ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 4.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.5.1
वै॒श्वा॒न॒राय॑ मी॒ळ्हुषे॑ स॒जोषाः॑ क॒था दा॑शेमा॒ग्नये॑ बृ॒हद्भाः ।
अनू॑नेन बृह॒ता व॒क्षथे॒नोप॑ स्तभायदुप॒मिन्न रोधः॑ ॥
ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ ਲਈ, ਜੋ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਇੱਕਮਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਕਿਵੇਂ ਅਰਪਿਤ ਕਰੀਏ? ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੰਪੂਰਨ ਮਹਾਨ ਉਸਤਤ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ, ਜਿਵੇਂ ਵਾੜ ਵਾੜੇ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
4.5.2
मा नि॑न्दत॒ य इ॒मां मह्यं॑ रा॒तिं दे॒वो द॒दौ मर्त्या॑य स्व॒धावा॑न् ।
पाका॑य॒ गृत्सो॑ अ॒मृतो॒ विचे॑ता वैश्वान॒रो नृत॑मो य॒ह्वो अ॒ग्निः ॥
ਸਵਧਾਵਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਅਮਰ, ਗਿਆਨੀ ਗ੍ਰਿਤਸ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਅਗਨੀ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇ ਮਹਾਨ, ਪਕਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
4.5.3
साम॑ द्वि॒बर्हा॒ महि॑ ति॒ग्मभृ॑ष्टिः स॒हस्र॑रेता वृष॒भस्तुवि॑ष्मान् ।
प॒दं न गोरप॑गूळ्हं विवि॒द्वान॒ग्निर्मह्यं॒ प्रेदु॑ वोचन्मनी॒षाम् ॥
ਦੋ ਵਾਰ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ, ਤਿੱਖੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ, ਹਜ਼ਾਰ ਬੀਜਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਛਾ-ਬਲਦ, ਬਲਵਾਨ; ਗਾਂ ਦਾ ਛੁਪਿਆ ਰਾਹ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ।
4.5.4
प्र ताँ अ॒ग्निर्ब॑भसत्ति॒ग्मज॑म्भ॒स्तपि॑ष्ठेन शो॒चिषा॒ यः सु॒राधाः॑ ।
प्र ये मि॒नन्ति॒ वरु॑णस्य॒ धाम॑ प्रि॒या मि॒त्रस्य॒ चेत॑तो ध्रु॒वाणि॑ ॥
ਤਿੱਖੇ ਜਬਾੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਅਗਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰੇ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਤਪਦੀ ਲਾਟ ਨਾਲ — ਚੰਗੇ ਧਨ ਦਾਤਾ — ਵਰੁਣ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੋੜਦੇ ਹਨ; ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਨਿਯਮ ਜਾਣਦਿਆਂ।
4.5.5
अ॒भ्रा॒तरो॒ न योष॑णो॒ व्यन्तः॑ पति॒रिपो॒ न जन॑यो दु॒रेवाः॑ ।
पा॒पासः॒ सन्तो॑ अनृ॒ता अ॑स॒त्या इ॒दं प॒दम॑जनता गभी॒रम् ॥
ਦਿਓਰਾਂ ਵਾਂਗ ਔਰਤਾਂ ਜਿਵੇਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੋਰ ਮਰਦਾਂ ਨਾਲ ਰਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਵਫ਼ਾ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਂਗ — ਪਾਪੀ, ਝੂਠੇ, ਸੱਚ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਹ ਡੂੰਘਾ ਰਾਹ ਬਣਾਇਆ।
4.5.6
इ॒दं मे॑ अग्ने॒ किय॑ते पाव॒कामि॑नते गु॒रुं भा॒रं न मन्म॑ ।
बृ॒हद्द॑धाथ धृष॒ता ग॑भी॒रं य॒ह्वं पृ॒ष्ठं प्रय॑सा स॒प्तधा॑तु ॥
ਹੇ ਪਾਵਕ ਅਗਨੀ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਉਸਤਤ ਹੈ — ਉਸਤਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ; ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਵਰਗਾ ਵਿਚਾਰ; ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਮਹਾਨ, ਡੂੰਘਾ, ਬਲਵਾਨ ਬਣਾਇਆ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਿੱਠ ਵਾਂਗ, ਸੱਤ ਧਾਤੂਆਂ ਨਾਲ ਪੋਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ।
4.5.7
तमिन्न्वे॑व स॑म॒ना स॑मा॒नम॒भि क्रत्वा॑ पुन॒ती धी॒तिर॑श्याः ।
स॒सस्य॒ चर्म॒न्नधि॒ चारु॒ पृश्ने॒रग्रे॑ रु॒प आरु॑पितं॒ जबा॑रु ॥
ਇੱਕੋ, ਸਾਂਝੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸੰਕਲਪ ਸਹਿਤ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਧੀ (ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ) ਉਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਦੇ ਗਰਭ-ਆਵਰਣ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ, ਅੱਗੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ, ਜਨਮੇ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।
4.5.8
प्र॒वाच्यं॒ वच॑सः॒ किं मे॑ अ॒स्य गुहा॑ हि॒तमुप॑ नि॒णिग्व॑दन्ति ।
यदु॒स्रिया॑णा॒मप॒ वारि॑व॒ व्रन्पाति॑ प्रि॒यं रु॒पो अग्रं॑ प॒दं वेः ॥
ਇਸ ਦੇ ਬੋਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਹੈ? ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਇਸ ਗੁਪਤ ਨੂੰ ਉਹ ਨੇੜਿਓਂ ਬਿਨਾਂ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਪਿਆਰੇ ਰੂਪ ਦਾ ਅਗਲਾ ਪੈਰ, ਪੰਛੀ (ਅਗਨੀ) ਦਾ, ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.5.9
इ॒दमु॒ त्यन्महि॑ म॒हामनी॑कं॒ यदु॒स्रिया॒ सच॑त पू॒र्व्यं गौः ।
ऋ॒तस्य॑ प॒दे अधि॒ दीद्या॑नं॒ गुहा॑ रघु॒ष्यद्र॑घु॒यद्वि॑वेद ॥
ਇਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਮਹਾਨਾਂ ਦਾ ਅੰਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਾਵਾਂ (ਉਸ਼ਾਵਾਂ) ਇਸਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਹਨ। ਰਿਤ ਦੀ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ, ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਚੰਚਲ ਅਤੇ ਦੀਪਤ (ਅਗਨੀ) ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਜਾਣਿਆ।
4.5.10
अध॑ द्युता॒नः पि॒त्रोः सचा॒साम॑नुत॒ गुह्यं॒ चारु॒ पृश्नेः॑ ।
मा॒तुष्प॒दे प॑र॒मे अन्ति॒ षद्गोर्वृष्णः॑ शो॒चिषः॒ प्रय॑तस्य जि॒ह्वा ॥
ਤਦ ਚਮਕਦੇ (ਅਗਨੀ) ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦੋ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਨੀ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਧਿਆਇਆ। ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਾ ਗਾਂ ਦੀ ਲਾਟ ਦੀ ਜੀਭ ਉਸਦੀ ਹੈ।
4.5.11
ऋ॒तं वो॑चे॒ नम॑सा पृ॒च्छ्यमा॑न॒स्तवा॒शसा॑ जातवेदो॒ यदी॒दम् ।
त्वम॒स्य क्ष॑यसि॒ यद्ध॒ विश्वं॑ दि॒वि यदु॒ द्रवि॑णं॒ यत्पृ॑थि॒व्याम् ॥
ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ! ਨਮਸਕਾਰ ਸਹਿਤ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇ। ਇਸਦਾ ਤੂੰ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹੈਂ; ਦਿਊਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜੋ ਧਨ ਹੈ, ਸਭ ਤੇਰਾ ਹੈ।
4.5.12
किं नो॑ अ॒स्य द्रवि॑णं॒ कद्ध॒ रत्नं॒ वि नो॑ वोचो जातवेदश्चिकि॒त्वान् ।
गुहाध्व॑नः पर॒मं यन्नो॑ अ॒स्य रेकु॑ प॒दं न नि॑दा॒ना अग॑न्म ॥
ਇਸ ਦਾ ਧਨ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੀ? ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨ ਕਦੋਂ? ਹੇ ਜਾਤਵੇਦ! ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਦੱਸ। ਰਾਹ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਰਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਚਮਕਦਾ ਸਥਾਨ—ਉਸ ਪਦ ਤੱਕ ਅਸੀਂ ਬਿਨਾਂ ਖੋਜ ਦੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
4.5.13
का म॒र्यादा॑ व॒युना॒ कद्ध॑ वा॒ममच्छा॑ गमेम र॒घवो॒ न वाज॑म् ।
क॒दा नो॑ दे॒वीर॒मृत॑स्य॒ पत्नीः॒ सूरो॒ वर्णे॑न ततनन्नु॒षासः॑ ॥
ਕਿਹੜੀ ਮਰਿਆਦਾ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਮਾਰਗਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਧਨ ਤੱਕ ਕਦੋਂ ਪਹੁੰਚਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਰਥੀ ਇਨਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ? ਅਮਰਤਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਵਰਣ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਫੈਲਾਉਣਗੀਆਂ?
4.5.14
अ॒नि॒रेण॒ वच॑सा फ॒ल्ग्वे॑न प्र॒तीत्ये॑न कृ॒धुना॑तृ॒पासः॑ ।
अधा॒ ते अ॑ग्ने॒ किमि॒हा व॑दन्ति अनायु॒धास॒ आस॑ता सचन्ताम् ॥
ਨਿਰਦੋਸ਼, ਵਿਅਰਥ, ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਨ ਵਾਲੇ ਤਾਅਨੇ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਉਹ ਹਨ। ਤਾਂ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਕੀ ਆਖਦੇ ਹਨ? ਨਿਹੱਥੇ ਆਪਣੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਣ।
4.5.15
अ॒स्य श्रि॒ये स॑मिधा॒नस्य॒ वृष्णो॒ वसो॒रनी॑कं॒ दम॒ आ रु॑रोच ।
रुश॒द्वसा॑नः सु॒दृशी॑करूपः क्षि॒तिर्न रा॒या पु॑रु॒वारो॑ अद्यौत् ॥
ਇਸ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ, ਬਲਦੇ, ਬਲਵਾਨ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੁਜਾ ਨੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਈ। ਚਮਕਦਾ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਧਰਤੀ ਵਾਂਗ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਦਮਕਿਆ।