ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Kaṭha 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 2.1.1
पराञ्चि खानि व्यतृणत् स्वयम्भू-
स्तस्मात्पराङ्पश्यति नान्तरात्मन् ।
कश्चिद्धीरः प्रत्यगात्मानमैक्ष-
दावृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ २.१.१ ॥
ಸ್ವಯಂಭುವು ಇಂದ್ರಿಯದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ತೆರೆದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಹೊರಗೆ ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಅಂತರಾತ್ಮನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ಬಯಸಿದ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬ ಧೀರನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯಗಾತ್ಮನನ್ನು ಕಂಡನು.
Kaṭha 2.1.2
पराचः कामाननुयन्ति बाला-
स्ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशम् ।
अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा
ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २.१.२ ॥
ಹೊರಮುಖವಾಗಿ ಹೋಗುವ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಢರು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮೃತ್ಯುವಿನ ಪಾಶಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಧೀರರು ಅಮೃತತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದು, ಇಲ್ಲಿ ಅಶಾಶ್ವತಗಳ ನಡುವೆ ಶಾಶ್ವತವನ್ನು ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ.
Kaṭha 2.1.3
येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शाँश्च मैथुनान् ।
एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.३ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ರೂಪ, ರಸ, ಗಂಧ, ಶಬ್ದ, ಸ್ಪರ್ಶ, ಸಂಭೋಗಸುಖಗಳು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯೋ, ಇದರಿಂದಲೇ (ಅದು) ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೇನು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಅದೇ ಇದು.
Kaṭha 2.1.4
स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।
महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २.१.४ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವಪ್ನ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತ ಎರಡೂ ಅವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಮಹಾನ್, ವಿಭುವಾದ ಆತ್ಮನನ್ನು ತಿಳಿದು ಧೀರನು ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Kaṭha 2.1.5
य इमं मध्वदं वेद आत्मानं जीवमन्तिकात् ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.५ ॥
ಈ ಮಧು-ಭಕ್ಷಕನನ್ನು—ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮ, ಜೀವನನ್ನು—ಭೂತ ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಈಶ್ವರನೆಂದು ತಿಳಿದವನು, ಅದರಿಂದ ಅಡಗಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಅದು.
Kaṭha 2.1.6
यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.६ ॥
ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದವನು, ನೀರಿಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟಿದವನು, ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನು, ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ಕಂಡವನು — ಅವನೇ ಇದು.
Kaṭha 2.1.7
या प्राणेन संभवत्यदितिर्देवतामयी ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.७ ॥
ಪ್ರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುವ, ದೇವತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅದಿತಿ — ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೆಲೆಸಿರುವವಳು, ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದವಳು — ಅವಳೇ ಇದು.
Kaṭha 2.1.8
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।
दिवे दिवे ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.८ ॥
ಅರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತವೇದಸ ಅಗ್ನಿ, ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುವ ಗರ್ಭದಂತೆ; ಪ್ರತಿದಿನ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಗ್ನಿ — ಅವನೇ ಇದು.
Kaṭha 2.1.9
यतश्चोदेति सूर्योऽस्तं यत्र च गच्छति ।
तं देवाः सर्वेऽर्पितास्तदु नात्येति कश्चन ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.९ ॥
ಯಾವುದರಿಂದ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುತ್ತಾನೋ, ಎಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಂಗತನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೋ — ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅದನ್ನು ಯಾರೂ ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನೇ ಇದು.
Kaṭha 2.1.10
यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।
मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.१० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದಿದೆಯೋ ಅದೇ ಅಲ್ಲಿಯೂ; ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದಿದೆಯೋ ಅದೇ ಇಲ್ಲಿಯೂ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Kaṭha 2.1.11
मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानाऽस्ति किंचन ।
मृत्योः स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.११ ॥
ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆಯಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕವೆಂಬುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
Kaṭha 2.1.12
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१२ ॥
ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಗಾತ್ರದ ಪುರುಷನು ಆತ್ಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಭೂತ ಭವ್ಯಗಳ ಈಶಾನ; ಅವನಿಂದ ಅವನು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಅದು.
Kaṭha 2.1.13
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।
ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१३ ॥
ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಗಾತ್ರದ ಪುರುಷನು ಹೊಗೆಯಿಲ್ಲದ ಜ್ಯೋತಿಯಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನೇ ಭೂತ ಭವ್ಯಗಳ ಈಶಾನ; ಅವನೇ ಇಂದು, ಅವನೇ ನಾಳೆಯೂ. ಇದೇ ಅದು.
Kaṭha 2.1.14
यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।
एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ २.१.१४ ॥
ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಮಳೆನೀರು ಚದುರಿ ಹರಿಯುವಂತೆ, ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡುವವನು ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಓಡುತ್ತಾನೆ.
Kaṭha 2.1.15
यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।
एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ २.१.१५ ॥
ಶುದ್ಧ ನೀರು ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವಂತೆ, ಓ ಗೌತಮ, ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತ ಮುನಿಯ ಆತ್ಮವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ.