อุปนิษัท · Kaṭha 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 2.1.1
पराञ्चि खानि व्यतृणत् स्वयम्भू-
स्तस्मात्पराङ्पश्यति नान्तरात्मन् ।
कश्चिद्धीरः प्रत्यगात्मानमैक्ष-
दावृत्तचक्षुरमृतत्वमिच्छन् ॥ २.१.१ ॥
องค์สวยัมภูทรงเจาะช่องทวารทั้งหลายให้มุ่งออกไปภายนอก เพราะเหตุนั้นคนจึงมองออกไปภายนอกและไม่เห็นอาตมันภายใน มีผู้มีปัญญามั่นคงบางคนปรารถนาอมตภาพ จึงหันดวงตากลับเข้าไปและได้เห็นอาตมันภายในตน
Kaṭha 2.1.2
पराचः कामाननुयन्ति बाला-
स्ते मृत्योर्यन्ति विततस्य पाशम् ।
अथ धीरा अमृतत्वं विदित्वा
ध्रुवमध्रुवेष्विह न प्रार्थयन्ते ॥ २.१.२ ॥
คนโง่เขลาย่อมไล่ตามกามที่มุ่งออกภายนอก และตกลงในบ่วงแห่งความตายที่แผ่ไปกว้างขวาง ส่วนผู้มีปัญญามั่นคงเมื่อรู้จักอมตภาพแล้ว ย่อมไม่แสวงหาสิ่งที่มั่นคงในบรรดาสิ่งที่ไม่เที่ยงในโลกนี้
Kaṭha 2.1.3
येन रूपं रसं गन्धं शब्दान् स्पर्शाँश्च मैथुनान् ।
एतेनैव विजानाति किमत्र परिशिष्यते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.३ ॥
ด้วยสิ่งที่ทำให้รู้รูป รส กลิ่น เสียง การสัมผัส และความสุขทางเพศ ด้วยสิ่งนี้เท่านั้นย่อมรู้ได้ สิ่งใดเหลืออยู่ที่นี่อีกเล่า นี่แหละคือสิ่งนั้น
Kaṭha 2.1.4
स्वप्नान्तं जागरितान्तं चोभौ येनानुपश्यति ।
महान्तं विभुमात्मानं मत्वा धीरो न शोचति ॥ २.१.४ ॥
ด้วยสิ่งที่ทำให้เห็นทั้งจุดจบของสภาวะฝันและจุดจบของสภาวะตื่น เมื่อรู้อาตมันอันยิ่งใหญ่และแผ่ซ่านไปทั่วแล้ว ผู้มีปัญญามั่นคงย่อมไม่เศร้าโศก
Kaṭha 2.1.5
य इमं मध्वदं वेद आत्मानं जीवमन्तिकात् ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.५ ॥
ผู้ใดรู้จักชีวาตมันที่กินน้ำผึ้งนี้ซึ่งอยู่ใกล้ชิด ว่าเป็นองค์ผู้เป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยมีและจะมี ผู้นั้นย่อมไม่ปรารถนาจะซ่อนตนจากสิ่งนั้น นี่แหละคือสิ่งนั้น
Kaṭha 2.1.6
यः पूर्वं तपसो जातमद्भ्यः पूर्वमजायत ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तं यो भूतेभिर्व्यपश्यत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.६ ॥
องค์ผู้เกิดก่อนจากความร้อนแห่งตบะ ผู้เกิดก่อนน้ำทั้งหลาย ผู้เข้าไปในถ้ำแล้วประทับอยู่ที่นั้น และทรงเห็นสรรพสัตว์ทั้งปวง นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.7
या प्राणेन संभवत्यदितिर्देवतामयी ।
गुहां प्रविश्य तिष्ठन्तीं या भूतेभिर्व्यजायत ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.७ ॥
อทิติผู้เกิดพร้อมลมหายใจ เต็มไปด้วยเทวดา ผู้เข้าไปในถ้ำแล้วประทับอยู่ที่นั้น และได้เกิดพร้อมกับสรรพสัตว์ นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.8
अरण्योर्निहितो जातवेदा गर्भ इव सुभृतो गर्भिणीभिः ।
दिवे दिवे ईड्यो जागृवद्भिर्हविष्मद्भिर्मनुष्येभिरग्निः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.८ ॥
อัคนีผู้รู้จักสรรพชาติที่เกิดแล้ว ซึ่งถูกวางไว้ในไม้ชักไฟทั้งสอง เหมือนครรภ์ที่หญิงมีครรภ์ดูแลไว้อย่างดี เป็นที่สรรเสริญวันแล้ววันเล่าโดยมนุษย์ผู้ตื่นอยู่และถวายเครื่องบูชา นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.9
यतश्चोदेति सूर्योऽस्तं यत्र च गच्छति ।
तं देवाः सर्वेऽर्पितास्तदु नात्येति कश्चन ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.९ ॥
สิ่งที่พระอาทิตย์ขึ้นจากและตกลงไปในนั้น เทวดาทั้งปวงยึดอยู่ที่สิ่งนั้น ไม่มีใครก้าวล่วงสิ่งนั้นไปได้ นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.10
यदेवेह तदमुत्र यदमुत्र तदन्विह ।
मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.१० ॥
สิ่งที่มีอยู่ที่นี่ก็มีอยู่ที่โน่นเช่นกัน และสิ่งที่มีอยู่ที่โน่นก็มีอยู่ที่นี่เช่นกัน ผู้ใดเห็นความหลากหลายที่นี่ราวกับมีจริง ผู้นั้นย่อมไปจากความตายสู่ความตาย
Kaṭha 2.1.11
मनसैवेदमाप्तव्यं नेह नानाऽस्ति किंचन ।
मृत्योः स मृत्युं गच्छति य इह नानेव पश्यति ॥ २.१.११ ॥
สิ่งนี้พึงได้มาด้วยใจเท่านั้น ที่นี่ไม่มีความหลากหลายใดๆ เลย ผู้ใดเห็นความหลากหลายที่นี่ราวกับมีจริง ผู้นั้นย่อมไปจากความตายสู่ความตาย
Kaṭha 2.1.12
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो मध्य आत्मनि तिष्ठति ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१२ ॥
บุรุษขนาดเท่านิ้วหัวแม่มือประทับอยู่ท่ามกลางอาตมัน เป็นองค์ผู้เป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยมีและจะมี ผู้ใดไม่เกลียดชังองค์นั้น ผู้นั้นย่อมไม่ถอยหนี นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.13
अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषो ज्योतिरिवाधूमकः ।
ईशानो भूतभव्यस्य स एवाद्य स उ श्वः ।
एतद्वै तत् ॥ २.१.१३ ॥
บุรุษขนาดเท่านิ้วหัวแม่มือเหมือนแสงสว่างที่ปราศจากควัน เป็นองค์ผู้เป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยมีและจะมี องค์นั้นนั่นเองคือวันนี้ และองค์นั้นก็คือพรุ่งนี้ นั่นแหละคือสิ่งนี้
Kaṭha 2.1.14
यथोदकं दुर्गे वृष्टं पर्वतेषु विधावति ।
एवं धर्मान् पृथक् पश्यंस्तानेवानुविधावति ॥ २.१.१४ ॥
เหมือนน้ำฝนที่ตกลงบนพื้นดินขรุขระของภูเขา ย่อมไหลแยกออกไปทุกทิศทาง ฉันใด ผู้ที่เห็นธรรมทั้งหลายว่าแยกต่างกัน ย่อมวิ่งตามธรรมเหล่านั้นนั่นเอง ฉันนั้น
Kaṭha 2.1.15
यथोदकं शुद्धे शुद्धमासिक्तं तादृगेव भवति ।
एवं मुनेर्विजानत आत्मा भवति गौतम ॥ २.१.१५ ॥
เหมือนน้ำบริสุทธิ์ที่เทลงในน้ำบริสุทธิ์ ย่อมกลายเป็นอย่างเดียวกันทุกประการ ฉันนั้น โอ้โคตมะ อาตมันของฤๅษีผู้รู้แจ้งก็กลายเป็นเช่นนั้น