Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.165

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.165.1

कया॑ शु॒भा सव॑यसः॒ सनी॑ळाः समा॒न्या म॒रुतः॒ सं मि॑मिक्षुः ।
कया॑ म॒ती कुत॒ एता॑स ए॒ते अर्च॑न्ति॒ शुष्मं॒ वृष॑णो वसू॒या ॥

ਇੱਕੋ ਉਮਰ ਅਤੇ ਇੱਕੋ ਘਰ ਦੇ ਮਰੁਤ ਕਿਸ ਚਮਕ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਰਲੇ? ਕਿਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ, ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਹ ਵੀਰ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ?

1.165.2

कस्य॒ ब्रह्मा॑णि जुजुषु॒र्युवा॑नः॒ को अ॑ध्व॒रे म॒रुत॒ आ व॑वर्त ।
श्ये॒नाँ इ॑व॒ ध्रज॑तो अ॒न्तरि॑क्षे॒ केन॑ म॒हा मन॑सा रीरमाम ॥

ਕਿਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨੌਜਵਾਨ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਆਨੰਦ ਲਿਆ? ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਮੋੜ ਲਿਆਇਆ? ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਬਾਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਕਿਸ ਮਹਾਨ ਮਨ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੀਏ?

1.165.3

कुत॒स्त्वमि॑न्द्र॒ माहि॑नः॒ सन्नेको॑ यासि सत्पते॒ किं त॑ इ॒त्था ।
सं पृ॑च्छसे समरा॒णः शु॑भा॒नैर्वो॒चेस्तन्नो॑ हरिवो॒ यत्ते॑ अ॒स्मे ॥

ਇੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿੱਥੋਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਕੀ ਹੋਇਆ? ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਲੜਦਿਆਂ, ਤੇਜਸਵੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਜੋ ਬਚਨ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।

1.165.4

ब्रह्मा॑णि मे म॒तयः॒ शं सु॒तासः॒ शुष्म॑ इयर्ति॒ प्रभृ॑तो मे॒ अद्रिः॑ ।
आ शा॑सते॒ प्रति॑ हर्यन्त्यु॒क्थेमा हरी॑ वहत॒स्ता नो॒ अच्छ॑ ॥

ਮੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ, ਨਿਚੋੜਿਆ ਸੋਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਬਲ ਨੂੰ ਜਗਾਉਂਦਿਆਂ ਮੇਰਾ ਪੱਥਰ ਅੱਗੇ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਹਰੀ ਘੋੜੇ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

1.165.5

अतो॑ व॒यम॑न्त॒मेभि॑र्युजा॒नाः स्वक्ष॑त्रेभिस्त॒न्वः॑ शुम्भ॑मानाः ।
महो॑भि॒रेताँ॒ उप॑ युज्महे॒ नु इन्द्र॑ स्व॒धामनु॒ हि नो॑ ब॒भूथ॑ ॥

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਵੀਰ ਬਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਜਾਉਂਦੇ, ਮਹਾਨਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਜੋੜਦੇ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਹੀ ਹਿੱਸਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ।

1.165.6

क्व॑ स्या वो॑ मरुतः स्व॒धासी॒द्यन्मामेकं॑ स॒मध॑त्ताहि॒हत्ये॑ ।
अ॒हं ह्यू॑ग्रस्त॑वि॒षस्तुवि॑ष्मा॒न्विश्व॑स्य॒ शत्रो॒रन॑मं वध॒स्नैः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਉਹ ਬਲ ਕਿੱਥੇ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲੇ ਨੂੰ ਅਹਿਹੱਤਿਆ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਹੀ ਉਗਰ, ਪ੍ਰਚੰਡ, ਬਲਵਾਨ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹਰ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਿਵਾਇਆ।

1.165.7

भूरि॑ चकर्थ॒ युज्ये॑भिर॒स्मे स॑मा॒नेभि॑र्वृषभ॒ पौंस्ये॑भिः ।
भूरी॑णि॒ हि कृ॒णवा॑मा शवि॒ष्ठेन्द्र॒ क्रत्वा॑ मरुतो॒ यद्वशा॑म ॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਚਾਹੀਏ, ਤਦ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਕਲਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਰੀਏ।

1.165.8

वधीं॑ वृ॒त्रं म॑रुत इन्द्रि॒येण॒ स्वेन॒ भामे॑न तवि॒षो ब॑भू॒वान् ।
अ॒हमे॒ता मन॑वे वि॒श्वश्च॑न्द्राः सु॒गा अ॒पश्च॑कर॒ वज्र॑बाहुः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਵਜ੍ਰ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੈਂ ਮਨੂ ਲਈ ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਸੁਗਮ ਜਲ ਬਣਾਏ।

1.165.9

अनु॑त्त॒मा ते॑ मघव॒न्नकि॒र्नु न त्वावाँ॑ अस्ति दे॒वता॒ विदा॑नः ।
न जाय॑मानो॒ नश॑ते॒ न जा॒तो यानि॑ करि॒ष्याः* कृ॑णु॒हि प्र॑वृद्ध ॥

ਹੇ ਦਾਨੀ, ਤੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਜੰਮਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਕੋਈ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਵਧੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰੇਂਗਾ ਉਹ ਕਰ।

1.165.10

एक॑स्य चिन्मे वि॒भ्व॑स्त्वोजो॒ या नु द॑धृ॒ष्वान्कृ॒णवै॑ मनी॒षा ।
अ॒हं ह्यू॑ग्रो म॑रुतो॒ विदा॑नो॒ यानि॒ च्यव॒मिन्द्र॒ इदी॑श एषाम् ॥

ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਬਲ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਹੋਵੇ। ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹੁਣ ਮੈਂ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਉਹ ਕਰਾਂ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮੈਂ ਉਗਰ ਹਾਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਡੇਗਦਾ ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਹੀ ਹੈ।

1.165.11

अम॑न्दन्मा मरुत॒ स्तोमो॒ अत्र॒ यन्मे॑ नरः॒ श्रुत्यं॒ ब्रह्म॑ च॒क्र ।
इन्द्रा॑य॒ वृष्णे॒ सुम॑खाय॒ मह्यं॒ सख्ये॒ सखा॑यस्त॒न्वे॑ त॒नूभिः॑ ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਉਸਤਤ ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੇ; ਹੇ ਨਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤਰ) ਰਚਿਆ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਇੰਦਰ ਲਈ, ਸੁਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਮਿਲਾ ਕੇ।

1.165.12

ए॒वेदे॒ते प्रति॑ मा॒ रोच॑माना॒ अने॑द्यः॒ श्रव॒ एषो॒ दधा॑नाः ।
सं॒चक्ष्या॑ मरुतश्च॒न्द्रव॑र्णा॒ अच्छा॑न्त मे छ॒दया॑था च नू॒नम् ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਮਰੁਤ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਆਏ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਅੰਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਚੰਦਰ-ਵਰਣੇ, ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵੇਖੋ, ਅਤੇ ਹੁਣੇ ਜ਼ਰੂਰ ਮੈਨੂੰ ਢਕੋ।

1.165.13

को न्वत्र॑ मरुतो मामहे वः॒ प्र या॑तन॒ सखीँ॒रच्छा॑ सखायः ।
मन्मा॑नि चित्रा अपिवा॒तय॑न्त ए॒षां भू॑त॒ नवे॑दा म ऋ॒ताना॑म् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਤੁਤੀ ਕੌਣ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਿੱਤਰੋ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵੱਲ ਆਓ। ਹੇ ਤੇਜਸਵੀਓ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਵਿਚਰੋ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਿਤਾਂ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਬਣੋ।

1.165.14

आ यद्दु॑व॒स्याद्दु॒वसे॒ न का॒रुर॒स्माञ्च॒क्रे मा॒न्यस्य॑ मे॒धा ।
ओ षु व॑र्त्त मरुतो॒ विप्र॒मच्छे॒मा ब्रह्मा॑णि जरि॒ता वो॑ अर्चत् ॥

ਦਾਤੇ ਲਈ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ, ਕਵੀ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਮਾਨਯ ਦੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਬਣਾਇਆ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਸ ਵਿਪ੍ਰ ਵੱਲ ਭਲੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜੋ; ਸਤੋਤਾ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਹਨਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਗਾਵੇ।

1.165.15

ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਗੀਤ ਮਾਂਦਾਰਯ ਅਤੇ ਮਾਨਯ ਕਵੀ ਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਅੰਨ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਆਵੇ; ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਬਲ ਮਿਲੇ। ਅਸੀਂ ਜਿੱਤ-ਧਨ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਅੰਨ ਪਾਈਏ।