ऋग्वेद · सूक्त 1.166
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.166.1
तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।
ऐ॒धेव॒ याम॑न्मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन ॥
आता त्या प्राचीन महिमेचे वर्णन करू या; वेगवान जन्मासाठी आणि वृषभाच्या ज्ञानासाठी. हे गर्जणाऱ्या मरुतांनो, अग्नीप्रमाणे (ऐधा), युद्धाप्रमाणे, हे पराक्रमी, आपले सामर्थ्य दाखवा.
1.166.2
नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळ॑न्ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।
नक्ष॑न्ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धन्ति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृत॑म् ॥
नेहमी पुत्रासारखे, मध धारण करून, ते स्पर्धांमध्ये वीरतेने खेळतात. रुद्र आपल्या साहाय्याने नमस्कार करणाऱ्यापर्यंत पोहोचतात; आहुती देणाऱ्याला स्वबळाने आनंद देतात.
1.166.3
यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।
उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुवः॑ ॥
अमर तेजस्वी मरुत ज्यांच्यासाठी संपत्ती आणि पोषण आणतात, तसेच आहुती देणाऱ्याला दान देतात. हितकारक मरुत त्याच्यासाठी अनेक लोकांना दुधाने (पाण्याने) सिंचतात; ते कल्याणकारी आहेत.
1.166.4
आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑सः॒ स्वय॑तासो अध्रजन् ।
भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ यामः॒ प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑ ॥
आपल्या सामर्थ्याने लोकांना भरणारे मरुत, स्वयंचलित तरुणांसारखे धावतात. तुमची सर्व जगे आणि घरे भिती बाळगतात; हे मरुतांनो, तुमचा तेजस्वी प्रवास प्रयत्नात आणि विजेच्या आघातात होतो.
1.166.5
यत्त्वे॒षया॑मा न॒दय॑न्त॒ पर्व॑तान्दि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।
विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न्भयते॒ वन॒स्पतिः॑ रथी॒यन्ती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः ॥
तेजस्वी मरुत गर्जनेने पर्वत हलवतात, किंवा आकाशाचा पृष्ठभाग, हे वीरांनो, तुमच्या हालचालीने प्रत्येक वनस्पती थरथरते; सारथ्यासारखी औषधी पुढे सोडली जाते.
1.166.6
यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुनारि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।
यत्रा॑ वो दि॒द्युद्रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑ ॥
हे उग्र मरुतांनो, उत्तम बुद्धीने आणि सुरक्षित सैन्याने आम्हांला सुमती द्या. जिथे तुमची वीज चमकते तिथे ती गुरांना आणि नीट कुटलेल्या धान्याला वेगळे करते.
1.166.7
प्र स्क॒म्भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसो अलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।
अर्च॑न्त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑ ॥
स्थिर पावले असलेले, न सरणारे धन असलेले, अडथळ्याविना असलेले, यज्ञ-स्पर्धांमध्ये चांगले स्तुत मरुद्गण पुढे सरकतात. मदिरा पिण्यासाठी ते स्तोत्र गातात; वीराची पहिली पौरुषकर्मे ते जाणतात.
1.166.8
श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात्पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।
जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त्तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑ ॥
शंभर बाहूंच्या किल्ल्यांसह, हे मरुतांनो, तुम्ही ज्याचे रक्षण केले त्या मनुष्याचे आक्रमण व पापापासून रक्षण करा. हे उग्र, बलवान, तेजस्वी मरुतांनो, ज्या मनुष्याचे तुम्ही रक्षण करता त्याचे संततीच्या समृद्धीत रक्षण करा.
1.166.9
विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।
अंसे॒ष्वा वः॒ प्रप॑थेषु खा॒दयोऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते ॥
हे मरुतांनो, तुमच्या रथांत सर्व कल्याणकारी वैभव आहे; परस्परांशी स्पर्धा करणाऱ्या बलांप्रमाणे ते स्थापित आहे. खांद्यांवर आणि तुमच्या मार्गांवर तुमच्या आसाची चाके समानपणे फिरली आहेत.
1.166.10
भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अ॒ञ्जयः॑ ।
अंसे॒ष्वेताः॑ प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान्व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे ॥
हे मरुतांनो, माणसांमध्ये हातांवर आणि छातीवर अनेक कल्याणकारी सोन्याची आभूषणे आहेत, वेगाने चमकणारी. खांद्यांवर हे वस्तऱ्यासारखे धार आहेत; पक्षी पंख पसरतात तसे ते आपले तेज पसरवतात.
1.166.11
म॒हान्तो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॑ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभिः॑ ।
म॒न्द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभिः॒ सम्मि॑श्ला॒ इन्द्रे॑ म॒रुतः॑ परि॒ष्टुभः॑ ॥
महान, आपल्या महिमेने, व्यापक, नाना शक्ती असलेले, दूरवर पाहणारे, दिव्यांसारखे आधारांसह असलेले; कोमल, सुंदर जिभेचे, स्वतःची स्तुती करणारे, आपल्या घोड्यांसह इंद्रात चांगले मिसळलेले, हे मरुतांनो, वेढणारे.
1.166.12
तद्वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तम् ।
इन्द्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वम् ॥
हे सुजात मरुतांनो, तुमचे ते महत्त्व आणि तुमचे दीर्घ दान अदितीच्या व्रतासारखे आहे. इंद्रसुद्धा आपल्या बलाने ते नष्ट करत नाही; ज्या मनुष्याने सत्कर्माने तुमची पूजा केली त्याच्यासाठी.
1.166.13
तद्वो॑ जामि॒त्वं म॑रुतः॒ परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।
अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे ॥
हे मरुतांनो, पूर्वीच्या युगात तुमच्याशी आमचे नाते मोठे आहे; हे अमर्त्यांनो, तुम्ही स्तुती ऐकलीत. या बुद्धीने मनूसाठी दान राखलेत; वीर मरुत आपल्या कर्मांसह येथे प्रकट झाले.
1.166.14
येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।
आ यत्त॒तन॑न्वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्याम् ॥
हे मरुतांनो, तुमच्या ज्या साहाय्याने आम्ही दीर्घकाल भरभराटू; हे वेगवानांनो, तुमच्या त्या साहाय्याने, हे लोकहो, ते युद्धात विस्तारतात तेव्हा, या यज्ञांनी आम्ही ती इच्छा प्राप्त करू.
1.166.15
ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥
हे मरुतांनो, हे स्तोत्र तुमच्यासाठी आहे; ही मान्दार्य आणि मान्य कवीची वाणी आहे. हे अन्नासह आमच्या शरीरापर्यंत पोहोचो; आम्ही बल आणि ते वाढणारे धन मिळवू.