ऋग्वेद · सूक्त 10.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.89.1
इन्द्रं॑ स्तवा॒ नृत॑मं॒ यस्य॑ म॒ह्ना वि॑बबा॒धे रो॑च॒ना वि ज्मो अन्ता॑न् ।
आ यः प॒प्रौ च॑र्षणी॒धृद्वरो॑भिः॒ प्र सिन्धु॑भ्यो रिरिचा॒नो म॑हि॒त्वा ॥
मानवांचा पालक असलेल्या इंद्राची मी स्तुती करतो; त्याच्या महिम्याने त्याने प्रकाशमान लोक सीमांपर्यंत विस्तारले; आपल्या बळाने नद्यांसाठी उसळत तो आपल्या महानतेने सर्वकाही भरून टाकतो.
10.89.2
स सूर्यः॒ पर्यु॒रू वरां॑सि॒ एन्द्रो॑ ववृत्या॒द्रथ्ये॑व च॒क्रा ।
अति॑ष्ठन्तमप॒स्यं॑ न सर्गं॑ कृ॒ष्णा तमां॑सि॒ त्विष्या॑ जघान ॥
तो सूर्य इंद्राच्या रथचाकांप्रमाणे विस्तीर्ण क्षेत्रांभोवती फिरो; न थांबणाऱ्या सैन्याप्रमाणे त्याने आपल्या तेजाने काळे अंधकार नष्ट केले.
10.89.3
स॒मा॒नम॑स्मा॒ अन॑पावृदर्च क्ष्म॒या दि॒वो अस॑मं॒ ब्रह्म॒ नव्य॑म् ।
वि यः पृ॒ष्ठेव॒ जनि॑मान्य॒र्य इन्द्र॑श्चि॒काय॒ न सखा॑यमी॒षे ॥
त्या अविचल इंद्राला, पृथ्वी आणि आकाशासह, अतुलनीय नवीन स्तोत्र गा; पाठींसारखे जन्म वेगळे करणारा, आर्य इंद्र सख्याची इच्छा करतो.
10.89.4
इन्द्रा॑य॒ गिरो॒ अनि॑शितसर्गा अ॒पः प्रेर॑यं॒ सग॑रस्य बु॒ध्नात् ।
यो अक्षे॑णेव च॒क्रिया॒ शची॑भि॒र्विष्व॑क्त॒स्तम्भ॑ पृथि॒वीमु॒त द्याम् ॥
इंद्रासाठी, अनियंत्रित स्तोत्रे आणि समुद्राच्या तळातून पाणी मी पाठवतो; अक्षासह दोन चाकांप्रमाणे, आपल्या शक्तींनी पृथ्वी आणि आकाश चारी बाजूंनी धरून ठेवले.
10.89.5
आपा॑न्तमन्युस्तृ॒पल॑प्रभर्मा॒ धुनिः॒ शिमी॑वा॒ञ्च्छरु॑माँ ऋजी॒षी ।
सोमो॒ विश्वा॑न्यत॒सा वना॑नि॒ नार्वागिन्द्रं॑ प्रति॒माना॑नि देभुः ॥
पिणाऱ्या क्रोधाने, तांबड्या मेघसमूहासह, उसळणारा आणि वेगाने दिशा दाखवणारा सोम, बलवानांसह चपळ; सर्व अरण्यांना दूरून नव्हे तर इंद्राच्या प्रतिरूपांप्रमाणे जवळून त्यांनी पाहिले.
10.89.6
न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी न धन्व॒ नान्तरि॑क्षं॒ नाद्र॑यः॒ सोमो॑ अक्षाः ।
यद॑स्य म॒न्युर॑धिनी॒यमा॑नः शृ॒णाति॑ वी॒ळु रु॒जति॑ स्थि॒राणि॑ ॥
ज्याच्यासमोर द्यावापृथिवी टिकत नाहीत, वाळवंटही नाही, अंतरिक्षही नाही, पर्वतही नाहीत, सोमही वाहत नाही; त्याचा क्रोध प्रेरित झाल्यावर वेगवान जलप्रवाह फोडतो आणि स्थिरांनाही चिरडतो.
10.89.7
ज॒घान॑ वृ॒त्रं स्वधि॑ति॒र्वने॑व रु॒रोज॒ पुरो॒ अर॑द॒न्न सिन्धू॑न् ।
बि॒भेद॑ गि॒रिं नव॒मिन्न कु॒म्भमा गा इन्द्रो॑ अकृणुत स्व॒युग्भिः॑ ॥
इंद्राने वृत्राला मारले, कुऱ्हाड जंगल तोडते तसे; त्याने किल्ले फोडले, नद्या वाहवल्या. त्याने पर्वत फोडला, मडके फोडावे तसे; आपल्या जोडलेल्या घोड्यांसह इंद्राने गायी बाहेर आणल्या.
10.89.8
त्वं ह॒ त्यदृ॑ण॒या इ॑न्द्र॒ धीरो॑ अ॒सिर्न पर्व॑ वृजि॒ना शृ॑णासि ।
प्र ये मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धाम॒ युजं॒ न जना॑ मि॒नन्ति॑ मि॒त्रम् ॥
हे इंद्रा, तूच धीर आणि मुक्तिदाता आहेस; तलवार सांधे कापते तसे तू वाकड्या पापांना कापतोस. मित्र व वरुणाचे नियम मोडणारे जू मोडल्याप्रमाणे मित्रालाही मोडतात.
10.89.9
प्र ये मि॒त्रं प्रार्य॒मणं॑ दु॒रेवाः॒ प्र सं॒गिरः॒ प्र वरु॑णं मि॒नन्ति॑ ।
न्य॑मित्रे॑षु व॒धमि॑न्द्र॒ तुम्रं॒ वृष॒न्वृषा॑णमरु॒षं शि॑शीहि ॥
मित्र, अर्यमा आणि वरुण यांचे नियम मोडणारे दुष्ट आहेत; ते सभाही फोडतात. हे इंद्रा, शत्रूंवर प्रहार कर; हे वीरा, बलवानाला, तांबड्या तेजस्वीला धार लाव.
10.89.10
इन्द्रो॑ दि॒व इन्द्र॑ ईशे पृथि॒व्या इन्द्रो॑ अ॒पामिन्द्र॒ इत्पर्व॑तानाम् ।
इन्द्रो॑ वृ॒धामिन्द्र॒ इन्मेधि॑राणा॒मिन्द्रः॒ क्षेमे॒ योगे॒ हव्य॒ इन्द्रः॑ ॥
इंद्र स्वर्गाचा स्वामी आहे; इंद्र पृथ्वीचा अधिपती आहे. इंद्रच पाण्यांचा, इंद्रच पर्वतांचा स्वामी आहे. इंद्रच वाढणाऱ्या वनस्पतींचा, इंद्रच ज्ञानी जनांचा स्वामी आहे; शांतीत आणि युद्धात इंद्रालाच आवाहन करावे.
10.89.11
प्राक्तुभ्य॒ इन्द्रः॒ प्र वृ॒धो अह॑भ्यः॒ प्रान्तरि॑क्षा॒त्प्र स॑मु॒द्रस्य॑ धा॒सेः ।
प्र वात॑स्य॒ प्रथ॑सः॒ प्र ज्मो अन्ता॒त्प्र सिन्धु॑भ्यो रिरिचे॒ प्र क्षि॒तिभ्यः॑ ॥
इंद्र पूर्वीच्या दिवसांच्याही पुढे गेला, वाढणाऱ्या दिवसांच्याही पुढे; अंतरिक्षाच्याही पुढे, समुद्राच्या आधाराच्याही पुढे. तो वायूच्या विस्ताराच्याही, पृथ्वीच्या टोकांच्याही, नद्यांच्याही, निवासांच्याही पुढे श्रेष्ठ आहे.
10.89.12
प्र शोशु॑चत्या उ॒षसो॒ न के॒तुर॑सि॒न्वा ते॑ वर्ततामिन्द्र हे॒तिः ।
अश्मे॑व विध्य दि॒व आ सृ॑जा॒नस्तपि॑ष्ठेन॒ हेष॑सा॒ द्रोघ॑मित्रान् ॥
तेजस्वी उषेच्या प्रकाशासारखे तुझे आयुध पुढे जावो, हे इंद्रा; ते कधी थकत नाही. हे इंद्रा, दगडासारखे आकाशातून फेकून प्रहार कर; अत्यंत तप्त गर्जनेसह द्रोही शत्रूंना पाडून टाक.
10.89.13
अन्वह॒ मासा॒ अन्विद्वना॑नि॒ अन्वोष॑धी॒रनु॒ पर्व॑तासः ।
अन्विन्द्रं॒ रोद॑सी वावशा॒ने अन्वापो॑ अजिहत॒ जाय॑मानम् ॥
महिने त्यांच्या मागे गेले; वने त्यांच्या मागे गेली; औषधी त्यांच्या मागे गेल्या; पर्वत त्यांच्या मागे गेले. थरथरणारी द्यावापृथिवी इंद्राच्या मागे गेली; जन्मलेल्याचे स्वागत करीत पाणी त्याच्या मागे गेले.
10.89.14
कर्हि॑ स्वि॒त्सा त॑ इन्द्र चे॒त्यास॑द॒घस्य॒ यद्भि॒नदो॒ रक्ष॒ एष॑त् ।
मि॒त्र॒क्रुवो॒ यच्छस॑ने॒ न गावः॑ पृथि॒व्या आ॒पृग॑मु॒या शय॑न्ते ॥
हे इंद्रा, तू पापी राक्षसाला चिरडून टाकशील तेव्हा तुझे ते प्रत्यक्ष सामर्थ्य केव्हा प्रकट होईल, जो प्रहार करू इच्छितो? मित्रद्रोही पृथ्वीच्या टोकाला आज्ञाधारक गायींसारखे पडून राहतात.
10.89.15
श॒त्रू॒यन्तो॑ अ॒भि ये न॑स्तत॒स्रे महि॒ व्राध॑न्त ओग॒णास॑ इन्द्र ।
अ॒न्धेना॒मित्रा॒स्तम॑सा सचन्तां सुज्यो॒तिषो॑ अ॒क्तव॒स्ताँ अ॒भि ष्युः॑ ॥
आमच्यावर हल्ला करू पाहणारे शत्रू मोठ्या सैन्यासह वाढले आहेत. हे इंद्रा, ते शत्रू आंधळेपणाने आणि अंधाराने वेढले जावोत; तेजस्वी उषा त्यांच्यावर पडोत.
10.89.16
पु॒रूणि॒ हि त्वा॒ सव॑ना॒ जना॑नां॒ ब्रह्मा॑णि॒ मन्द॑न्गृण॒तामृषी॑णाम् ।
इ॒मामा॒घोष॒न्नव॑सा॒ सहू॑तिं ति॒रो विश्वाँ॒ अर्च॑तो याह्य॒र्वाङ् ॥
मानवांचे अनेक सोमार्पणे तुला आनंदित करोत; स्तुती करणाऱ्या ऋषींच्या प्रार्थना तुला हर्षित करोत. ही हाक तुझ्या साहाय्याने पुकारून, स्तुती करणाऱ्या सर्वांच्या मधून हे इंद्रा, येथे ये.
10.89.17
ए॒वा ते॑ व॒यमि॑न्द्र भुञ्जती॒नां वि॒द्याम॑ सुमती॒नां नवा॑नाम् ।
वि॒द्याम॒ वस्तो॒रव॑सा गृ॒णन्तो॑ वि॒श्वामि॑त्रा उ॒त त॑ इन्द्र नू॒नम् ॥
अशा प्रकारे आम्ही, हे इंद्रा, तुझा उपभोग घेत नवीन सुमती मिळवू; दिवसाच्या निवासाच्या प्रकाशात तुझ्या साहाय्याने स्तुती करीत मिळवू. विश्वामित्रही, हे इंद्रा, आता तुझेच आहेत.
10.89.18
शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम् ॥
कल्याणासाठी आम्ही उदार इंद्राला हाक मारू, या संघर्षात, धन जिंकण्याच्या युद्धात, अत्यंत न्यायनिष्ठ इंद्राला. जो ऐकतो, उग्र आहे, आमच्या रक्षणासाठी युद्धांत वृत्रांचा संहार करतो, धने जिंकणारा तोच आहे.