ఋగ్వేదం · సూక్తం 2.24
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.24.1
सेमाम॑विड्ढि॒ प्रभृ॑तिं॒ य ईशि॑षे अ॒या वि॑धेम॒ नव॑या म॒हा गि॒रा ।
यथा॑ नो मी॒ढ्वान्त्स्तव॑ते॒ सखा॒ तव॒ बृह॑स्पते॒ सीष॑धः॒ सोत नो॑ म॒तिम् ॥
ఓ బృహస్పతి, మీరు పాలించే ఈ అర్పణను ఈ కొత్త మహా స్తోత్రంతో మేము నెరవేర్చెదము. దయామయ మిత్రుడు మిమ్ములను స్తుతించినట్లే, మా ఆలోచనను కూడా సఫలం చేయండి.
2.24.2
यो नन्त्वा॒न्यन॑म॒न्न्योज॑सो॒ताद॑र्दर्म॒न्युना॒ शम्ब॑राणि॒ वि ।
प्राच्या॑वय॒दच्यु॑ता॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒रा चावि॑श॒द्वसु॑मन्तं॒ वि पर्व॑तम् ॥
బలంతో వంగిన వారిని అణచి, కోపంతో శంబరులను చీల్చిన వాడు; స్థిరమైన వాటిని కూడా కదిలించి, బ్రహ్మణస్పతి ధనసమృద్ధమైన పర్వతంలో ప్రవేశించాడు.
2.24.3
तद्दे॒वानां॑ दे॒वत॑माय॒ कर्त्व॒मश्र॑थ्नन्दृ॒ळ्हाव्र॑दन्त वीळि॒ता ।
उद्गा आ॑ज॒दभि॑न॒द्ब्रह्म॑णा व॒लमगू॑ह॒त्तमो॒ व्य॑चक्षय॒त्स्वः॑ ॥
దేవతల్లో అత్యున్నతునికి ఆ కార్యం కోసం వారు దృఢమైన స్తంభాలను నిలిపారు; బంధించబడినవారు గర్జించారు. బ్రహ్మణస్పతి వలుని బద్దలు చేసి, ఆవులను బయటకు తోలి, దాచిన చీకటిని తొలగించి స్వర్గకాంతిని వెలిగించాడు.
2.24.4
अश्मा॑स्यमव॒तं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मधु॑धारम॒भि यमोज॒सातृ॑णत् ।
तमे॒व विश्वे॑ पपिरे स्व॒र्दृशो॑ ब॒हु सा॒कं सि॑सिचु॒रुत्स॑मु॒द्रिण॑म् ॥
బ్రహ్మణస్పతి రాతి నోరు గల గుహను, తీపి ప్రవాహమైన ఆ గుహను బలంతో తెరిచాడు; ఆ తేనెధారను స్వర్గకాంతిని చూసిన ఋషులంతా త్రాగారు, ఉబికి వచ్చే ఊటను కలిసి ప్రవహింపజేశారు.
2.24.5
सना॒ ता का चि॒द्भुव॑ना॒ भवी॑त्वा मा॒द्भिः श॒रद्भि॒र्दुरो॑ वरन्त वः ।
अय॑तन्ता चरतो अ॒न्यद॑न्य॒दिद्या च॒कार॑ व॒युना॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥
ఇవి కాలాలకు, ఏటేటా వచ్చే సంవత్సరాలకు అనుగుణంగా ఉన్న జీవులు; గడచినవి, ఇక రాబోయేవి, ద్వారాలను చుట్టివేసి ఉన్నాయి; రెండు ఆగి నిలిచి, ఒకదానికొకటి తగులుతూ కదులుతున్నాయి. బ్రహ్మణస్పతి నిర్మించిన ఆ కార్యాలూ స్థిరంగా ఉన్నాయి.
2.24.6
अ॒भि॒नक्ष॑न्तो अ॒भि ये तमा॑न॒शुर्नि॒धिं प॑णी॒नां प॑र॒मं गुहा॑ हि॒तम् ।
ते वि॒द्वांसः॑ प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒र्यत॑ उ॒ आय॒न्तदुदी॑युरा॒विश॑म् ॥
పణులకు చెందిన అత్యున్నత గుహలో ఉంచబడిన ఆ గుప్త నిధి వైపు వెళ్ళినవారు, తెలిసినవారై, స్పష్టంగా చూచి, అసత్యం నుండి తిరిగి బయటపడ్డారు; ఎక్కడి నుండి వచ్చారో ఆ రహస్య స్థానానికే తిరిగి వెళ్ళారు.
2.24.7
ऋ॒तावा॑नः प्रति॒चक्ष्यानृ॑ता॒ पुन॒रात॒ आ त॑स्थुः क॒वयो॑ म॒हस्प॒थः ।
ते बा॒हुभ्यां॑ धमि॒तम॒ग्निमश्म॑नि॒ नकिः॒ षो अ॒स्त्यर॑णो ज॒हुर्हि तम् ॥
ఋతవంతులైన కవులు అసత్యాన్ని మళ్ళీ దూరం నుండి చూసి, మహా మార్గాలపై నిలిచారు. వారు రెండు చేతులతో రాతిలో మండిన అగ్నిని ఊదారు; అతనికి ఎటువంటి హాని కలగలేదు, ఎందుకంటే వారు అతన్ని విడిచిపెట్టారు.
2.24.8
ऋ॒तज्ये॑न क्षि॒प्रेण॒ ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्यत्र॒ वष्टि॒ प्र तद॑श्नोति॒ धन्व॑ना ।
तस्य॑ सा॒ध्वीरिष॑वो॒ याभि॒रस्य॑ति नृ॒चक्ष॑सो दृ॒शये॒ कर्ण॑योनयः ॥
ఋతంచే నడిపించబడిన వేగవంతమైన బాణంతో బ్రహ్మణస్పతి అధిపతి ఎక్కడికి వెళ్తాడో, అక్కడికి విల్లుతో చేరుకుంటాడు. అతని శుభ బాణాలు, వాటితో అతడు వేస్తాడు, మానవులను చూసేవాని దర్శనానికి; అవి చెవిలో పుట్టినవి.
2.24.9
स सं॑न॒यः स वि॑न॒यः पु॒रोहि॑तः॒ स सुष्टु॑तः॒ स यु॒धि ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ।
चा॒क्ष्मो यद्वाजं॒ भर॑ते म॒ती धनादित्सूर्य॑स्तपति तप्य॒तुर्वृथा॑ ॥
అతడే సంనయుడు, అతడే వినయుడు, అతడే పురోహితుడు; అతడే బాగా స్తుతించబడినవాడు, యుద్ధంలో అతడే బ్రహ్మణస్పతి అధిపతి. అతడు బుద్ధితో బలాన్ని, ధనాన్ని తెచ్చినప్పుడు, సూర్యుడే వెలుగుతాడు; తపింపజేసేవాడు వృథాగా తపించడు.
2.24.10
वि॒भु प्र॒भु प्र॑थ॒मं मे॒हना॑वतो॒ बृह॒स्पतेः॑ सुवि॒दत्रा॑णि॒ राध्या॑ ।
इ॒मा सा॒तानि॑ वे॒न्यस्य॑ वा॒जिनो॒ येन॒ जना॑ उ॒भये॑ भुञ्ज॒ते विशः॑ ॥
సర్వవ్యాపి, శక్తిమంతుడు, మొదటివాడు— మెహనావంతుడైన బృహస్పతి యొక్క శుభ దానాలు, మంచి ఇచ్చే వరాలు ఇవే; ఇవి వేన్య వాజి యొక్క లాభాలు, వీటితో ఇరు జనులు మరియు విశులు అనుభవిస్తారు.
2.24.11
योऽव॑रे वृ॒जने॑ वि॒श्वथा॑ वि॒भुर्म॒हामु॑ र॒ण्वः शव॑सा व॒वक्षि॑थ ।
स दे॒वो दे॒वान्प्रति॑ पप्रथे पृ॒थु विश्वेदु॒ ता प॑रि॒भूर्ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥
క్రింది లోకాల్లో, పోరాటంలో, అన్ని మార్గాల్లో వ్యాపించిన విభుడు, మహానుభావుల్లో ఉత్సాహవంతుడై తన శక్తితో ప్రకటించినవాడు— ఆ దేవుడే దేవతల మధ్య విస్తరించాడు; అన్నింటినీ చుట్టుముట్టేవాడే బ్రహ్మణస్పతి అధిపతి.
2.24.12
विश्वं॑ स॒त्यं म॑घवाना यु॒वोरिदाप॑श्च॒न प्र मि॑नन्ति व्र॒तं वा॑म् ।
अच्छे॑न्द्राब्रह्मणस्पती ह॒विर्नोऽन्नं॒ युजे॑व वा॒जिना॑ जिगातम् ॥
ఓ దానశీలులారా, మీ సర్వ సత్యం స్థిరంగా ఉంది; జలాలు కూడా మీ వ్రతాన్ని ఎప్పుడూ భంగం చేయవు. ఓ ఇంద్రా, బ్రహ్మణస్పతీ, మా ఆహుతి మరియు అన్నం వైపు రండి, నాగలి గుర్రాలతో రెండు పరుగు గుర్రాలు వచ్చినట్లు.
2.24.13
उ॒ताशि॑ष्ठा॒ अनु॑ शृण्वन्ति॒ वह्न॑यः स॒भेयो॒ विप्रो॑ भरते म॒ती धना॑ ।
वी॒ळु॒द्वेषा॒ अनु॒ वश॑ ऋ॒णमा॑द॒दिः स ह॑ वा॒जी स॑मि॒थे ब्रह्म॑ण॒स्पतिः॑ ॥
మరుత్తులతో కలిసి వెళ్ళే బ్రహ్మణస్పతిని సభకు చెందిన ప్రజ్ఞావంతుడైన ఋషి తన స్తుతితో ధనాన్ని తెచ్చుకుంటాడు. శత్రువులను తరిమే, ఋణం తీర్చే ఆ బలశాలియే పోరాటంలో బ్రహ్మానికి అధిపతి.
2.24.14
ब्रह्म॑ण॒स्पते॑रभवद्यथाव॒शं स॒त्यो म॒न्युर्महि॒ कर्मा॑ करिष्य॒तः ।
यो गा उ॒दाज॒त्स दि॒वे वि चा॑भजन्म॒हीव॑ री॒तिः शव॑सासर॒त्पृथ॑क् ॥
బ్రహ్మణస్పతి కోపం తన సంకల్పానుసారం కలిగింది; అది నిజమైనది, బలమైనది. అతని మహత్కార్యం ముందు జరగబోతోంది. ఆవులను బయటకు తోలినవాడు ఆయనే; ఆకాశం కోసం వాటిని వేరుగా పంచి, మహామార్గంలా తన బలంతో ప్రవాహాలను పారించాడు.
2.24.15
ब्रह्म॑णस्पते सु॒यम॑स्य वि॒श्वहा॑ रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॑ वय॑स्वतः ।
वी॒रेषु॑ वी॒राँ उप॑ पृङ्धि न॒स्त्वं यदीशा॑नो॒ ब्रह्म॑णा॒ वेषि॑ मे॒ हव॑म् ॥
ఓ బ్రహ్మణస్పతీ, మంచి దాత సుయమునిగా ఉన్నవాని ధనానికి మేము ఎల్లప్పుడూ రథికులుగా ఉండాలి. వీరులలో మాకు వీరులను ప్రసాదించు. నీవు సమర్థుడవు కాబట్టి బ్రహ్మంతో నా ఆహ్వానాన్ని వింటావు.
2.24.16
ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीराः॑ ॥
ఓ బ్రహ్మణస్పతీ, నీవు ఈ సూక్తానికి మార్గదర్శకుడవు కావాలి; సంతానాన్నీ మేల్కొలుపు. దేవతలు కాపాడే శుభమంతా మేము పొందుదుము. పోటీలో మంచి వీరులతో మహత్తరమైన స్తుతిని పలుకుదుము.