ऋग्वेद · सूक्त 10.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.96.1
प्र ते॑ म॒हे वि॒दथे॑ शंसिषं॒ हरी॒ प्र ते॑ वन्वे व॒नुषो॑ हर्य॒तं मद॑म् ।
घृ॒तं न यो हरि॑भि॒श्चारु॒ सेच॑त॒ आ त्वा॑ विशन्तु॒ हरि॑वर्पसं॒ गिरः॑ ॥
हे इंद्रा, महान यज्ञात मी तुझी स्तुती करतो; तुझ्या दोन्ही हरि अश्वांची आणि दात्याच्या आनंददायी पेयाची प्रशंसा करतो. तुपासारखे शिंपडणारे सुंदर हरि अश्व घेऊन येणारी स्तोत्रे तुला प्राप्त होवोत, हरिवर्ण रूपा.
10.96.2
हरिं॒ हि योनि॑म॒भि ये स॒मस्व॑रन्हि॒न्वन्तो॒ हरी॑ दि॒व्यं यथा॒ सदः॑ ।
आ यं पृ॒णन्ति॒ हरि॑भि॒र्न धे॒नव॒ इन्द्रा॑य शू॒षं हरि॑वन्तमर्चत ॥
हरि अश्वाला त्याच्या स्थानाकडे प्रेरित करून, दोन्ही हरि अश्वांना दिव्य आसनाकडे चालवणाऱ्यांनी ध्वनी केला; गायी जसे दुधाने भरतात तसे हरि अश्वांनी भरणाऱ्या — इंद्रासाठी, बलवान आणि हरि-संपन्न अशा त्याची — स्तुती करा.
10.96.3
सो अ॑स्य॒ वज्रो॒ हरि॑तो॒ य आ॑य॒सो हरि॒र्निका॑मो॒ हरि॒रा गभ॑स्त्योः ।
द्यु॒म्नी सु॑शि॒प्रो हरि॑मन्युसायक॒ इन्द्रे॒ नि रू॒पा हरि॑ता मिमिक्षिरे ॥
इंद्राचे ते वज्र — लोखंडाचे, हरित वर्णाचे — हरित वर्णाचे आहे; ते त्याच्या बाहूंत हरिरूपात असते. तेजस्वी, सुंदर गालांचे, हरित वर्णाच्या बाणांचे ते; इंद्रात ही हरित रूपे उतरून मिसळली आहेत.
10.96.4
दि॒वि न के॒तुरधि॑ धायि हर्य॒तो वि॒व्यच॒द्वज्रो॒ हरि॑तो॒ न रंह्या॑ ।
तु॒ददहिं॒ हरि॑शिप्रो॒ य आ॑य॒सः स॒हस्र॑शोका अभवद्धरिम्भ॒रः ॥
आकाशात ध्वजेसारखे ठेवले गेले; हरित वज्र चमकले. ते सर्पाला मारते — हरित प्रकाशाचे मस्तक असलेले, लोखंडाचे; हजार ज्वालांचा होऊन हरि-धारक झाला.
10.96.5
त्वंत्व॑महर्यथा॒ उप॑स्तुतः॒ पूर्वे॑भिरिन्द्र हरिकेश॒ यज्व॑भिः ।
त्वं ह॑र्यसि॒ तव॒ विश्व॑मु॒क्थ्य॑मसा॑मि॒ राधो॑ हरिजात हर्य॒तम् ॥
हे इंद्रा, तूच पूर्वीच्या यजमानांनी स्तुती केलेला आहेस; हे हरिकेशा, तू हरित वर्णात आनंदी होतोस. तुझी स्तुत्य सर्व संपत्ती — हे हरिजाता — तू हरि अश्वांची देणगी द्यावी.
10.96.6
ता व॒ज्रिणं॑ म॒न्दिनं॒ स्तोम्यं॒ मद॒ इन्द्रं॒ रथे॑ वहतो हर्य॒ता हरी॑ ।
पु॒रूण्य॑स्मै॒ सव॑नानि॒ हर्य॑त॒ इन्द्रा॑य॒ सोमा॒ हर॑यो दधन्विरे ॥
ते दोन हरि अश्व वज्रधारी, आनंदी, स्तुत्य इंद्राला त्याच्या रथात वाहून नेतात; त्याच्यासाठी अनेक सवने आहेत, इंद्रासाठी सोमरस हरि अश्वांप्रमाणे वाहिले आहेत.
10.96.7
अरं॒ कामा॑य॒ हर॑यो दधन्विरे स्थि॒राय॑ हिन्व॒न्हर॑यो॒ हरी॑ तु॒रा ।
अर्व॑द्भि॒र्यो हरि॑भि॒र्जोष॒मीय॑ते॒ सो अ॑स्य॒ कामं॒ हरि॑वन्तमानशे ॥
इच्छेसाठी तपकिरी अश्व धावले; स्थिरतेसाठी ते दोन वेगवान हरी अश्व पुढे नेतात. हरी अश्वांसह आनंदाने चालवला जाणारा तो आपली इच्छा प्राप्त करतो, हरी असलेल्या इंद्राला पोहोचतो.
10.96.8
हरि॑श्मशारु॒र्हरि॑केश आय॒सस्तु॑र॒स्पेये॒ यो ह॑रि॒पा अव॑र्धत ।
अर्व॑द्भि॒र्यो हरि॑भिर्वा॒जिनी॑वसु॒रति॒ विश्वा॑ दुरि॒ता पारि॑ष॒द्धरी॑ ॥
हरि-दाढीचा, हरि-केसांचा, लोहवर्णी, शर्यतीच्या बक्षिसासाठी हरि-पान करून जो वाढला. हरी अश्वांसह लुटीची संपत्ती असलेला सर्व संकटांच्या पार नेवो.
10.96.9
स्रुवे॑व॒ यस्य॒ हरि॑णी विपे॒ततुः॒ शिप्रे॒ वाजा॑य॒ हरि॑णी॒ दवि॑ध्वतः ।
प्र यत्कृ॒ते च॑म॒से मर्मृ॑ज॒द्धरी॑ पी॒त्वा मद॑स्य हर्य॒तस्यान्ध॑सः ॥
ज्याचे दोन हरी स्रुवाप्रमाणे उडतात, ज्याचे हरी गाल बक्षिसासाठी थरथरतात. त्याने बनवलेल्या चमसात हरींना पुसल्यावर, मद-रस पिऊन तो आनंदित होतो.
10.96.10
उ॒त स्म॒ सद्म॑ हर्य॒तस्य॑ प॒स्त्यो॑रत्यो॒ न वाजं॒ हरि॑वाँ अचिक्रदत् ।
म॒ही चि॒द्धि धि॒षणाह॑र्य॒दोज॑सा बृ॒हद्वयो॑ दधिषे हर्य॒तश्चि॒दा ॥
आणि निश्चितच हरि-वर्णाचे आसन दोन हातांत आहे; शर्यतीच्या घोड्याप्रमाणे हरी असलेला गर्जला. आणि महान धी त्याने बलाने हरण केली; हे हरि-वर्णा, तूही महान वय (बल) धारण करतोस.
10.96.11
आ रोद॑सी॒ हर्य॑माणो महि॒त्वा नव्यं॑नव्यं हर्यसि॒ मन्म॒ नु प्रि॒यम् ।
प्र प॒स्त्य॑मसुर हर्य॒तं गोरा॒विष्कृ॑धि॒ हर॑ये॒ सूर्या॑य ॥
महिमेने चालवला जाणारा तू द्यावा-पृथिवी भरतोस; प्रत्येक नवीन प्रिय मंत्र तू प्रेरित करतोस. हे असुरा, गायींचा हरि-वर्ण मार्ग उघड कर, हरीसाठी आणि सूर्यासाठी.
10.96.12
आ त्वा॑ ह॒र्यन्तं॑ प्र॒युजो॒ जना॑नां॒ रथे॑ वहन्तु॒ हरि॑शिप्रमिन्द्र ।
पिबा॒ यथा॒ प्रति॑भृतस्य॒ मध्वो॒ हर्य॑न्य॒ज्ञं स॑ध॒मादे॒ दशो॑णिम् ॥
हे हरि-वर्णा, हरि-गालांच्या इंद्रा, माणसांचे प्रयुज् अश्व तुला रथात वाहून नेवोत. तू तयार केलेले मध प्यावेस तसे, हरींना चालवून, सधमाद उत्सवात दशोणि पात्रासह यज्ञ स्वीकार.
10.96.13
अपाः॒ पूर्वे॑षां हरिवः सु॒ताना॒मथो॑ इ॒दं सव॑नं॒ केव॑लं ते ।
म॒म॒द्धि सोमं॒ मधु॑मन्तमिन्द्र स॒त्रा वृ॑षञ्ज॒ठर॒ आ वृ॑षस्व ॥
हे हरिवान्, पूर्वजांनी पिळलेले सोम तू प्राशन केले आहेस; हा सवन केवळ तुझ्यासाठीच आहे. हे इंद्रा, हे वृषन्, मधुर सोमाने खरोखर हर्षित होऊन तुझ्या उदरात तो भरून बलवान हो.