ఉపనిషత్తులు · Kaṭha 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 2.1.1
पराञ्चि खानि व्यतृणत् स्वयम्भू-
स्तस्मात्पराङ्पश्यति नान्तरात्मन् ।
कश्चिद्धीरः प्रत्यगात्मानमैक्ष-
दावृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ २.१.१ ॥
స్వయంభువుడు ఇంద్రియ ద్వారాలను బయటివైపు తెరిచాడు; కాబట్టి మనిషి బయటికి చూస్తాడు, అంతరాత్మను చూడడు. అమరత్వాన్ని కోరిన ఏ ధీరుడో కళ్ళను వెనక్కి తిప్పి ప్రత్యగాత్మను చూశాడు.
Kaṭha 2.1.2
पराचः कामाननुयन्ति बाला-
स्ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशम् ।
अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा
ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २.१.२ ॥
బయటివైపు పోయే కోరికలను అనుసరించే మూర్ఖులు విస్తరించిన మృత్యువు పాశంలో చిక్కుకుంటారు. కానీ ధీరులు అమృతత్వాన్ని తెలుసుకుని, ఇక్కడ అశాశ్వతాల మధ్య శాశ్వతాన్ని కోరరు.
Kaṭha 2.1.3
येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शाँश्च मैथुनान् ।
एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.३ ॥
దేనితో రూపం, రసం, గంధం, శబ్దాలు, స్పర్శలు, సంభోగసుఖాలు తెలుసుకోబడతాయో, దీని ద్వారానే (అది) తెలుసుకోబడుతుంది; ఇక్కడ ఇంకేమి మిగిలి ఉంది? అదే ఇది.
Kaṭha 2.1.4
स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।
महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २.१.४ ॥
దేనితో మనిషి స్వప్న, జాగ్రత్ అవస్థలు రెండింటినీ చూస్తాడో, ఆ మహాన్, విభువైన ఆత్మను తెలుసుకుని ధీరుడు శోకించడు.
Kaṭha 2.1.5
य इमं मध्वदं वेद आत्मानं जीवमन्तिकात् ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.५ ॥
ఈ మధుభక్షకుడిని—సమీపంలోనే ఉన్న ఆత్మ, జీవుడిని—భూత భవిష్యత్తుల ఈశ్వరుడిగా తెలిసినవాడు, దాని నుండి దాగుకోవాలని కోరడు. ఇదే అది.
Kaṭha 2.1.6
यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.६ ॥
తపస్సు నుండి మొదట జన్మించినవాడు, జలాల కంటే ముందే పుట్టినవాడు, గుహలో ప్రవేశించి నిలిచి ఉన్నవాడు, ప్రాణులతో కలిసి దానిని చూసినవాడు — అదే ఇది.
Kaṭha 2.1.7
या प्राणेन संभवत्यदितिर्देवतामयी ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.७ ॥
ప్రాణంతో పుట్టేది, దేవతామయమైన అదితి — గుహలో ప్రవేశించి నిలిచి ఉన్నది, ప్రాణులతో కలిసి ఉద్భవించినది — అదే ఇది.
Kaṭha 2.1.8
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।
दिवे दिवे ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.८ ॥
అరణులలో ఉంచబడిన జాతవేదుడు అగ్ని, గర్భిణీ స్త్రీలచే బాగా పోషించబడే గర్భంలా; ప్రతిదినం జాగరూకులై హవిస్సు సమర్పించే మనుష్యులచే స్తుతించబడే అగ్ని — అదే ఇది.
Kaṭha 2.1.9
यतश्चोदेति सूर्योऽस्तं यत्र च गच्छति ।
तं देवाः सर्वेऽर्पितास्तदु नात्येति कश्चन ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.९ ॥
దేనినుండి సూర్యుడు ఉదయిస్తాడో, దేనిలో అస్తమించి వెళ్తాడో — దానిపైనే దేవతలందరూ అర్పితులై ఉన్నారు; దానిని ఎవ్వరూ అతిక్రమించరు. అదే ఇది.
Kaṭha 2.1.10
यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।
मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.१० ॥
ఇక్కడ ఏదుందో అదే అక్కడ; అక్కడ ఏదుందో అదే ఇక్కడ. ఇక్కడ నానాత్వంగా చూసేవాడు మృత్యువు నుండి మృత్యువును పొందుతాడు.
Kaṭha 2.1.11
मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानाऽस्ति किंचन ।
मृत्योः स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.११ ॥
దీనిని మనసుతోనే పొందాలి. ఇక్కడ నానాత్వమేదీ లేదు. ఇక్కడ నానాత్వంగా చూసేవాడు మృత్యువు నుండి మృత్యువుకు పోతాడు.
Kaṭha 2.1.12
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१२ ॥
బొటనవేలు పరిమాణంలో ఉన్న పురుషుడు ఆత్మ మధ్యలో స్థితుడై ఉంటాడు. అతడు భూత భవ్యాలకు ఈశానుడు; అతని నుండి (మనిషి) వెనుకంజ వేయడు. ఇదే అది.
Kaṭha 2.1.13
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।
ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१३ ॥
బొటనవేలు పరిమాణంలో ఉన్న పురుషుడు పొగలేని జ్యోతివలె ఉంటాడు. అతడే భూత భవ్యాలకు ఈశానుడు; అతడే నేడు, అతడే రేపు కూడా. ఇదే అది.
Kaṭha 2.1.14
यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।
एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ २.१.१४ ॥
పర్వతాలపై కఠిన ప్రదేశాలలో కురిసిన నీరు చెదిరి పారిపోయినట్లు, ధర్మాలను వేరువేరుగా చూసేవాడు వాటి వెంటనే పరుగెత్తుతాడు.
Kaṭha 2.1.15
यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।
एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ २.१.१५ ॥
శుభ్రమైన నీరు శుభ్రమైన చోట పోసినప్పుడు అలాగే అవుతుంది; అలాగే, ఓ గౌతమా, తత్త్వాన్ని తెలిసిన మునియొక్క ఆత్మ కూడా అలాగే అవుతుంది.