Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.166

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

1.166.1

तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।
ऐ॒धेव॒ याम॑न्मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन ॥

ਹੁਣ ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰੀਏ; ਤੇਜ਼ ਜਨਮ ਲਈ ਅਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਗਿਆਨ ਲਈ। ਹੇ ਗਰਜਦੇ ਮਰੁਤੋ, ਅੱਗ (ਐਧਾ) ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀਓ, ਆਪਣਾ ਬਲ ਦਿਖਾਓ।

1.166.2

नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळ॑न्ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।
नक्ष॑न्ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धन्ति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृत॑म् ॥

ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਹਿਦ ਧਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ; ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

1.166.3

यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।
उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुवः॑ ॥

ਅਮਰ ਤੇਜਸਵੀ ਮਰੁਤ ਜਿਸ ਲਈ ਧਨ ਅਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਿਤਕਾਰੀ ਮਰੁਤ ਉਸ ਲਈ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ (ਪਾਣੀ) ਨਾਲ ਸਿੰਜਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਭਲਾਈ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।

1.166.4

आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑सः॒ स्वय॑तासो अध्रजन् ।
भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ यामः॒ प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑ ॥

ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ, ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਘਰ ਡਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਚਮਕਦਾ ਸਫ਼ਰ ਯਤਨ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

1.166.5

यत्त्वे॒षया॑मा न॒दय॑न्त॒ पर्व॑तान्दि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।
विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न्भयते॒ वन॒स्पतिः॑ रथी॒यन्ती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः ॥

ਚਮਕਦੇ ਮਰੁਤ ਜਦੋਂ ਗਰਜ ਨਾਲ ਪਰਬਤ ਹਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ ਨੂੰ, ਹੇ ਵੀਰੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੁੱਖ ਕੰਬਦਾ ਹੈ; ਸਾਰਥੀ ਵਾਂਗ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅੱਗੇ ਛੱਡੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

1.166.6

यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुनारि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।
यत्रा॑ वो दि॒द्युद्रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑ ॥

ਹੇ ਉਗਰ ਮਰੁਤੋ, ਚੰਗੀ ਸਮਝ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸੁਮਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿਜਲੀ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਉਹ ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁੱਟੇ ਅਨਾਜ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰਦੀ ਹੈ।

1.166.7

प्र स्क॒म्भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसो अलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।
अर्च॑न्त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑ ॥

ਪੱਕੇ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਧਨ ਵਾਲੇ, ਬੇਰੋਕ, ਯੱਗ-ਮੁਕਾਬਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਰੁਤ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਮਦਿਰਾ ਪੀਣ ਲਈ ਉਹ ਸਤੋਤਰ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਵੀਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੌਰਸ਼ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

1.166.8

श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात्पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।
जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त्तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑ ॥

ਸੌ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ। ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਬਲਵਾਨ, ਤੇਜਸਵੀ ਮਰੁਤੋ, ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸਨੂੰ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।

1.166.9

विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।
अंसे॒ष्वा वः॒ प्रप॑थेषु खा॒दयोऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀਆਂ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸ਼ਾਨਾਂ ਹਨ; ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਬਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਧੁਰੀ ਦੇ ਪਹੀਏ ਬਰਾਬਰ ਘੁੰਮ ਗਏ ਹਨ।

1.166.10

भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अ॒ञ्जयः॑ ।
अंसे॒ष्वेताः॑ प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान्व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ। ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਉਸਤਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਹਨ; ਪੰਛੀ ਜਿਵੇਂ ਖੰਭ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨ ਫੈਲਾਉਂਦੇ ਹਨ।

1.166.11

म॒हान्तो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॑ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभिः॑ ।
म॒न्द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभिः॒ सम्मि॑श्ला॒ इन्द्रे॑ म॒रुतः॑ परि॒ष्टुभः॑ ॥

ਮਹਾਨ, ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਫੈਲੇ ਹੋਏ, ਅਨੇਕ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਦੂਰ ਤੱਕ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ; ਕੋਮਲ, ਸੁੰਦਰ ਜੀਭ ਵਾਲੇ, ਆਪ ਹੀ ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ।

1.166.12

तद्वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तम् ।
इन्द्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वम् ॥

ਹੇ ਸੁਜਾਤ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਲੰਮਾ ਦਾਨ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਵਰਤ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖੋਂਹਦਾ; ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਜਿਸਨੇ ਸਤਕਰਮ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

1.166.13

तद्वो॑ जामि॒त्वं म॑रुतः॒ परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।
अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਪਹਿਲੇ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਾਡਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਹੇ ਅਮਰਿਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਸਤਤ ਸੁਣੀ। ਇਸ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਮਨੂ ਲਈ ਦਾਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ; ਵੀਰ ਮਰੁਤ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।

1.166.14

येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।
आ यत्त॒तन॑न्वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्याम् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਸ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਫੁੱਲੀਏ; ਹੇ ਵੇਗਵਾਨੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਸ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਲੋਕੋ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦੇ ਹਨ, ਇਹਨਾਂ ਯੱਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।

1.166.15

ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਇਹ ਉਸਤਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਮਾਂਦਾਰਯ ਅਤੇ ਮਾਨਯ ਕਵੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਹੈ। ਇਹ ਅੰਨ ਸਮੇਤ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ; ਅਸੀਂ ਬਲ ਅਤੇ ਉਹ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੀਏ।