॒था वि॒दध॒द्रज॑सो मि॒त्रो वरु॑ण॒श्चिके॑तत् ।
ग॒म्भी॒राय॒ रक्ष॑से हे॒तिम॑स्य॒ द्रोघा॑य चि॒द्वच॑स॒ आन॑वाय ॥

ऋतूनुसार दोन राजे मित्र व वरुण यांची योजना करणारा अंतरिक्षाचे मध्य जाणतो; खोल राक्षसाविरुद्ध, कपटी व वाणीने वाकलेल्या दुष्टाविरुद्ध त्यांचे अस्त्र स्थापतो.

6.62.10

अन्त॑रैश्च॒क्रैस्तन॑याय व॒र्तिर्द्यु॒मता या॑तं नृ॒वता॒ रथे॑न ।
सनु॑त्येन॒ त्यज॑सा॒ मर्त्य॑स्य वनुष्य॒तामपि॑ शी॒र्षा व॑वृक्तम् ॥

आतील चाकांसह, चाकांसह, पुत्रासाठी तेजस्वी होऊन या; माणसे असलेल्या रथासह या. पारितोषिकाच्या शक्तीने, मर्त्याच्या तेजाने, लाभ इच्छिणाऱ्या मर्त्याची डोकी तुम्ही दोघे छाटा.

6.62.11

आ प॑र॒माभि॑रु॒त म॑ध्य॒माभि॑र्नि॒युद्भि॑र्यातमव॒माभि॑र॒र्वाक् ।
दृ॒ळ्हस्य॑ चि॒द्गोम॑तो॒ वि व्र॒जस्य॒ दुरो॑ वर्तं गृण॒ते चि॑त्रराती ॥

सर्वात उंच, मध्यम व सर्वात खालच्या (घोड्यांच्या) संघांसह येथे या. दृढ किल्ल्याचे व गोधनाने भरलेल्या गोठ्याचे दरवाजे उघडा; हे विचित्रधनदात्यांनो, स्तुतिकर्त्यासाठी उघडा.