ઋગ્વેદ · સૂક્ત 9.98

9.98.1

अ॒भि नो॑ वाज॒सात॑मं र॒यिम॑र्ष पुरु॒स्पृह॑म् ।
इन्दो॑ स॒हस्र॑भर्णसं तुविद्यु॒म्नं वि॑भ्वा॒सह॑म् ॥

હે સોમ, અમારા માટે અત્યંત બળ આપનારું, ઘણાને પોષનારું ધન વહાવ. હે ઇન્દુ, હજાર રીતે પોષનાર, મહા તેજસ્વી, સર્વને જીતનાર.

परि॒ ष्य सु॑वा॒नो अ॒व्ययं॒ रथे॒ न वर्मा॑व्यत ।
इन्दु॑र॒भि द्रुणा॑ हि॒तो हि॑या॒नो धारा॑भिरक्षाः ॥

નિચોવાતો એ સોમ, અક્ષય રથમાં બખ્તરની જેમ પોતાને ધારણ કરે છે. ઇન્દુ, લાકડાની ગાળણીમાં મુકાઈ નિચોવાઈને ધારાઓ સાથે વહી ગયો.

परि॒ ष्य सु॑वा॒नो अ॑क्षा॒ इन्दु॒रव्ये॒ मद॑च्युतः ।
धारा॒ य ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रे भ्रा॒जा नैति॑ गव्य॒युः ॥

નિચોવાતો એ સોમ વહ્યો; ઇન્દુ, ઊનની ગાળણીમાં, મદ આપનારો. જે ધાર ઊંચે ઊઠે છે, તે યજ્ઞમાં તેજ સાથે જાય છે, ગાયોની કામના કરતી હોય તેમ.

स हि त्वं दे॑व॒ शश्व॑ते॒ वसु॒ मर्ता॑य दा॒शुषे॑ ।
इन्दो॑ सह॒स्रिणं॑ र॒यिं श॒तात्मा॑नं विवाससि ॥

તું જ, હે દેવ, શાશ્વતને અને દાતા મનુષ્યને ધન આપે છે. હે ઇન્દુ, હજારગણું, સો આત્માવાળું ધન તું આપે છે.

व॒यं ते॑ अ॒स्य वृ॑त्रह॒न्वसो॒ वस्वः॑ पुरु॒स्पृहः॑ ।
नि नेदि॑ष्ठतमा इ॒षः स्याम॑ सु॒म्नस्या॑ध्रिगो ॥

અમે તારા થઈએ, હે વૃત્રહંતા, હે વસુ; આ ઘણાની ઇચ્છિત સંપત્તિના, અત્યંત નજીકના અન્નવાળા થઈએ. હે અધૃગ, અમે તારી કૃપાના ભાગીદાર બનીએ.

द्विर्यं पञ्च॒ स्वय॑शसं॒ स्वसा॑रो॒ अद्रि॑संहतम् ।
प्रि॒यमिन्द्र॑स्य॒ काम्यं॑ प्रस्ना॒पय॑न्त्यू॒र्मिण॑म् ॥

પાંચ સ્વ-ગૌરવવાળી બહેનો બે વાર પથ્થરથી દબાવીને જેને ધૂએ છે — ઇન્દ્રને પ્રિય, ઇચ્છિત, મોજાંવાળા સોમને તેઓ શુદ્ધ કરે છે.

परि॒ त्यं ह॑र्य॒तं हरिं॑ ब॒भ्रुं पु॑नन्ति॒ वारे॑ण ।
यो दे॒वान्विश्वाँ॒ इत्परि॒ मदे॑न स॒ह गच्छ॑ति ॥

તે લીલા, ભૂરા હરિ (સોમ)ને તેઓ ગાળણી વડે શુદ્ધ કરે છે; તે આનંદથી બધા દેવો પાસે જાય છે.

अ॒स्य वो॒ ह्यव॑सा॒ पान्तो॑ दक्ष॒साध॑नम् ।
यः सू॒रिषु॒ श्रवो॑ बृ॒हद्द॒धे स्व॑र्ण ह॑र्य॒तः ॥

હે રક્ષકો, આના રક્ષણથી—જે કુશળ કર્મ સિદ્ધ કરે છે—તે કવિઓમાં મહાન કીર્તિ આપે છે; સૂર્યની જેમ, લીલા અશ્વની જેમ.

स वां॑ य॒ज्ञेषु॑ मानवी॒ इन्दु॑र्जनिष्ट रोदसी ।
दे॒वो दे॑वी गिरि॒ष्ठा अस्रे॑ध॒न्तं तु॑वि॒ष्वणि॑ ॥

તે તમારા યજ્ઞોમાં, હે માનવી, સોમબિંદુ જન્મ્યો; હે દ્યાવાપૃથિવી, દેવ અને દેવી, પર્વત પર રહેનારાઓ, તેને શક્તિશાળીમાં અક્ષત રાખો.

इन्द्रा॑य सोम॒ पात॑वे वृत्र॒घ्ने परि॑ षिच्यसे ।
नरे॑ च॒ दक्षि॑णावते दे॒वाय॑ सदना॒सदे॑ ॥

ઇન્દ્ર પીવા માટે, હે સોમ, વૃત્રહંતા માટે તું ગળાય છે; અને મનુષ્ય માટે, દક્ષિણા આપનાર માટે, પોતાના આસન પર બેઠેલા દેવ માટે પણ.

ते प्र॒त्नासो॒ व्यु॑ष्टिषु॒ सोमाः॑ प॒वित्रे॑ अक्षरन् ।
अ॒प॒प्रोथ॑न्तः सनु॒तर्हु॑र॒श्चितः॑ प्रा॒तस्ताँ अप्र॑चेतसः ॥

તે પ્રાચીન સોમરસો ઉષાઓમાં પવિત્ર ગાળણીમાં વહ્યા; નહીં હટાવતા, દાન આપનારા, શત્રુઓનો વધ કરનારા—સવારે તે અજ્ઞાનીઓને.

तं स॑खायः पुरो॒रुचं॑ यू॒यं व॒यं च॑ सू॒रयः॑ ।
अ॒श्याम॒ वाज॑गन्ध्यं स॒नेम॒ वाज॑पस्त्यम् ॥

હે મિત્રો, દૂર ચમકતા તેને તમે અને અમે, ગાયકો પણ, પ્રાપ્ત કરીએ—બળની સુગંધવાળું ધન; બળ-સમૃદ્ધિવાળું પણ જીતીએ.