યજુર્વેદ · અધ્યાય 40
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
40.1
ईशा वास्यम् इदꣳ सर्वं यत् किं च जगत्यां जगत् ।
तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्य स्विद् धनम् ॥ ४०.१ ॥
આ જગતમાં જે કંઈ ગતિશીલ છે, જે કંઈ છે તે સર્વ ઈશ્વરથી આચ્છાદિત છે. તેનો ત્યાગ કરીને ભોગવ; કોઈના ધનનો લોભ ન કર.
40.2
कुर्वन्न् एवेह कर्माणि जिजीविषेच् छतꣳ समाः ।
एवं त्वयि नान्यथेतो ऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥ ४०.२ ॥
આ જગતમાં કર્મો કરતાં જ સો વર્ષ જીવવાની ઇચ્છા કરવી. આ રીતે તારા માટે બીજો માર્ગ નથી; માણસને કર્મ ચોંટતું નથી.
40.3
असुर्या नाम ते लोका ऽअन्धेन तमसावृताः ।
ताꣳस् ते प्रेत्यापि गच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः ॥ ४०.३ ॥
અસુર્ય નામના તે લોકો ઘોર અંધકારથી ઢંકાયેલા છે. જે કોઈ આત્મઘાતી લોકો છે, તેઓ મૃત્યુ પછી ત્યાં જ જાય છે.
40.4
अनेजद् एकं मनसो जवीयो नैनद् देवा ऽ आप्नुवन् पूर्वम् अर्शत् ।
तद् धावतो ऽन्यान् अत्य् एति तिष्ठत् तस्मिन्न् अपो मातरिश्वा दधाति ॥ ४०.४ ॥
તે એક અચળ છે, મનથી પણ વધુ વેગવાન; દેવો તેને પહેલાં પામ્યા નહીં, કારણ કે તે આગળ દોડી ગયું. સ્થિર રહીને પણ તે દોડનારાઓને વટાવી જાય છે; તેમાં માતરિશ્વા જળ ધારણ કરે છે.
40.5
तद् एजति तन् नैजति तद् दूरे तद् व् अन्तिके ।
तद् अन्तर् अस्य सर्वस्य तद् उ सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥ ४०.५ ॥
તે ચાલે છે; અને તે ચાલતું પણ નથી. તે દૂર છે; તે જ નજીક પણ છે. તે જ આ સર્વની અંદર છે; અને તે જ આ સર્વની બહાર પણ છે.
40.6
यस् तु सर्वाणि भूतान्य् आत्मन्न् एवानुपश्यति ।
सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न वि चिकित्सति ॥ ४०.६ ॥
જે સર્વ ભૂતોને આત્મામાં જ જુએ છે, અને સર્વ ભૂતોમાં આત્માને જુએ છે, તે તેથી પછી સંદેહ કરતો નથી.
40.7
यस्मिन्त् सर्वाणि भूतान्य् आत्मैवाभूद् विजानतः ।
तत्र को मोहः कः शोक ऽ एकत्वम् अनुपश्यतः ॥ ४०.७ ॥
જેના જ્ઞાનમાં સર્વ ભૂતો આત્મા જ બની ગયાં છે, એકત્વને જોનારને ત્યાં કયો મોહ અને કયો શોક?
40.8
स पर्य् अगाच् छुक्रम् अकायम् अव्रणम् अस्नाविरꣳ शुद्धम् अपापविद्धम् ।
कविर् मनीषी परिभूः स्वयंभूर् याथातथ्यतो ऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः ॥ ४०.८ ॥
તે સર્વત્ર વ્યાપ્ત છે—તેજસ્વી, દેહરહિત, ઘાવરહિત, નસરહિત, શુદ્ધ, પાપથી વિંધાયેલો નહિ. તે કવિ, મનીષી, સર્વોપરી, સ્વયંભૂ છે; શાશ્વત વર્ષો માટે તેણે પદાર્થોને યથાર્થ રીતે ગોઠવ્યા.
40.9
अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽसंभूतिम् उपासते ।
ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ संभूत्याꣳ रताः ॥ ४०.९ ॥
જેઓ અસંભૂતિની ઉપાસના કરે છે તેઓ અંધ અંધકારમાં પ્રવેશે છે; અને જેઓ કેવળ સંભૂતિમાં રમે છે, તેઓ જાણે તેનાથી પણ ગાઢ અંધકારમાં જાય છે.
40.10
अन्यद् एवाहुः संभवाद् अन्यद् आहुर् असंभवात् ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे ॥ ४०.१० ॥
સંભવથી જુદું કંઈક એક કહે છે; અસંભવથી જુદું બીજું કહે છે. આમ અમે ધીરો પાસેથી સાંભળ્યું છે; જેમણે તે અમને સ્પષ્ટ સમજાવ્યું.
40.11
संभूतिं च विनाशं च यस् तद् वेदोभयꣳ सह ।
विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा संभूत्यामृतम् अश्नुते ॥ ४०.११ ॥
જે સંભૂતિ અને વિનાશ બંનેને સાથે જાણે છે, તે વિનાશ દ્વારા મૃત્યુને પાર કરીને સંભૂતિ દ્વારા અમૃત પામે છે.
40.12
अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽविद्याम् उपासते ।
ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ विद्यायाꣳ रताः ॥ ४०.१२ ॥
જેઓ અવિદ્યાની ઉપાસના કરે છે તેઓ અંધ અંધકારમાં પ્રવેશે છે; અને જેઓ કેવળ વિદ્યામાં રમે છે, તેઓ જાણે તેનાથી પણ ગાઢ અંધકારમાં જાય છે.
40.13
अन्यद् एवाहुर् विद्याया ऽ अन्यद् आहुर् अविद्यायाः ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे ॥ ४०.१३ ॥
વિદ્યાથી જુદું કંઈક એક કહે છે; અવિદ્યાથી જુદું બીજું કહે છે. આમ અમે ધીરો પાસેથી સાંભળ્યું છે; જેમણે તે અમને સ્પષ્ટ સમજાવ્યું.
40.14
विद्यां चाविद्यां च यस् तद् वेदोभयꣳ सह ।
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययामृतम् अश्नुते ॥ ४०.१४ ॥
જે વિદ્યા અને અવિદ્યા બંનેને સાથે જાણે છે, તે અવિદ્યાથી મૃત્યુને ઓળંગી વિદ્યાથી અમૃત પામે છે.
40.15
वायुर् अनिलम् अमृतम् अथेदं भस्मान्तꣳ शरीरम् ।
ओ३म् क्रतो स्मर क्लिबे स्मर कृतꣳ स्मर ॥ ४०.१५ ॥
પ્રાણ અમૃત વાયુમાં ભળે; આ શરીર ભસ્મમાં અંત પામે. ઓમ્! હે સંકલ્પ, સ્મર; હે શરીર, સ્મર; કરેલું કર્મ સ્મર.
40.16
अग्ने नय सुपथा राये ऽ अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।
युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नम ऽ उक्तिं विधेम ॥ ४०.१६ ॥
હે અગ્નિ! સારા માર્ગે ધન તરફ અમને લઈ જા. હે દેવ, તું બધા માર્ગો જાણે છે. અમારાથી વાંકું પાપ દૂર કર; તને અત્યંત નમસ્કાર-વચન અર્પીએ છીએ.
40.17
हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् ।
यो ऽसाव् आदित्ये पुरुषः सो ऽसाव् अहम् ।
ओ३म् खं ब्रह्म ॥ ४०.१७ ॥
સુવર્ણ પાત્રથી સત્યનું મુખ ઢંકાયેલું છે. આદિત્યમાંનો જે પુરુષ છે, તે હું જ છું. ઓમ્! આકાશ એ બ્રહ્મ છે.