Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 2.24

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.24.1

सेमाम॑विड्ढि॒ प्रभृ॑तिं॒ य ईशि॑षे अ॒या वि॑धेम॒ नव॑या म॒हा गि॒रा ।
यथा॑ नो मी॒ढ्वान्त्स्तव॑ते॒ सखा॒ तव॒ बृह॑स्पते॒ सीष॑धः॒ सोत नो॑ म॒तिम् ॥

ହେ ବୃହସ୍ପତି, ଆପଣ ଯାହାର ଅଧିପତି ସେହି ଅର୍ପଣକୁ ଏହି ନୂତନ ମହାନ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଆମେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା। ଦୟାଳୁ ସଖା ଯେପରି ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ, ସେପରି ଆମ ଚିନ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ସଫଳ କରନ୍ତୁ।

2.24.2

यो नन्त्वा॒न्यन॑म॒न्न्योज॑सो॒ताद॑र्दर्म॒न्युना॒ शम्ब॑राणि॒ वि ।
प्राच्या॑वय॒दच्यु॑ता॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒रा चावि॑श॒द्वसु॑मन्तं॒ वि पर्व॑तम् ॥

ଯିଏ ବଳରେ ନଇଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ନମାଇଲେ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଶମ୍ବରମାନଙ୍କୁ ଚିରିଦେଲେ; ଅଚଳମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଚଳାଇ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଧନସମୃଦ୍ଧ ପର୍ବତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

2.24.3

तद्दे॒वानां॑ दे॒वत॑माय॒ कर्त्व॒मश्र॑थ्नन्दृ॒ळ्हाव्र॑दन्त वीळि॒ता ।
उद्गा आ॑ज॒दभि॑न॒द्ब्रह्म॑णा व॒लमगू॑ह॒त्तमो॒ व्य॑चक्षय॒त्स्वः॑ ॥

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମଙ୍କ ସେହି କର୍ମ ପାଇଁ ସେମାନେ ଦୃଢ଼ ସ୍ତମ୍ଭ ସ୍ଥାପିଲେ; ବନ୍ଧା ଲୋକମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ। ବୃହସ୍ପତି ବଳକୁ ଭାଙ୍ଗିଲେ, ଗାଈମାନଙ୍କୁ ବାହାରକୁ ଚଳାଇଲେ, ଲୁଚିଥିବା ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରି ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

2.24.4

अश्मा॑स्यमव॒तं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मधु॑धारम॒भि यमोज॒सातृ॑णत् ।
तमे॒व विश्वे॑ पपिरे स्व॒र्दृशो॑ ब॒हु सा॒कं सि॑सिचु॒रुत्स॑मु॒द्रिण॑म् ॥

ବୃହସ୍ପତି ପଥର-ମୁଖ ଗୁମ୍ଫା, ମଧୁଧାରାର ସେହି କୋଷକୁ ବଳରେ ଖୋଲିଦେଲେ; ସ୍ୱର୍ଗ-ଆଲୋକ ଦେଖୁଥିବା ସମସ୍ତ ଋଷି ତାହା ପାନ କଲେ ଓ ପ୍ରବାହିତ ଉତ୍ସକୁ ଏକତ୍ର ବହାଇଲେ।

2.24.5

सना॒ ता का चि॒द्भुव॑ना॒ भवी॑त्वा मा॒द्भिः श॒रद्भि॒र्दुरो॑ वरन्त वः ।
अय॑तन्ता चरतो अ॒न्यद॑न्य॒दिद्या च॒कार॑ व॒युना॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥

ପୂର୍ବେ ଥିବା ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅନେକ ଲୋକ ମାସ ଓ ଶରତ୍ ବର୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରକୁ ଘେରିଛନ୍ତି; ଦୁଇଟି ରହିଛନ୍ତି, ପରସ୍ପରକୁ ଛୁଇଁ ଚାଲୁଛନ୍ତି। ବୃହସ୍ପତି ଗଢ଼ିଥିବା କର୍ମଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର।

2.24.6

अ॒भि॒नक्ष॑न्तो अ॒भि ये तमा॑न॒शुर्नि॒धिं प॑णी॒नां प॑र॒मं गुहा॑ हि॒तम् ।
ते वि॒द्वांसः॑ प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒र्यत॑ उ॒ आय॒न्तदुदी॑युरा॒विश॑म् ॥

