Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଯଜୁର୍ବେଦ · ଅଧ୍ୟାୟ 40

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

40.1

ईशा वास्यम् इदꣳ सर्वं यत् किं च जगत्यां जगत् ।
तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्य स्विद् धनम् ॥ ४०.१ ॥

ଏ ଜଗତରେ ଯାହା କିଛି ଚଳଣିଶୀଳ, ଯାହା କିଛି ଅଛି, ସବୁ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ। ତାହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଭୋଗ କର; କାହାରି ଧନର ଲୋଭ କର ନାହିଁ।

40.2

कुर्वन्न् एवेह कर्माणि जिजीविषेच् छतꣳ समाः ।
एवं त्वयि नान्यथेतो ऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे ॥ ४०.२ ॥

ଏହି ଜଗତରେ କର୍ମ କରି କରି ଶହେ ବର୍ଷ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ତୁମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପଥ ନାହିଁ; ମନୁଷ୍ୟରେ କର୍ମ ଲାଗେ ନାହିଁ।

40.3

असुर्या नाम ते लोका ऽअन्धेन तमसावृताः ।
ताꣳस् ते प्रेत्यापि गच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः ॥ ४०.३ ॥

ଅସୁର୍ଯ୍ୟ ନାମକ ସେହି ଲୋକ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ। ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମଘାତୀ, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେଠାକୁ ଯାଆନ୍ତି।

40.4

अनेजद् एकं मनसो जवीयो नैनद् देवा ऽ आप्नुवन् पूर्वम् अर्शत् ।
तद् धावतो ऽन्यान् अत्य् एति तिष्ठत् तस्मिन्न् अपो मातरिश्वा दधाति ॥ ४०.४ ॥

ସେ ଅଚଳ ଏକ, ମନଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ବେଗବାନ; ଦେବତାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ତାକୁ ପାଇ ନ ପାରିଲେ, କାରଣ ସେ ଆଗକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା। ଠିଆ ହୋଇ ଥାଇ ସେ ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ତାହାରେ ମାତରିଶ୍ବା ଜଳ ଧାରଣ କରେ।

40.5

तद् एजति तन् नैजति तद् दूरे तद् व् अन्तिके ।
तद् अन्तर् अस्य सर्वस्य तद् उ सर्वस्यास्य बाह्यतः ॥ ४०.५ ॥

ତାହା ଚାଲେ; ଆଉ ତାହା ଚାଲେ ନାହିଁ ମଧ୍ୟ। ତାହା ଦୂରରେ ଅଛି; ସେହି ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ। ସେହି ଏ ସବୁର ଭିତରେ ଅଛି; ଆଉ ସେହି ଏ ସବୁର ବାହାରେ ମଧ୍ୟ।

40.6

यस् तु सर्वाणि भूतान्य् आत्मन्न् एवानुपश्यति ।
सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न वि चिकित्सति ॥ ४०.६ ॥

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଭୂତକୁ ଆତ୍ମାରେ ହିଁ ଦେଖେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତରେ ଆତ୍ମାକୁ ଦେଖେ, ସେ ତାହାଠାରୁ ପରେ ସନ୍ଦେହ କରେ ନାହିଁ।

40.7

यस्मिन्त् सर्वाणि भूतान्य् आत्मैवाभूद् विजानतः ।
तत्र को मोहः कः शोक ऽ एकत्वम् अनुपश्यतः ॥ ४०.७ ॥

ଯାହାର ଜ୍ଞାନରେ ସମସ୍ତ ଭୂତ ଆତ୍ମା ହିଁ ହୋଇଗଲେ, ଏକତ୍ୱ ଦେଖୁଥିବା ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ପାଇଁ ସେଠାରେ କ'ଣ ମୋହ ଓ କ'ଣ ଶୋକ?

40.8

स पर्य् अगाच् छुक्रम् अकायम् अव्रणम् अस्नाविरꣳ शुद्धम् अपापविद्धम् ।
कविर् मनीषी परिभूः स्वयंभूर् याथातथ्यतो ऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः ॥ ४०.८ ॥

ସେ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ—ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶରୀରହୀନ, କ୍ଷତହୀନ, ଶିରାହୀନ, ଶୁଦ୍ଧ, ପାପରେ ବିଦ୍ଧ ନୁହେଁ। ସେ କବି, ମନୀଷୀ, ସର୍ବୋପରି, ସ୍ୱୟମ୍ଭୂ; ଶାଶ୍ୱତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ସେ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ସଜାଇଲେ।

40.9

अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽसंभूतिम् उपासते ।
ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ संभूत्याꣳ रताः ॥ ४०.९ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଅସମ୍ଭୂତିର ଉପାସନା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ଧ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ସମ୍ଭୂତିରେ ରମନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେମିତି ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଯାଆନ୍ତି।

40.10

अन्यद् एवाहुः संभवाद् अन्यद् आहुर् असंभवात् ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे ॥ ४०.१० ॥

ସମ୍ଭବରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ କଥା ସେମାନେ କହନ୍ତି; ଅସମ୍ଭବରୁ ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟ ଏକ କଥା କହନ୍ତି। ଏହିପରି ଆମେ ଧୀରମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ; ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ବୁଝାଇଲେ।

40.11

संभूतिं च विनाशं च यस् तद् वेदोभयꣳ सह ।
विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा संभूत्यामृतम् अश्नुते ॥ ४०.११ ॥

ଯିଏ ସମ୍ଭୂତି ଓ ବିନାଶ ଦୁଇଟିକୁ ଏକତ୍ର ଜାଣେ, ସେ ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସମ୍ଭୂତି ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ପାଏ।

40.12

अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽविद्याम् उपासते ।
ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ विद्यायाꣳ रताः ॥ ४०.१२ ॥

ଯେଉଁମାନେ ଅବିଦ୍ୟାର ଉପାସନା କରନ୍ତି ସେମାନେ ଅନ୍ଧ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ବିଦ୍ୟାରେ ରମନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେମିତି ତାହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଯାଆନ୍ତି।

40.13

अन्यद् एवाहुर् विद्याया ऽ अन्यद् आहुर् अविद्यायाः ।
इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे ॥ ४०.१३ ॥

ବିଦ୍ୟାରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ କଥା ସେମାନେ କହନ୍ତି; ଅବିଦ୍ୟାରୁ ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟ ଏକ କଥା କହନ୍ତି। ଏହିପରି ଆମେ ଧୀରମାନଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ; ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ବୁଝାଇଲେ।

40.14

विद्यां चाविद्यां च यस् तद् वेदोभयꣳ सह ।
अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययामृतम् अश्नुते ॥ ४०.१४ ॥

ଯେ ବିଦ୍ୟା ଓ ଅବିଦ୍ୟା ଉଭୟକୁ ଏକାସଙ୍ଗେ ଜାଣେ, ସେ ଅବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବିଦ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ଲାଭ କରେ।

40.15

वायुर् अनिलम् अमृतम् अथेदं भस्मान्तꣳ शरीरम् ।
ओ३म् क्रतो स्मर क्लिबे स्मर कृतꣳ स्मर ॥ ४०.१५ ॥

ପ୍ରାଣ ଅମୃତ ବାୟୁରେ ମିଶୁ; ଏହି ଶରୀର ଭସ୍ମରେ ଶେଷ ହେଉ। ଓମ୍! ହେ ସଂକଳ୍ପ, ସ୍ମରଣ କର; ହେ ଶରୀର, ସ୍ମରଣ କର; କୃତ କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କର।

40.16

अग्ने नय सुपथा राये ऽ अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् ।
युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नम ऽ उक्तिं विधेम ॥ ४०.१६ ॥

ହେ ଅଗ୍ନି! ଉତ୍ତମ ପଥରେ ଧନ ଆଡ଼କୁ ଆମକୁ ନେଇଯାଅ। ହେ ଦେବ, ତୁମେ ସବୁ ପଥ ଜାଣ। ଆମଠାରୁ ବକ୍ର ପାପ ଦୂର କର; ତୁମକୁ ଅଧିକ ନମସ୍କାର-ବାକ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରୁଛୁ।

40.17

हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् ।
यो ऽसाव् आदित्ये पुरुषः सो ऽसाव् अहम् ।
ओ३म् खं ब्रह्म ॥ ४०.१७ ॥

ସୁନା ପାତ୍ରରେ ସତ୍ୟର ମୁଖ ଆବୃତ। ଆଦିତ୍ୟରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ, ସେ ମୁଁ। ଓମ୍! ଆକାଶ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ।