ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 10.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.17.1
त्वष्टा॑ दुहि॒त्रे व॑ह॒तुं कृ॑णो॒तीती॒दं विश्वं॒ भुव॑नं॒ समे॑ति ।
य॒मस्य॑ मा॒ता प॑र्यु॒ह्यमा॑ना म॒हो जा॒या विव॑स्वतो ननाश ॥
ਤਵਸ਼ਟਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ; ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਇਕੱਠਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈ।
10.17.2
अपा॑गूहन्न॒मृतां॒ मर्त्ये॑भ्यः कृ॒त्वी सव॑र्णामददु॒र्विव॑स्वते ।
उ॒ताश्विना॑वभर॒द्यत्तदासी॒दज॑हादु॒ द्वा मि॑थु॒ना स॑र॒ण्यूः ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰਤਾ ਨੂੰ ਮਰਨਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕਾ ਦਿੱਤਾ; ਇੱਕ ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬਣਾ ਕੇ ਵਿਵਸਵਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਅਸ਼ਵਿਨਾਂ ਜੋ ਲਿਆਏ ਸਨ, ਉਹ ਇਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਜੋੜੇ, ਦੋ ਸਾਥੀ ਛੱਡ ਗਈ।
10.17.3
पू॒षा त्वे॒तश्च्या॑वयतु॒ प्र वि॒द्वानन॑ष्टपशु॒र्भुव॑नस्य गो॒पाः ।
स त्वै॒तेभ्यः॒ परि॑ ददत्पि॒तृभ्यो॑ अ॒ग्निर्दे॒वेभ्यः॑ सुविद॒त्रिये॑भ्यः ॥
ਪੂਸ਼ਨ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਕਰੇ; ਉਹ ਗਿਆਨੀ, ਜਿਸਦੇ ਪਸ਼ੂ ਨਹੀਂ ਗਵਾਚੇ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ। ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ; ਅਗਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭਚਿੰਤਕ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ (ਸੌਂਪੇ)।
10.17.4
आयु॑र्वि॒श्वायुः॒ परि॑ पासति त्वा पू॒षा त्वा॑ पातु॒ प्रप॑थे पु॒रस्ता॑त् ।
यत्रास॑ते सु॒कृतो॒ यत्र॒ ते य॒युस्तत्र॑ त्वा दे॒वः स॑वि॒ता द॑धातु ॥
ਉਮਰ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਉਮਰ ਤੈਨੂੰ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਬਚਾਵੇ; ਪੂਸ਼ਨ ਤੈਨੂੰ ਰਾਹ ਵਿੱਚ, ਅੱਗੇ ਬਚਾਵੇ। ਜਿੱਥੇ ਨੇਕ ਕਰਮੀ ਬੈਠਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਗਏ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵ ਸਵਿਤਾ ਤੈਨੂੰ ਟਿਕਾਵੇ।
10.17.5
पू॒षेमा आशा॒ अनु॑ वेद॒ सर्वाः॒ सो अ॒स्माँ अभ॑यतमेन नेषत् ।
स्व॒स्ति॒दा आघृ॑णिः॒ सर्व॑वी॒रोऽप्र॑युच्छन्पु॒र ए॑तु प्रजा॒नन् ॥
ਪੂਸ਼ਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬਹੁਤ ਨਿਡਰ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ ਲੈ ਜਾਵੇ। ਭਲਾਈ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜਸਵੀ, ਸਭ ਦਾ ਵੀਰ, ਨਾ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ, ਰਾਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਅੱਗੇ ਚੱਲੇ।
10.17.6
प्रप॑थे प॒थाम॑जनिष्ट पू॒षा प्रप॑थे दि॒वः प्रप॑थे पृथि॒व्याः ।
उ॒भे अ॒भि प्रि॒यत॑मे स॒धस्थे॒ आ च॒ परा॑ च चरति प्रजा॒नन् ॥
ਰਾਹਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਪੂਸ਼ਨ ਜਨਮਿਆ; ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ (ਜਨਮਿਆ)। ਦੋਵੇਂ ਅਤਿ ਪਿਆਰੇ ਵਾਸਿਆਂ ਵੱਲ, ਰਾਹ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
10.17.7
सर॑स्वतीं देव॒यन्तो॑ हवन्ते॒ सर॑स्वतीमध्व॒रे ता॒यमा॑ने ।
सर॑स्वतीं सु॒कृतो॑ अह्वयन्त॒ सर॑स्वती दा॒शुषे॒ वार्यं॑ दात् ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਸਕ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ; ਸਤਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ; ਸਰਸਵਤੀ ਦਾਨੀ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਰ ਦੇਵੇ।
10.17.8
सर॑स्वति॒ या स॒रथं॑ य॒याथ॑ स्व॒धाभि॑र्देवि पि॒तृभि॒र्मद॑न्ती ।
आ॒सद्या॒स्मिन्ब॒र्हिषि॑ मादयस्वानमी॒वा इष॒ आ धे॑ह्य॒स्मे ॥
ਹੇ ਸਰਸਵਤੀ, ਤੂੰ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਸਵਧਾ ਆਹੂਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਸਹਿਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਈ ਹੈਂ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਕੁਸ਼ਾ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ।
10.17.9
सर॑स्वतीं॒ यां पि॒तरो॒ हव॑न्ते दक्षि॒णा य॒ज्ञम॑भि॒नक्ष॑माणाः ।
स॒ह॒स्रा॒र्घमि॒ळो अत्र॑ भा॒गं रा॒यस्पोषं॒ यज॑मानेषु धेहि ॥
ਪਿਤਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਸਹਿਤ ਯੱਗ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਿਸ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਸੇ ਨੂੰ; ਹਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਵਾਲਾ ਇਲਾ ਦਾ ਭਾਗ ਇੱਥੇ ਰੱਖ; ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
10.17.10
आपो॑ अ॒स्मान्मा॒तरः॑ शुन्धयन्तु घृ॒तेन॑ नो घृत॒प्वः॑ पुनन्तु ।
विश्वं॒ हि रि॒प्रं प्र॒वह॑न्ति दे॒वीरुदिदा॑भ्यः॒ शुचि॒रा पू॒त ए॑मि ॥
ਮਾਤਾਵਾਂ ਵਰਗੇ ਜਲ ਸਾਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ; ਘੀ ਵਾਲੇ ਜਲ ਘੀ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ; ਦੇਵੀ ਜਲ ਸਾਰੀ ਮੈਲ ਰੋੜ੍ਹ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।
10.17.11
द्र॒प्सश्च॑स्कन्द प्रथ॒माँ अनु॒ द्यूनि॒मं च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ ।
स॒मा॒नं योनि॒मनु॑ सं॒चर॑न्तं द्र॒प्सं जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः॑ ॥
ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਾਂ ਮਗਰੋਂ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਇਸ ਥਾਂ ਅਤੇ ਪਹਿਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦਿਆਂ; ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਘੁੰਮਦੀ ਉਸ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸੱਤ ਹੋਤਾਵਾਂ ਸਹਿਤ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
10.17.12
यस्ते॑ द्र॒प्स स्कन्द॑ति॒ यस्ते॑ अं॒शुर्बा॒हुच्यु॑तो धि॒षणा॑या उ॒पस्था॑त् ।
अ॒ध्व॒र्योर्वा॒ परि॑ वा॒ यः प॒वित्रा॒त्तं ते॑ जुहोमि॒ मन॑सा॒ वष॑ट्कृतम् ॥
ਤੇਰਾ ਜੋ ਬਿੰਦੂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਅੰਸ਼ ਬਾਂਹ ਤੋਂ, ਧਿਸ਼ਣਾ ਦੀ ਗੋਦ ਤੋਂ, ਅਧਵਰਯੂ ਤੋਂ, ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲਿਓਂ, ਜਾਂ ਛਾਨਣੀ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਨਾਲ ਵਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਹੂਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
10.17.13
यस्ते॑ द्र॒प्स स्क॒न्नो यस्ते॑ अं॒शुर॒वश्च॒ यः प॒रः स्रु॒चा ।
अ॒यं दे॒वो बृह॒स्पतिः॒ सं तं सि॑ञ्चतु॒ राध॑से ॥
ਤੇਰੀ ਜੋ ਬੂੰਦ ਡੁੱਲ੍ਹੀ, ਜੋ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਉੱਪਰ ਹੈ, ਸ੍ਰੁਚ ਨਾਲ — ਇਹ ਦੇਵ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਇਕੱਠਾ ਸਿੰਜੇ।
10.17.14
पय॑स्वती॒रोष॑धयः॒ पय॑स्वन्माम॒कं वचः॑ ।
अ॒पां पय॑स्व॒दित्पय॒स्तेन॑ मा स॒ह शु॑न्धत ॥
ਦੁੱਧ ਵਾਲੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਣ; ਮੇਰੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਪੋਸ਼ਣ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਵੇ। ਜਲਾਂ ਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਹੀ ਅਸਲ ਪੋਸ਼ਣ ਹੈ — ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ।