ऋग्वेद · सूक्त 1.50

1.50.1

उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तवः॑ ।
दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॑म् ॥

सर्वज्ञ त्या देव सूर्याला त्याच्या किरणांनी वर उचलले जाते, जेणेकरून सर्वजण त्याला पाहू शकतील.

अप॒ त्ये ता॒यवो॑ यथा॒ नक्ष॑त्रा यन्त्य॒क्तुभिः॑ ।
सूरा॑य वि॒श्वच॑क्षसे ॥

चोर जसे रात्रीबरोबर निघून जातात, तसे ते तारे निघून जातात; सर्व काही पाहणाऱ्या सूर्यासाठी.

अदृ॑श्रमस्य के॒तवो॒ वि र॒श्मयो॒ जनाँ॒ अनु॑ ।
भ्राज॑न्तो अ॒ग्नयो॑ यथा ॥

याचे किरण दिसले; ते लोकांवर पसरले, चमकणाऱ्या अग्नींप्रमाणे.

त॒रणि॑र्वि॒श्वद॑र्शतो ज्योति॒ष्कृद॑सि सूर्य ।
विश्व॒मा भा॑सि रोच॒नम् ॥

हे सूर्या, तू सर्वांना पार नेणारा, सर्वदर्शी आणि प्रकाश निर्माण करणारा आहेस; तू आपल्या तेजाने सर्वांना प्रकाशित करतोस.

प्र॒त्यङ्दे॒वानां॒ विशः॑ प्र॒त्यङ्ङुदे॑षि॒ मानु॑षान् ।
प्र॒त्यङ्विश्वं॒ स्व॑र्दृ॒शे ॥

देवांच्या समूहांकडे तोंड करून तू उदय पावतोस, माणसांकडे तोंड करून; सर्व जगाकडे तोंड करून, तेजस्वी स्वर्ग पाहण्यासाठी.

येना॑ पावक॒ चक्ष॑सा भुर॒ण्यन्तं॒ जनाँ॒ अनु॑ ।
त्वं व॑रुण॒ पश्य॑सि ॥

हे पावका, ज्या दृष्टीने तू कर्मात गुंतलेल्या माणसांकडे पाहतोस, त्याच दृष्टीने, हे वरुणा, तू पाहतोस.

वि द्यामे॑षि॒ रज॑स्पृ॒थु अहा॒ मिमा॑नो अ॒क्तुभिः॑ ।
पश्य॒ञ्जन्मा॑नि सूर्य ॥

हे सूर्या, तू दिवसांचे मोजमाप करीत रात्रींसह विशाल आकाश व अंतरिक्ष ओलांडतोस आणि सर्व प्राण्यांचे जन्म पाहतोस.

स॒प्त त्वा॑ ह॒रितो॒ रथे॒ वह॑न्ति देव सूर्य ।
शो॒चिष्के॑शं विचक्षण ॥

हे देवा सूर्या, सात हरित (तेजस्वी) घोडे रथात तुला वाहून नेतात. हे ज्वालाकेशा, हे सर्वदर्शी!

अयु॑क्त स॒प्त शु॒न्ध्युवः॒ सूरो॒ रथ॑स्य न॒प्त्यः॑ ।
ताभि॑र्याति॒ स्वयु॑क्तिभिः ॥

सूर्याने रथाच्या कन्या असलेल्या सात तेजस्वी घोड्यांना जुंपले; त्या स्वयंजुंपलेल्या घोड्यांसह तो जातो.

उद्व॒यं तम॑स॒स्परि॒ ज्योति॒ष्पश्य॑न्त॒ उत्त॑रम् ।
दे॒वं दे॑व॒त्रा सूर्य॒मग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥

अंधकारापलीकडे उच्च प्रकाश पाहत आम्ही देवांमधील देव सूर्याजवळ गेलो; उत्तम ज्योती प्राप्त केली.

उ॒द्यन्न॒द्य मि॑त्रमह आ॒रोह॒न्नुत्त॑रां॒ दिव॑म् ।
हृ॒द्रो॒गं मम॑ सूर्य हरि॒माणं॑ च नाशय ॥

हे मित्रमहा सूर्या, आज उदय पावून उंच आकाशात चढताना, माझा हृदयरोग आणि पिवळेपणाचा रोग नष्ट कर.

शुके॑षु मे हरि॒माणं॑ रोप॒णाका॑सु दध्मसि ।
अथो॑ हारिद्र॒वेषु॑ मे हरि॒माणं॒ नि द॑ध्मसि ॥

माझा पिवळेपणाचा रोग आम्ही पोपटांमध्ये आणि रोपणा वनस्पतींमध्ये ठेवतो; आणि मग हळदीच्या रंगाच्या वस्तूंमध्ये माझा पिवळेपणा ठेवतो.

उद॑गाद॒यमा॑दि॒त्यो विश्वे॑न॒ सह॑सा स॒ह ।
द्वि॒षन्तं॒ मह्यं॑ र॒न्धय॒न्मो अ॒हं द्वि॑ष॒ते र॑धम् ॥

हा आदित्य सर्व सामर्थ्यासह, बलाने उदयास आला आहे. माझ्या शत्रूला वश करीत, मी शत्रूसाठी पराभव होऊ नये.