ପଣିମାନଙ୍କର ପରମ ଗୁମ୍ଫାରେ ରଖାଯାଇଥିବା ସେହି ଗୁପ୍ତ ନିଧି ଆଡ଼କୁ ଯେଉଁମାନେ ଗଲେ, ସେମାନେ ଜ୍ଞାନୀ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଦର୍ଶୀ ଥିଲେ; ଅସତ୍ୟରୁ ପୁଣି ବାହାରି ଆସିଲେ; ଯେଉଁଠୁ ଆସିଥିଲେ ସେହି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନକୁ ହିଁ ଫେରିଗଲେ।

2.24.7

ऋ॒तावा॑नः प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒रात॒ आ त॑स्थुः क॒वयो॑ म॒हस्प॒थः ।
ते बा॒हुभ्यां॑ धमि॒तम॒ग्निमश्म॑नि॒ नकिः॒ षो अ॒स्त्यर॑णो ज॒हुर्हि तम् ॥

ṛta ଥିବା କବିମାନେ ମିଥ୍ୟାକୁ ପୁଣି ଦୂରରୁ ଦେଖିଲେ ଏବଂ ମହାନ ପଥରେ ଠିଆ ହେଲେ। ସେମାନେ ଦୁଇ ବାହୁରେ ପଥରରେ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଫୁଙ୍କିଲେ; ତାହାର କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଲା ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ତାହାକୁ ଛାଡ଼ି ଦେଇଥିଲେ।

2.24.8

ऋ॒तज्ये॑न क्षि॒प्रेण॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्यत्र॒ वष्टि॒ प्र तद॑श्नोति॒ धन्व॑ना ।
तस्य॑ सा॒ध्वीरिष॑वो॒ याभि॒रस्य॑ति नृ॒चक्ष॑सो दृ॒शये॒ कर्ण॑योनयः ॥

ṛta ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଦ୍ରୁତ ବାଣରେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିର ପ୍ରଭୁ ଯେଉଁଠାକୁ ଯାଏ, ସେଠାକୁ ଧନୁରେ ପହଞ୍ଚେ। ତାହାର ଶୁଭ ବାଣ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେ ନିକ୍ଷେପ କରେ, ମନୁଷ୍ୟଦର୍ଶୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ; ସେଗୁଡ଼ିକ କାନରୁ ଜନ୍ମିତ।

2.24.9

स सं॑न॒यः स वि॑न॒यः पु॒रोहि॑तः॒ स सुष्टु॑तः॒ स यु॒धि ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ।
चा॒क्ष्मो यद्वाजं॒ भर॑ते म॒ती धनादित्सूर्य॑स्तपति तप्य॒तुर्वृथा॑ ॥

ସେ ହିଁ ସଂନୟ, ସେ ହିଁ ବିନୟ, ସେ ହିଁ ପୁରୋହିତ; ସେ ହିଁ ସୁସ୍ତୁତ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିର ପ୍ରଭୁ। ଯେତେବେଳେ ସେ ମତିରେ ବଳ ଓ ଧନ ଆଣେ, ସେତେବେଳେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ତାପ ଦିଏ; ତାପକ ବୃଥା ତାପ ଦିଏ ନାହିଁ।

2.24.10

वि॒भु प्र॒भु प्र॑थ॒मं मे॒हना॑वतो॒ बृह॒स्पतेः॑ सुवि॒दत्रा॑णि॒ राध्या॑ ।
इ॒मा सा॒तानि॑ वे॒न्यस्य॑ वा॒जिनो॒ येन॒ जना॑ उ॒भये॑ भुञ्ज॒ते विशः॑ ॥

ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ପ୍ରଥମ— ମେହନାବାନ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଶୁଭ ଦାନ, ଉତ୍ତମ ଦିଆଯାଇଥିବା ବରଦାନ ଏସବୁ; ଏସବୁ ବେନ୍ୟ ବାଜିଙ୍କର ଲାଭ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଉଭୟ ଜନ ଓ ବିଶ୍ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

2.24.11

योऽव॑रे वृ॒जने॑ वि॒श्वथा॑ वि॒भुर्म॒हामु॑ र॒ण्वः शव॑सा व॒वक्षि॑थ ।
स दे॒वो दे॒वान्प्रति॑ पप्रथे पृ॒थु विश्वेदु॒ ता प॑रि॒भूर्ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥

ତଳର ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସଂଗ୍ରାମରେ, ସର୍ବପଥରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ବିଭୁ, ମହାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହୀ ହୋଇ ବଳରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ— ସେହି ଦେବ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଲେ; ସବୁକିଛି ଘେରିଥିବା ସେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିର ପ୍ରଭୁ।

2.24.12

विश्वं॑ स॒त्यं म॑घवाना यु॒वोरिदाप॑श्च॒न प्र मि॑नन्ति व्र॒तं वा॑म् ।
अच्छे॑न्द्राब्रह्मणस्पती ह॒विर्नोऽन्नं॒ युजे॑व वा॒जिना॑ जिगातम् ॥

ହେ ଦାନଶୀଳ ଦୁଇଜଣ, ତୁମର ସର୍ବ ସତ୍ୟ ସ୍ଥିର; ଜଳ ମଧ୍ୟ ତୁମର ବ୍ରତ କେବେ ଭାଙ୍ଗେ ନାହିଁ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ଆମର ଆହୁତି ଓ ଅନ୍ନ ଆଡ଼କୁ ଆସ, ଯେପରି ଯୁଆଳି ଘୋଡ଼ା ସହ ଦୁଇ ଦୌଡ଼ାଳୁ ଅଶ୍ୱ ଆସନ୍ତି।

2.24.13

उ॒ताशि॑ष्ठा॒ अनु॑ शृण्वन्ति॒ वह्न॑यः स॒भेयो॒ विप्रो॑ भरते म॒ती धना॑ ।
वी॒ळु॒द्वेषा॒ अनु॒ वश॑ ऋ॒णमा॑द॒दिः स ह॑ वा॒जी स॑मि॒थे ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥

ମରୁତଙ୍କ ସହ ଗତି କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କୁ ସଭାର ପ୍ରାଜ୍ଞ ଋଷି ନିଜ ସ୍ତୁତିରେ ଧନ ଆଣନ୍ତି। ଶତ୍ରୁ ତଡ଼ିଦେଉଥିବା, ଋଣ ପରିଶୋଧ କରୁଥିବା ସେହି ବଳବାନ ପ୍ରଭୁ ହିଁ ସଂଗ୍ରାମରେ ବ୍ରହ୍ମର ଅଧିପତି।

2.24.14

ब्रह्म॑ण॒स्पते॑रभवद्यथाव॒शं स॒त्यो म॒न्युर्महि॒ कर्मा॑ करिष्य॒तः ।
यो गा उ॒दाज॒त्स दि॒वे वि चा॑भजन्म॒हीव॑ री॒तिः शव॑सासर॒त्पृथ॑क् ॥

ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତିଙ୍କ କ୍ରୋଧ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା; ତାହା ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରବଳ ଥିଲା। ତାଙ୍କର ମହାନ କର୍ମ ଆଗକୁ ହେବାକୁ ଥିଲା। ଗାଈମାନଙ୍କୁ ବାହାର କରିଥିବା ସେ ହିଁ ଆକାଶ ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ, ଏବଂ ମହାପଥ ପରି ନିଜ ବଳରେ ସ୍ରୋତ ପ୍ରବାହିତ କଲେ।

2.24.15

ब्रह्म॑णस्पते सु॒यम॑स्य वि॒श्वहा॑ रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॑ वय॑स्वतः ।
वी॒रेषु॑ वी॒राँ उप॑ पृङ्धि न॒स्त्वं यदीशा॑नो॒ ब्रह्म॑णा॒ वेषि॑ मे॒ हव॑म् ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ, ଉତ୍ତମ ଦାତା ସୁଯମଙ୍କ ଧନରେ ଆମେ ସଦା ରଥୀ ହେଉ। ବୀରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆମକୁ ବୀର ପ୍ରଦାନ କର। ତୁମେ ସମର୍ଥ, ତେଣୁ ପ୍ରାର୍ଥନା ସହିତ ମୋର ଆହ୍ବାନ ଶୁଣ।

2.24.16

ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥

ହେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ, ତୁମେ ଏହି ସୂକ୍ତର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ହୁଅ ଏବଂ ସନ୍ତାନକୁ ମଧ୍ୟ ଜାଗ୍ରତ କର। ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ କଲ୍ୟାଣ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ତାହା ସବୁ ଆମେ ପାଇବା। ସ୍ପର୍ଧାରେ ଉତ୍ତମ ବୀରମାନଙ୍କ ସହ ଆମେ ମହାନ ସ୍ତୁତି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା।