ウパニシャッド · Taittirīya 1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Taittirīya 1.1
ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः ।
नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्म वदिष्यामि । ऋतं वदिष्यामि ।
सत्यं वदिष्यामि । तन्मामवतु । तद्वक्तारमवतु । अवतु माम् । अवतु वक्तारम् ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ १.१ ॥
オーム。ミトラが我らに吉祥を与えますように、ヴァルナが我らに吉祥を与えますように。アリヤマンが我らに吉祥を与えますように。インドラとブリハスパティが我らに吉祥を与えますように。広く歩む毘紐が我らに吉祥を与えますように。ブラフマンに礼拝。ヴァーユよ、あなたに礼拝。あなたこそ顕現したブラフマンです。あなたを顕現したブラフマンと呼びましょう。私は正しき秩序（ṛta）を語ります。真実を語ります。それが私を守り、語る者を守りますように。私を守り、語る者を守りますように。オーム。平安、平安、平安。
Taittirīya 1.2
ॐ शीक्षां व्याख्यास्यामः । वर्णः स्वरः । मात्रा बलम् । साम सन्तानः । इत्युक्तः शीक्षाध्यायः ॥ १.२ ॥
オーム。音韻学（śīkṣā）を説明しよう。音（varṇa）、アクセント（svara）、音量（mātrā）、力（bala）、調和（sāma）、連結（santāna）である。こうして音韻学の章が述べられた。
Taittirīya 1.3
सह नौ यशः । सह नौ ब्रह्मवर्चसम् । अथातः संहिताया उपनिषदं व्याख्यास्यामः । पञ्चस्वधिकरणेषु ।
अधिलोकमधिज्यौतिषमधिविद्यमधिप्रजमध्यात्मम् । ता महासँहिता इत्याचक्षते । अथाधिलोकम् ।
पृथिवी पूर्वरूपम् । द्यौरुत्तररूपम् । आकाशः सन्धिः
वायुः सन्धानम् । इत्यधिलोकम् । अथाधिजौतिषम् । अग्निः पूर्वरूपम् । आदित्य उत्तररूपम् ।
आपः सन्धिः । वैद्युतः सन्धानम् । इत्यधिज्यौतिषम् । अथाधिविद्यम् । आचार्यः पूर्वरूपम्
अन्तेवास्युत्तररूपम् । विद्या सन्धिः । प्रवचनँसन्धानम् । इत्यधिविद्यम् । अथाधिप्रजम् । माता पूर्वरूपम् ।
पितोत्तररूपम् । प्रजा सन्धिः । प्रजननँसन्धानम् । इत्यधिप्रजलम्
अथाध्यात्मम् । अधरा हनुः पूर्वरूपम् । उत्तरा हनुरुत्तररूपम् । वाक्सन्धिः । जिह्वा सन्धानम् ।
इत्यध्यात्मम् । इतीमा महासँहिताः । य एवमेता महासँहिता व्याख्याता वेद । सन्धीयते प्रजया पशुभिः ब्रह्मवर्चसेनान्नाद्येन सुवर्गेण लोकेन ॥ १.३ ॥
我ら二人がともに名声を得、ともにブラフマンの輝きを得ますように。さて、サンヒターのウパニシャドを五つの部門に分けて説明しよう。世界について、光明について、知識について、子孫について、そして自己について。これらを大サンヒターと呼ぶ。まず世界について：大地が前の形、天が後の形、空間が接合、風が結合である。これが世界についてである。次に光明について：火が前の形、太陽が後の形、水が接合、稲妻が結合である。これが光明についてである。次に知識について：師が前の形、弟子が後の形、知識が接合、教授が結合である。これが知識についてである。次に子孫について：母が前の形、父が後の形、子が接合、生殖が結合である。これが子孫についてである。次に自己について：下顎が前の形、上顎が後の形、言葉が接合、舌が結合である。これが自己についてである。これらが大サンヒターである。このように説明された大サンヒターを知る者は、子孫、家畜、ブラフマンの輝き、食物、天界、世界に結ばれる。
Taittirīya 1.4
यश्छन्दसामृषभो विश्वरूपः । छन्दोभ्योऽध्यमृतात्संबभूव । स मेन्द्रो मेधया स्पृणोतु । अमृतस्य देव धारणो भूयासम् ।
शरीरं मे विचर्षणम् । जिह्वा मे मधुमत्तमा । कर्णाभ्यां भूरि विश्रुवम् । ब्रह्मणः कोशोऽसि मेधया पिहितः । श्रुतं मे गोपाय
आवहन्ती वितन्वाना कुर्वाणाऽचीरमात्मनः । वासाँसि मम गावश्च । अन्नपाने च सर्वदा । ततो मे श्रियमावह ।
लोमशां पशुभिः सह स्वाहा । आमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । विमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । प्रमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा ।
दमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा । शमायन्तु ब्रह्मचारिणः स्वाहा
यशो जनेऽसानि स्वाहा । श्रेयान् वस्यसोऽसानि स्वाहा । तं त्वा भग प्रविशानि स्वाहा । स मा भग प्रविश स्वाहा ।
तस्मिन् सहस्रशाखे । निभगाहं त्वयि मृजे स्वाहा । यथाऽऽपः प्रवतायन्ति यथा मासा अहर्जरम् ।
एवं मां ब्रह्मचारिणः धातरायन्तु सर्वतः स्वाहा । प्रतिवेशोऽसि प्र मा भाहि प्र मा पद्यस्व ॥ १.४ ॥
韻律の中で牡牛であり、あらゆる形を具え、不死より韻律の上に生じた者――そのインドラが、その知性によって私を満たしてくださいますように。神よ、私が不死の保持者となりますように。私の身体が覚醒し、舌が極めて甘美であり、両耳で多くを聞きますように。あなたは梵の宝庫であり、知性に覆われている。私が聞いたものを守りたまえ。自分のために朽ちない衣を織り、広げて持ち来たる者よ――衣服、私の牛、飲食を常に；そこから私に繁栄をもたらせ。動物とともにロマシャに、スヴァーハー。梵行者たちが私のもとに来ますように、スヴァーハー。特に私のもとに来ますように、スヴァーハー。前へ進みますように、スヴァーハー。梵行者たちが自制しますように、スヴァーハー。静まりますように、スヴァーハー。人々の間で私に名声がありますように、スヴァーハー。富者より優れた者となりますように、スヴァーハー。おお、バガよ、あなたに至りますように、スヴァーハー。おお、バガよ、あなたが私の中に入りたまえ、スヴァーハー。千の枝を持つそのヴェーダにおいて、分け前を持たない私はあなたの中で自らを清めます、スヴァーハー。水が下に流れ、月が日となって老いるように、おお創造者よ、梵行者たちが四方から私のもとに来ますように、スヴァーハー。あなたは隣人です；私を照らし、私のもとに来てください。
Taittirīya 1.5
भूर्भुवः सुवरिति वा एतास्तिस्रो व्याहृतयः । तासामुह स्मैतां चतुर्थीं माहाचमस्यः प्रवेदयते । मह इति ।
तद् ब्रह्म । स आत्मा । अङ्गान्यन्या देवताः । भूरिति वा अयं लोकः । भुव इत्यन्तरिक्षम् । सुवरित्यसौ लोकः
मह इत्यादित्यः । आदित्येन वाव सर्वे लोका महीयन्ते । भूरिति वा अग्निः । भुव इति वायुः । सुवरित्यादित्यः ।
मह इति चन्द्रमाः । चन्द्रमसा वाव सर्वाणि ज्योतीँषि महीयन्ते । भूरिति वा ऋचः । भुव इति सामानि । सुवरिति यजूँषि
मह इति ब्रह्म । ब्रह्मणा वाव सर्वे वेदा महीयन्ते । भूरिति वै प्राणः । भुव इत्यपानः । सुवरिति व्यानः । मह इत्यन्नम् ।
अन्नेन वाव सर्वे प्राणा महीयन्ते । ता वा एताश्चतस्रश्चतुर्धा । चतस्रश्चतस्रो व्याहृतयः । ता यो वेद । स वेद ब्रह्म ।
सर्वेऽस्मै देवा बलिमावहन्ति ॥ १.५ ॥
Bhūḥ、bhuvaḥ、suvaḥ、これが三つの語（vyāhṛti）である。マーハーチャマスヤは第四の語「mahaḥ」を宣言する。それがブラフマンであり、それがアートマンである。他の神々はその肢体である。「bhūḥ」はこの世界、「bhuvaḥ」は中空、「suvaḥ」はかの世界、「mahaḥ」は太陽である。太陽によって一切の世界は栄光を得る。「bhūḥ」は火、「bhuvaḥ」は風、「suvaḥ」は太陽、「mahaḥ」は月である。月によって一切の光は栄光を得る。「bhūḥ」はリク詩節、「bhuvaḥ」はサーマン歌、「suvaḥ」はヤジュス祭句、「mahaḥ」はブラフマンである。ブラフマンによって一切のヴェーダは栄光を得る。「bhūḥ」は息、「bhuvaḥ」はアパーナ、「suvaḥ」はヴィヤーナ、「mahaḥ」は食物である。食物によって一切の気息は栄光を得る。これら四つの語はそれぞれ四重である。これを知る者はブラフマンを知る。すべての神々が彼に供物を捧げる。
Taittirīya 1.6
स य एषोऽन्तरहृदय आकाशः । तस्मिन्नयं पुरुषो मनोमयः । अमृतो हिरण्मयः । अन्तरेण तालुके ।
य एष स्तन इवावलम्बते । सेन्द्रयोनिः । यत्रासौ केशान्तो विवर्तते । व्यपोह्य शीर्षकपाले । भूरित्यग्नौ प्रतितिष्ठति ।
भुव इति वायौ
सुवरित्यादित्ये । मह इति ब्रह्मणि । आप्नोति स्वाराज्यम् । आप्नोति मनसस्पतिम् । वाक्पतिश्चक्षुष्पतिः ।
श्रोत्रपतिर्विज्ञानपतिः । एतत्ततो भवति । आकाशशरीरं ब्रह्म । सत्यात्म प्राणारामं मन आनन्दम् । शान्तिसमृद्धममृतम् ।
इति प्राचीनयोग्योपास्स्व ॥ १.६ ॥
心臓の内にこの空間があり、その中に、意より成り、不死で金色のプルシャがいる。口蓋と口蓋垂の間に、乳房のように垂れ下がるものがあり、その根源はインドラである。髪の分け目が割れて頭蓋の頂を貫くところを、それは上へ昇る。「bhūḥ」によって火に住し、「bhuvaḥ」によって風に、「suvaḥ」によって太陽に、「mahaḥ」によってブラフマンに住する。彼は自己支配（スヴァーラージャ）を得て、意の主、語・眼・耳・知の主となる。その後、彼はこのようになる。空を身体とするブラフマン、真実を自己とし、気息に楽しみ、意は歓喜、寂静に満ち、不死である。古の賢者よ、このように観想せよ。
Taittirīya 1.7
पृथिव्यन्तरिक्षं द्यौर्दिशोऽवान्तरदिशाः । अग्निर्वायुरादित्यश्चन्द्रमा नक्षत्राणि । आप ओषधयो वनस्पतय आकाश आत्मा ।
इत्यधिभूतम् । अथाध्यात्मम् । प्राणो व्यानोऽपान उदानः समानः । चक्षुः श्रोत्रं मनो वाक् त्वक् । चर्म माँसँस्नावास्थिमज्जा ।
एतदधि विधाय ऋषिरवोचत् । पाङ्क्तं वा इदँ सर्वम् । पाङ्क्तेनैव पाङ्क्तँ स्पृणोतीति ॥ १.७ ॥
大地、中空、天、方位と中間方位；火、風、太陽、月と星々；水、草木、樹木、虚空、そしてアートマン——これが元素に関するものである。次に内なるもの：外気、遍気、下気、上気、均衡気；眼、耳、意、語、皮膚；皮、肉、腱、骨、髄。これを規定どおり述べて、聖仙は言った。「これはすべて五群である。五群によって、まさに五群を満たすのである。」
Taittirīya 1.8
ओमिति ब्रह्म । ओमितीदँसर्वम् । ओमित्येतदनुकृतिर्हस्म वा अप्यो श्रावयेत्याश्रावयन्ति । ओमिति सामानि गायन्ति ।
ओँशोमिति शस्त्राणि शँसन्ति । ओमित्यध्वर्युः प्रतिगरं प्रतिगृणाति । ओमिति ब्रह्मा प्रसौति । ओमित्यग्निहोत्रमनुजानाति ।
ओमिति ब्राह्मणः प्रवक्ष्यन्नाह ब्रह्मोपाप्नवानीति ब्रह्मैवोपाप्नोति ॥ १.८ ॥
オームこそがブラフマンである。オームこそがこの全てである。オームはその応答であり、それゆえ「聞かせよ」と言って聞かせるのである。オームとともにサーマンの歌を歌う。「オーム、ショー」と言ってシャストラを唱える。アドヴァリユはオームで応答を返す。ブラフマーはオームで促す。オームで火への供物を許す。バラモンは語ろうとして、オームとともに「私がブラフマンに達しますように」と言う。まことに彼はブラフマンに達する。
Taittirīya 1.9
ऋतं च स्वाध्यायप्रवचने च । सत्यं च स्वाध्यायप्रवचने च । तपश्च स्वाध्यायप्रवचने च । दमश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
शमश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्नयश्च स्वाध्यायप्रवचने च । अग्निहोत्रं च स्वाध्यायप्रवचने च । अतिथयश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
मानुषं च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजा च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजनश्च स्वाध्यायप्रवचने च । प्रजातिश्च स्वाध्यायप्रवचने च ।
सत्यमिति सत्यवचा राथीतरः । तप इति तपोनित्यः पौरुशिष्टिः । स्वाध्यायप्रवचने एवेति नाको मौद्गल्यः । तद्धि तपस्तद्धि तपः ॥ १.९ ॥
リタと、ヴェーダの誦習・教授。真実と、ヴェーダの誦習・教授。苦行と、ヴェーダの誦習・教授。克己と、ヴェーダの誦習・教授。寂静と、ヴェーダの誦習・教授。諸火と、ヴェーダの誦習・教授。火への供物と、ヴェーダの誦習・教授。客人と、ヴェーダの誦習・教授。人の務めと、ヴェーダの誦習・教授。子孫と、ヴェーダの誦習・教授。生殖と、ヴェーダの誦習・教授。種族の存続と、ヴェーダの誦習・教授。「真実である」とラーティータラのサッティャヴァチャスは言う。「苦行である」とプルシシュティのタポニティヤは言う。「ただヴェーダの誦習・教授のみである」とマウドガリヤのナーカは言う。まことにそれが苦行である。まことにそれが苦行である。
Taittirīya 1.10
अहं वृक्षस्य रेरिवा कीर्तिः पृष्ठं गिरेरिव । ऊर्ध्वपवित्रो वाजिनीवस्वमृतमस्मि । द्रविणँसवर्चसम् । सुमेधा अमृतोक्षितः । इति त्रिशङ्कोर्वेदानुवचनम् ॥ १.१० ॥
私は木の揺れる果実である。私の名声は山の頂のようである。上へと清らかで、力と富に満ち、私は不死である。富と輝く光輝を備え、善き知恵を持ち、不死の甘露に濡れている。これがトリシャンクの吠陀の言葉である。
Taittirīya 1.11
वेदमनूच्याचार्योऽन्तेवासिनमनुशास्ति । सत्यं वद । धर्मं चर । स्वाध्यायान्मा प्रमदः । आचार्याय प्रियं धनमाहृत्य प्रजातन्तुं मा व्यवच्छेत्सीः ।
