Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.165

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.165.1

कया॑ शु॒भा सव॑यसः॒ सनी॑ळाः समा॒न्या म॒रुतः॒ सं मि॑मिक्षुः ।
कया॑ म॒ती कुत॒ एता॑स ए॒ते अर्च॑न्ति॒ शुष्मं॒ वृष॑णो वसू॒या ॥

एकाच वयाचे, एकाच घरचे मरुत कोणत्या तेजाने एकत्र मिसळले? कोणत्या विचाराने, कोठून येणारे व जाणारे हे वीर संपत्तीच्या इच्छेने आपल्या बळाची स्तुती करतात?

1.165.2

कस्य॒ ब्रह्मा॑णि जुजुषु॒र्युवा॑नः॒ को अ॑ध्व॒रे म॒रुत॒ आ व॑वर्त ।
श्ये॒नाँ इ॑व॒ ध्रज॑तो अ॒न्तरि॑क्षे॒ केन॑ म॒हा मन॑सा रीरमाम ॥

कोणाच्या प्रार्थनांचा तरुण मरुतांनी आनंद घेतला? यज्ञात मरुतांना येथे कोणी परत आणले? आकाशात उडणाऱ्या ससाण्यांप्रमाणे, कोणत्या महान मनाने आपण त्यांना आनंदित करू?

1.165.3

कुत॒स्त्वमि॑न्द्र॒ माहि॑नः॒ सन्नेको॑ यासि सत्पते॒ किं त॑ इ॒त्था ।
सं पृ॑च्छसे समरा॒णः शु॑भा॒नैर्वो॒चेस्तन्नो॑ हरिवो॒ यत्ते॑ अ॒स्मे ॥

हे इंद्रा, महान असूनही तू एकटा कोठून जात आहेस? सज्जनांच्या स्वामी, तुला हे काय झाले? मरुतांसह युद्ध करीत, तेजस्वी कर्मांनी तू विचारला जातोस. हरींच्या स्वामी, तुझ्यातील जे वचन आमच्यासाठी आहे ते सांग.

1.165.4

ब्रह्मा॑णि मे म॒तयः॒ शं सु॒तासः॒ शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रिः॑ ।
आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑ ॥

माझ्या प्रार्थना, माझे विचार, पिळलेला सोम शांती देतात. माझ्या बलाला चालना देत माझा दगड पुढे आणला गेला आहे. ते स्तुती करतात; स्तोत्रासह ते दोन हरी घोडे आमच्याकडे आणतात.

1.165.5

अतो॑ व॒यम॑न्त॒मेभि॑र्युजा॒नाः स्वक्ष॑त्रेभिस्त॒न्वः॑ शुम्भ॑मानाः ।
महो॑भि॒रेताँ॒ उप॑ युज्महे॒ नु इन्द्र॑ स्व॒धामनु॒ हि नो॑ ब॒भूथ॑ ॥

म्हणून आम्ही श्रेष्ठांशी जोडलेले, वीर बलाने आपली शरीरे सजवलेले, महानतेने हे (घोडे) जवळ जुंपतो. हे इंद्रा, आता तू आमच्याच वाट्याचा झाला आहेस.

1.165.6

क्व॑ स्या वो॑ मरुतः स्व॒धासी॒द्यन्मामेकं॑ स॒मध॑त्ताहि॒हत्ये॑ ।
अ॒हं ह्यू॑ग्रस्त॑वि॒षस्तुवि॑ष्मा॒न्विश्व॑स्य॒ शत्रो॒रन॑मं वध॒स्नैः ॥

हे मरुतांनो, तुमचे ते बल कोठे होते, जेव्हा तुम्ही मला एकट्याला अहिहत्येच्या युद्धात ठेवले? मी उग्र, प्रचंड, बलवान आहे; मी सर्व शत्रूंना शस्त्रांनी नमवले.

1.165.7

भूरि॑ चकर्थ॒ युज्ये॑भिर॒स्मे स॑मा॒नेभि॑र्वृषभ॒ पौंस्ये॑भिः ।
भूरी॑णि॒ हि कृ॒णवा॑मा शवि॒ष्ठेन्द्र॒ क्रत्वा॑ मरुतो॒ यद्वशा॑म ॥

हे वृषभा, तुझ्या समान पराक्रमांनी तू आमच्यासाठी पुष्कळ केलेस. हे अति बलवान इंद्रा, हे मरुतांनो, आम्ही जे इच्छू तेव्हा तुमच्या संकल्पाने आम्ही पुष्कळ करू.

1.165.8

वधीं॑ वृ॒त्रं म॑रुत इन्द्रि॒येण॒ स्वेन॒ भामे॑न तवि॒षो ब॑भू॒वान् ।
अ॒हमे॒ता मन॑वे वि॒श्वश्च॑न्द्राः सु॒गा अ॒पश्च॑कर॒ वज्र॑बाहुः ॥

हे मरुतांनो, तुम्ही आपल्या सामर्थ्याने व तेजाने, बलवान होऊन वृत्राला मारलेत. वज्र बाहूत धारण करणारा मी मनूसाठी ही सर्व तेजस्वी, सुगम जले निर्माण केली.

1.165.9

अनु॑त्त॒मा ते॑ मघव॒न्नकि॒र्नु न त्वावाँ॑ अस्ति दे॒वता॒ विदा॑नः ।
न जाय॑मानो॒ नश॑ते॒ न जा॒तो यानि॑ करि॒ष्याः* कृ॑णु॒हि प्र॑वृद्ध ॥

हे दात्या, तू अतुलनीय आहेस; तुझ्यासारखा जाणणारा कोणी देव नाही. जन्मणारा किंवा जन्मलेला कोणीही नाश पावत नाही. हे महान वाढलेल्या, जे तू करशील ते कर.

1.165.10

एक॑स्य चिन्मे वि॒भ्व॑स्त्वोजो॒ या नु द॑धृ॒ष्वान्कृ॒णवै॑ मनी॒षा ।
अ॒हं ह्यू॑ग्रो म॑रुतो॒ विदा॑नो॒ यानि॒ च्यव॒मिन्द्र॒ इदी॑श एषाम् ॥

माझे एकट्याचे बल सर्वव्यापी असो. धैर्याने, विचाराने आता जे करायचे ते मी करीन. हे मरुतांनो, मी उग्र आहे हे तुम्ही जाणता; ज्यांना मी पाडतो त्यांचा स्वामी इंद्रच आहे.

1.165.11

अम॑न्दन्मा मरुत॒ स्तोमो॒ अत्र॒ यन्मे॑ नरः॒ श्रुत्यं॒ ब्रह्म॑ च॒क्र ।
इन्द्रा॑य॒ वृष्णे॒ सुम॑खाय॒ मह्यं॒ सख्ये॒ सखा॑यस्त॒न्वे॑ त॒नूभिः॑ ॥

हे मरुतांनो, येथे ही स्तुती मला आनंदित करो; हे नरांनो, तुम्ही माझ्यासाठी श्रवणीय ब्रह्म (मंत्र) रचले. वृषभ इंद्रासाठी, सुयज्ञ करणाऱ्या मला, हे मित्रांनो, मैत्रीत शरीराशी शरीर जोडून.

1.165.12

ए॒वेदे॒ते प्रति॑ मा॒ रोच॑माना॒ अने॑द्यः॒ श्रव॒ एषो॒ दधा॑नाः ।
सं॒चक्ष्या॑ मरुतश्च॒न्द्रव॑र्णा॒ अच्छा॑न्त मे छ॒दया॑था च नू॒नम् ॥

असे हे तेजस्वी मरुत माझ्याकडे आले, निर्दोष, अन्न व पोषण देणारे. हे मरुतांनो, चंद्रवर्णीयांनो, माझ्याकडे पाहा; आणि आता निश्चितपणे मला झाकून रक्षण करा.

1.165.13

को न्वत्र॑ मरुतो मामहे वः॒ प्र या॑तन॒ सखीँ॒रच्छा॑ सखायः ।
मन्मा॑नि चित्रा अपिवा॒तय॑न्त ए॒षां भू॑त॒ नवे॑दा म ऋ॒ताना॑म् ॥

हे मरुतांनो, येथे तुमची स्तुती कोण करतो? हे मित्रांनो, तुमच्या मित्रांकडे या. हे तेजस्वी जनहो, त्यांच्या विचारांत वेगाने संचार करा; माझ्यासाठी ऋतांचे जाणकार व्हा.

1.165.14

आ यद्दु॑व॒स्याद्दु॒वसे॒ न का॒रुर॒स्माञ्च॒क्रे मा॒न्यस्य॑ मे॒धा ।
ओ षु व॑र्त्त मरुतो॒ विप्र॒मच्छे॒मा ब्रह्मा॑णि जरि॒ता वो॑ अर्चत् ॥

दात्याला दान देण्यासाठी, स्तोत्रकर्त्याप्रमाणे, त्याने आम्हांस मान्याच्या बुद्धीचे प्रिय केले. हे मरुतांनो, या विप्राकडे नीट वळा; स्तोता तुमच्या या प्रार्थना गाओ.

1.165.15

ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

हे मरुतांनो, हे स्तोत्र तुमच्यासाठी आहे; हे गीत मांदार्य आणि मान्य कवीचे आहे. त्याने अन्नासह येथे यावे; आमच्या शरीराला बल प्राप्त व्हावे. आम्ही विजयधन आणि वेगवान अन्न मिळवावे.