Upaniṣads · Taittirīya 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Taittirīya 1.1
ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः ।
नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि । ऋतं वदिष्यामि ।
सत्यं वदिष्यामि । तन्मामवतु । तद्वक्तारमवतु । अवतु माम् । अवतु वक्तारम् ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ १.१ ॥
Oṃ. Que Mitra nos sea propicio, que Varuṇa nos sea propicio. Que Aryamán nos sea propicio. Que Indra y Bṛhaspati nos sean propicios. Que Viṣṇu de pasos amplios nos sea propicio. Homenaje al brahman. Homenaje a ti, oh Vāyu. Tú eres en verdad el brahman manifiesto. Te llamaré el brahman manifiesto. Hablaré lo recto (ṛta). Hablaré la verdad. Que eso me proteja, que proteja al que habla. Protégeme, protege al que habla. Oṃ. Paz, paz, paz.
Taittirīya 1.2
ॐ शीक्षां व्याख्यास्यामः । वर्णः स्वरः । मात्रा बलम् । साम सन्तानः । इत्युक्तः शीक्षाध्यायः ॥ १.२ ॥
Oṃ. Explicaremos la fonética (śīkṣā): el sonido (varṇa), el acento (svara), la cantidad (mātrā), el esfuerzo (bala), la armonía (sāma) y la unión (santāna). Así queda enunciado el capítulo sobre la fonética.
Taittirīya 1.3
सह नौ यशः । सह नौ ब्रह्मवर्चसम् । अथातः संहिताया उपनिषदं व्याख्यास्यामः । पञ्चस्वधिकरणेषु ।
अधिलोकमधिज्यौतिषमधिविद्यमधिप्रजमध्यात्मम् । ता महासँहिता इत्याचक्षते । अथाधिलोकम् ।
पृथिवी पूर्वरूपम् । द्यौरुत्तररूपम् । आकाशः सन्धिः
वायुः सन्धानम् । इत्यधिलोकम् । अथाधिजौतिषम् । अग्निः पूर्वरूपम् । आदित्य उत्तररूपम् ।
आपः सन्धिः । वैद्युतः सन्धानम् । इत्यधिज्यौतिषम् । अथाधिविद्यम् । आचार्यः पूर्वरूपम्
अन्तेवास्युत्तररूपम् । विद्या सन्धिः । प्रवचनँसन्धानम् । इत्यधिविद्यम् । अथाधिप्रजम् । माता पूर्वरूपम् ।
पितोत्तररूपम् । प्रजा सन्धिः । प्रजननँसन्धानम् । इत्यधिप्रजलम्
अथाध्यात्मम् । अधरा हनुः पूर्वरूपम् । उत्तरा हनुरुत्तररूपम् । वाक्सन्धिः । जिह्वा सन्धानम् ।
इत्यध्यात्मम् । इतीमा महासँहिताः । य एवमेता महासँहिता व्याख्याता वेद । सन्धीयते प्रजया पशुभिः ब्रह्मवर्चसेनान्नाद्येन सुवर्गेण लोकेन ॥ १.३ ॥
Que ambos alcancemos juntos la gloria, que ambos alcancemos juntos el esplendor del brahman. Ahora explicaremos la upaniṣad de la saṃhitā, en cinco divisiones: acerca de los mundos, de los luminares, del conocimiento, de la descendencia y del yo. Estas se llaman las grandes saṃhitās. Ahora, acerca de los mundos: la tierra es la forma anterior, el cielo es la forma posterior, el espacio es la unión, el aire es la ligadura. Esto es acerca de los mundos. Ahora, acerca de los luminares: el fuego es la forma anterior, el sol es la forma posterior, las aguas son la unión, el relámpago es la ligadura. Esto es acerca de los luminares. Ahora, acerca del conocimiento: el maestro es la forma anterior, el discípulo es la forma posterior, el conocimiento es la unión, la enseñanza es la ligadura. Esto es acerca del conocimiento. Ahora, acerca de la descendencia: la madre es la forma anterior, el padre es la forma posterior, la prole es la unión, la procreación es la ligadura. Esto es acerca de la descendencia. Ahora, acerca del yo: la mandíbula inferior es la forma anterior, la mandíbula superior es la forma posterior, el habla es la unión, la lengua es la ligadura. Esto es acerca del yo. Estas son las grandes saṃhitās. Quien conoce así explicadas estas grandes saṃhitās se une a la descendencia, al ganado, al esplendor del brahman, al alimento, al cielo y al mundo.
Taittirīya 1.4
यश्छन्दसामृषभो विश्वरूपः । छन्दोभ्योऽध्यमृतात्संबभूव । स मेन्द्रो मेधया स्पृणोतु । अमृतस्य देव धारणो भूयासम् ।
शरीरं मे विचर्षणम् । जिह्वा मे मधुमत्तमा । कर्णाभ्यां भूरि विश्रुवम् । ब्रह्मणः कोशोऽसि मेधया पिहितः । श्रुतं मे गोपाय
आवहन्ती वितन्वाना कुर्वाणाऽचीरमात्मनः । वासाँसि मम गावश्च । अन्नपाने च सर्वदा । ततो मे श्रियमावह ।
लोमशां पशुभिः सह स्वाहा । आमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । विमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । प्रमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा ।
दमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । शमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा
यशो जनेऽसानि स्वाहा । श्रेयान् वस्यसोऽसानि स्वाहा । तं त्वा भग प्रविशानि स्वाहा । स मा भग प्रविश स्वाहा ।
तस्मिन् सहस्रशाखे । निभगाहं त्वयि मृजे स्वाहा । यथाऽऽपः प्रवतायन्ति यथा मासा अहर्जरम् ।
एवं मां ब्रह्मचारिणः धातरायन्तु सर्वतः स्वाहा । प्रतिवेशोऽसि प्र मा भाहि प्र मा पद्यस्व ॥ १.४ ॥
Aquel que es el toro entre los metros, de todas las formas, que surgió de lo inmortal por encima de los metros — que ese Indra me colme con su inteligencia. Oh dios, que yo sea un portador de la inmortalidad. Que mi cuerpo esté alerta, mi lengua sea muy dulce, que oiga mucho con ambos oídos. Tú eres el tesoro de Brahman, cubierto de inteligencia; protege lo que he oído. Trayendo, extendiendo, tejiendo para sí vestiduras imperecederas — vestidos, mis vacas, comida y bebida, siempre; de allí tráeme la prosperidad. Al Lomaśa con los animales, svāhā. Que vengan a mí los estudiantes del Veda, svāhā. Que vengan especialmente, svāhā. Que avancen, svāhā. Que los estudiantes del Veda sean dominados, svāhā. Que estén en calma, svāhā. Que tenga fama entre la gente, svāhā. Que sea mejor que los ricos, svāhā. Oh Bhaga, que te alcance, svāhā. Oh Bhaga, que entres en mí, svāhā. En ese Veda de mil ramas, yo, sin porción, me purifico en ti, svāhā. Como las aguas fluyen hacia abajo, como los meses se desgastan en días, así que los estudiantes del Veda vengan a mí desde todos lados, oh creador, svāhā. Eres un vecino; brilla sobre mí, ven a mí.
Taittirīya 1.5
भूर्भुवः सुवरिति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः । तासामुह स्मैतां चतुर्थीं माहाचमस्यः प्रवेदयते । मह इति ।
तद् ब्रह्म । स आत्मा । अङ्गान्यन्या देवताः । भूरिति वा अयं लोकः । भुव इत्यन्तरिक्षम् । सुवरित्यसौ लोकः
मह इत्यादित्यः । आदित्येन वाव सर्वे लोका महीयन्ते । भूरिति वा अग्निः । भुव इति वायुः । सुवरित्यादित्यः ।
मह इति चन्द्रमाः । चन्द्रमसा वाव सर्वाणि ज्योतीँषि महीयन्ते । भूरिति वा ऋचः । भुव इति सामानि । सुवरिति यजूँषि
मह इति ब्रह्म । ब्रह्मणा वाव सर्वे वेदा महीयन्ते । भूरिति वै प्राणः । भुव इत्यपानः । सुवरिति व्यानः । मह इत्यन्नम् ।
अन्नेन वाव सर्वे प्राणा महीयन्ते । ता वा एताश्चतस्रश्चतुर्धा । चतस्रश्चतस्रो व्याहृतयः । ता यो वेद । स वेद ब्रह्म ।
सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति ॥ १.५ ॥
Bhūḥ, bhuvaḥ, suvaḥ: estas son las tres vyāhṛtis. Māhācamasya proclama la cuarta vyāhṛti, 'mahaḥ'. Eso es brahman; eso es el ātman. Las demás deidades son sus miembros. 'Bhūḥ' es este mundo, 'bhuvaḥ' la atmósfera, 'suvaḥ' aquel mundo, 'mahaḥ' el sol. Por el sol se glorifican todos los mundos. 'Bhūḥ' es el fuego, 'bhuvaḥ' el viento, 'suvaḥ' el sol, 'mahaḥ' la luna. Por la luna se glorifican todas las luces. 'Bhūḥ' son los versos ṛc, 'bhuvaḥ' los cantos sāman, 'suvaḥ' las fórmulas yajus, 'mahaḥ' es brahman. Por brahman se glorifican todos los Vedas. 'Bhūḥ' es el aliento, 'bhuvaḥ' el apāna, 'suvaḥ' el vyāna, 'mahaḥ' el alimento. Por el alimento se glorifican todos los alientos. Estas cuatro vyāhṛtis son cada una de cuatro clases. Quien las conoce conoce brahman. Todos los dioses le traen ofrendas.
Taittirīya 1.6
स य एषोऽन्तरहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके ।
य एष स्तन इवावलम्बते । सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले । भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति ।
भुव इति वायौ
सुवरित्यादित्ये । मह इति ब्रह्मणि । आप्नोति स्वाराज्यम् । आप्नोति मनसस्पतिम् । वाक्पतिश्चक्षुष्पतिः ।
श्रोत्रपतिर्विज्ञानपतिः । एतत्ततो भवति । आकाशशरीरं ब्रह्म । सत्यात्म प्राणारामं मन आनन्दम् । शान्तिसमृद्धममृतम् ।
इति प्राचीनयोग्योपास्स्व ॥ १.६ ॥
Dentro del corazón está este espacio, y en él está este persona dorada e inmortal, hecha de mente. Entre el paladar y la campanilla cuelga lo que es como una teta; su origen es Indra. Allí donde se divide la raya del cabello, atravesando la coronilla del cráneo, asciende hacia arriba. Por 'bhūḥ' se establece en el fuego, por 'bhuvaḥ' en el viento, por 'suvaḥ' en el sol, por 'mahaḥ' en brahman. Alcanza la autodeterminación, se convierte en señor de la mente, de la palabra, de la vista, del oído y del entendimiento. Entonces se vuelve esto: brahman con el espacio como cuerpo, la verdad como sí mismo, deleitándose en el aliento, la mente como dicha, rico en paz, inmortal. Así, oh antiguo digno, medita.
Taittirīya 1.7
पृथिव्यन्तरिक्षं द्यौर्दिशोऽवान्तरदिशाः । अग्निर्वायुरादित्यश्चन्द्रमा नक्षत्राणि । आप ओषधयो वनस्पतय आकाश आत्मा ।
इत्यधिभूतम् । अथाध्यात्मम् । प्राणो व्यानोऽपान उदानः समानः । चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् त्वक् । चर्म माँसँस्नावास्थिमज्जा ।
एतदधि विधाय ऋषिरवोचत् । पाङ्क्तं वा इदँ सर्वम् । पाङ्क्तेनैव पाङ्क्तँ स्पृणोतीति ॥ १.७ ॥
La tierra, el espacio intermedio, el cielo, las direcciones y las direcciones intermedias; el fuego, el viento, el sol, la luna y las estrellas; las aguas, las hierbas, los árboles, el éter y el ātman: esto concierne a los elementos. Ahora, lo que concierne al sí mismo: el aliento exterior, el aliento difuso, el aliento descendente, el aliento ascendente y el aliento equilibrador; el ojo, el oído, la mente, el habla y la piel; el cuero, la carne, los tendones, el hueso y la médula. Habiendo expuesto esto, el vidente dijo: todo esto es un conjunto de cinco. Con el conjunto de cinco, en verdad, completa el conjunto de cinco.
Taittirīya 1.8
ओमिति ब्रह्म । ओमितीदँसर्वम् । ओमित्येतदनुकृतिर्हस्म वा अप्यो श्रावयेत्याश्रावयन्ति । ओमिति सामानि गायन्ति ।
ओँशोमिति शस्त्राणि शँसन्ति । ओमित्यध्वर्युः प्रतिगरं प्रतिगृणाति । ओमिति ब्रह्मा प्रसौति । ओमित्यग्निहोत्रमनुजानाति ।
ओमिति ब्राह्मणः प्रवक्ष्यन्नाह ब्रह्मोपाप्नवानीति ब्रह्मैवोपाप्नोति ॥ १.८ ॥
Om es brahman. Om es todo esto. Om es su eco; por eso lo hacen oír diciendo 'śrāvaya'. Cantan los cantos del sāman con Om. Recitan los śastras con 'Om, śo'. El adhvaryu da la respuesta con Om. El brahmā da el impulso con Om. Asiente a la ofrenda de fuego con Om. Un brahmín, a punto de hablar, dice con Om: 'Que yo alcance brahman'; en verdad alcanza brahman.
Taittirīya 1.9
ऋतं च स्वाध्यायप्रवचने च । सत्यं च स्वाध्यायप्रवचने च । तपश्च स्वाध्यायप्रवचने च । दमश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
शमश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्नयश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्निहोत्रं च स्वाध्यायप्रवचने च । अतिथयश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
मानुषं च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजा च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजनश्च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजातिश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
सत्यमिति सत्यवचा राथीतरः । तप इति तपोनित्यः पौरुशिष्टिः । स्वाध्यायप्रवचने एवेति नाको मौद्गल्यः । तद्धि तपस्तद्धि तपः ॥ १.९ ॥
Ṛta y la recitación y enseñanza del Veda; la verdad y la recitación y enseñanza del Veda; la austeridad y la recitación y enseñanza del Veda; el dominio de sí y la recitación y enseñanza del Veda; la calma y la recitación y enseñanza del Veda; los fuegos y la recitación y enseñanza del Veda; la ofrenda de fuego y la recitación y enseñanza del Veda; los huéspedes y la recitación y enseñanza del Veda; los deberes humanos y la recitación y enseñanza del Veda; la descendencia y la recitación y enseñanza del Veda; la procreación y la recitación y enseñanza del Veda; la continuidad de la estirpe y la recitación y enseñanza del Veda. «La verdad», dice Satyavacas el Rāthītara. «La austeridad», dice Tapoṇitya el Pauruśiṣṭi. «Solo la recitación y enseñanza del Veda», dice Nāka el Maudgalya. Eso, en verdad, es austeridad; eso, en verdad, es austeridad.
Taittirīya 1.10
अहं वृक्षस्य रेरिवा कीर्तिः पृष्ठं गिरेरिव । ऊर्ध्वपवित्रो वाजिनीवस्वमृतमस्मि । द्रविणँसवर्चसम् । सुमेधा अमृतोक्षितः । इति त्रिशङ्कोर्वेदानुवचनम् ॥ १.१० ॥
Soy el fruto que se mece del árbol; mi renombre es como la cumbre de una montaña. Puro hacia lo alto, rico en fuerza y riqueza, soy inmortal. Estoy dotado de riqueza y esplendor radiante, de buen entendimiento, rociado con inmortalidad. Así es la expresión védica de Triśaṅku.
Taittirīya 1.11
वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति । सत्यं वद । धर्मं चर । स्वाध्यायान्मा प्रमदः । आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः ।
सत्यान्न प्रमदितव्यम्। धर्मान्न प्रमदितव्यम् । कुशलान्न प्रमदितव्यम् । भूत्यै न प्रमदितव्यम् । स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम् ।
देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम्
मातृदेवो भव । पितृदेवो भव । आचार्यदेवो भव । अतिथिदेवो भव । यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि । नो इतराणि ।
यान्यस्माकꣳ सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि । नो इतराणि
ये के चास्मच्छ्रेयाँसो ब्राह्मणाः तेषां त्वयाऽऽसनेन प्रश्वसितव्यम् । श्रद्धया देयम् । अश्रद्धयाऽदेयम् । श्रिया देयम् । ह्रिया देयम् ।
भिया देयम् । संविदा देयम् । अथ यदि ते कर्मविचिकित्सा वा वृत्तविचिकित्सा वा स्यात्
ये यत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकामाः स्युः । यथा ते तत्र वर्तेरन् । तथा वर्तेथाः । अथाभ्याख्यातेषु ।
ये तत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकायाः स्युः । यथा ते तेषु वर्तेरन् । तथा तेषु वर्तेथाः । एष आदेशः ।
एष उपदेशः । एषा वेदोपनिषत् । एतदनुशासनम् । एवमुपासितव्यम् । एवमु चैतदुपास्यम् ॥ १.११ ॥
Tras enseñar el Veda, el maestro instruye al discípulo: Di la verdad. Practica el dharma. No descuides el estudio del Veda. Habiendo traído un regalo grato al maestro, no cortes el hilo de tu linaje. No se debe descuidar la verdad. No se debe descuidar el dharma. No se debe descuidar el bienestar. No se debe descuidar la prosperidad. No se debe descuidar el estudio y la enseñanza. No se debe descuidar el deber hacia los dioses y los antepasados. Honra a tu madre como a un dios. Honra a tu padre como a un dios. Honra a tu maestro como a un dios. Honra a tu huésped como a un dios. Solo deben practicarse las acciones irreprochables, no otras. Solo nuestra buena conducta debe ser honrada por ti, no otra. A los brahmanes que nos son superiores debes honrarlos ofreciéndoles un asiento. Da con fe, no sin fe. Da con abundancia. Da con modestia. Da con temor a hacer mal. Da con acuerdo. Pero si tienes dudas sobre la acción o sobre la conducta, procede como proceden los brahmanes reflexivos, disciplinados, gentiles y amantes del dharma que haya allí. Y en casos de acusación, haz lo mismo. Este es el mandato, esta es la enseñanza, esta es la doctrina secreta del Veda, esta es la instrucción. Así debe meditarse.
Taittirīya 1.12
शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः ।
नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्मावादिषम् । ऋतमवादिषम् । सत्यमवादिषम् ।
तन्मामावीत् । तद्वक्तारमावीत् । आवीन्माम् । आवीद्वक्तारम् ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ १.१२ ॥
Que Mitra nos sea propicio, que Varuṇa nos sea propicio. Que Aryaman nos sea propicio. Que Indra y Bṛhaspati nos sean propicios. Que Viṣṇu, el de pasos amplios, nos sea propicio. Homenaje al Brahman. Homenaje a ti, oh Vāyu. Tú eres en verdad el Brahman perceptible directamente. A ti en verdad te llamaré el Brahman perceptible directamente. He declarado el ṛta. He declarado la verdad. Que eso me proteja. Que eso proteja al que habla. Protégeme, protege al que habla. Om, paz, paz, paz.