सत्यान्न प्रमदितव्यम्। धर्मान्न प्रमदितव्यम् । कुशलान्न प्रमदितव्यम् । भूत्यै न प्रमदितव्यम् । स्वाध्यायप्रवचनाभ्यां न प्रमदितव्यम् ।
देवपितृकार्याभ्यां न प्रमदितव्यम्
मातृदेवो भव । पितृदेवो भव । आचार्यदेवो भव । अतिथिदेवो भव । यान्यनवद्यानि कर्माणि तानि सेवितव्यानि । नो इतराणि ।
यान्यस्माकꣳ सुचरितानि तानि त्वयोपास्यानि । नो इतराणि
ये के चास्मच्छ्रेयाँसो ब्राह्मणाः तेषां त्वयाऽऽसनेन प्रश्वसितव्यम् । श्रद्धया देयम् । अश्रद्धयाऽदेयम् । श्रिया देयम् । ह्रिया देयम् ।
भिया देयम् । संविदा देयम् । अथ यदि ते कर्मविचिकित्सा वा वृत्तविचिकित्सा वा स्यात्
ये यत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकामाः स्युः । यथा ते तत्र वर्तेरन् । तथा वर्तेथाः । अथाभ्याख्यातेषु ।
ये तत्र ब्राह्मणाः संमर्शिनः । युक्ता आयुक्ताः । अलूक्षा धर्मकायाः स्युः । यथा ते तेषु वर्तेरन् । तथा तेषु वर्तेथाः । एष आदेशः ।
एष उपदेशः । एषा वेदोपनिषत् । एतदनुशासनम् । एवमुपासितव्यम् । एवमु चैतदुपास्यम् ॥ १.११ ॥
ヴェーダを教えた師は弟子に告げる。真実を語れ。法を行え。ヴェーダの学習を怠るな。師に喜ばれる贈り物を持って、家系の糸を断ち切ってはならない。真実を怠ってはならない。法を怠ってはならない。善を怠ってはならない。繁栄を怠ってはならない。学習と教授を怠ってはならない。神々と祖霊への務めを怠ってはならない。母を神として敬え。父を神として敬え。師を神として敬え。客人を神として敬え。非難されない行為のみを行うべきであり、他は行ってはならない。我々の善き振る舞いのみを、おまえは敬うべきであり、他は敬ってはならない。我々より優れたバラモンには、座を与えて敬うべきである。信仰をもって施し、信仰なしに施してはならない。豊かさをもって施せ。慎みをもって施せ。過ちを恐れて施せ。合意をもって施せ。もし行いや振る舞いについて疑いがあるなら、そこにいる思慮深く、自制し、穏やかで、法を求めるバラモンたちがどう振る舞うかを見て、同じように振る舞え。告発された場合にも同様にせよ。これが命令であり、これが教えであり、これがヴェーダの秘義であり、これが教誡である。このように観想せよ。
Taittirīya 1.12
शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः । शं नो विष्णुरुरुक्रमः ।
नमो ब्रह्मणे । नमस्ते वायो । त्वमेव प्रत्यक्षं ब्रह्मासि । त्वामेव प्रत्यक्षं ब्रह्मावादिषम् । ऋतमवादिषम् । सत्यमवादिषम् ।
तन्मामावीत् । तद्वक्तारमावीत् । आवीन्माम् । आवीद्वक्तारम् ।
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः ॥ १.१२ ॥
ミトラが我らにとって吉祥であれ、ヴァルナが吉祥であれ。アリヤマンが我らにとって吉祥であれ。インドラとブリハスパティが我らにとって吉祥であれ。大股に歩むヴィシュヌが我らにとって吉祥であれ。ブラフマンに礼拝する。ヴァーユよ、汝に礼拝する。汝こそ直接に知覚されるブラフマンである。汝をこそ直接に知覚されるブラフマンと呼ぼう。私はリタを語った。私は真実を語った。それが私を守らんことを。それが語る者を守らんことを。私を守れ、語る者を守れ。オーム、平安、平安、平安。