Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 6.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

6.46.1

त्वामिद्धि हवा॑महे सा॒ता वाज॑स्य का॒रवः॑ ।
त्वां वृ॒त्रेष्वि॑न्द्र॒ सत्प॑तिं॒ नर॒स्त्वां काष्ठा॒स्वर्व॑तः ॥

हे इंद्रा, बक्षिसासाठी स्पर्धा करणारे आम्ही स्तोते तुलाच आवाहन करतो. युद्धांत सज्जनांचा रक्षक असलेल्या तुला नेते बोलावतात; धावणाऱ्या घोड्यांच्या कठीण शर्यतींतही तुलाच बोलावतात.

6.46.2

स त्वं न॑श्चित्र वज्रहस्त धृष्णु॒या म॒ह स्त॑वा॒नो अ॑द्रिवः ।
गामश्वं॑ र॒थ्य॑मिन्द्र॒ सं कि॑र स॒त्रा वाजं॒ न जि॒ग्युषे॑ ॥

हे अद्भुत वज्रहस्ता, धाडसी इंद्रा, अत्यंत स्तुत्य, दगडाचे आयुध धारण करणाऱ्या, तू आम्हाला गाय, घोडा आणि रथासाठी योग्य अश्व निश्चितपणे दे; विजेत्याला बक्षीस देतात तसे आम्हाला धन दे.

6.46.3

यः स॑त्रा॒हा विच॑र्षणि॒रिन्द्रं॒ तं हू॑महे व॒यम् ।
सह॑स्रमुष्क॒ तुवि॑नृम्ण॒ सत्प॑ते॒ भवा॑ स॒मत्सु॑ नो वृ॒धे ॥

सर्व शत्रूंना जिंकणारा, सर्वदर्शी जो इंद्र, त्यालाच आम्ही आवाहन करतो. हे सहस्रदात्या, अति बलवान, सज्जनांच्या स्वामी, स्पर्धांमध्ये आमच्या वृद्धीसाठी तू आमच्यासोबत राहा.

6.46.4

बाध॑से॒ जना॑न्वृष॒भेव॑ म॒न्युना॒ घृषौ॑ मी॒ळ्ह ऋ॑चीषम ।
अ॒स्माकं॑ बोध्यवि॒ता म॑हाध॒ने त॒नूष्व॒प्सु सूर्ये॑ ॥

तू बैलासारखा क्रोधाने माणसांना दूर सारतोस; हे ऋचांच्या स्वामी, हे तेजस्वी. आमच्या महान धनात तू आमचा रक्षक हो; आमच्या शरीरांत, जलांत आणि सूर्यातही (आमचा पालक हो).

6.46.5

इन्द्र॒ ज्येष्ठं॑ न॒ आ भ॑रँ॒ ओजि॑ष्ठं॒ पपु॑रि॒ श्रवः॑ ।
येने॒मे चि॑त्र वज्रहस्त॒ रोद॑सी॒ ओभे सु॑शिप्र॒ प्राः ॥

हे इंद्रा, आम्हाला सर्वश्रेष्ठ, अत्यंत बलवान आणि विशाल कीर्ती आण. हे तेजस्वी, वज्रहस्ता, सुंदर जबड्याच्या, ज्या कीर्तीने तू हे द्यावापृथ्वी दोन्ही भरलेस, त्या कीर्तीने आमचे रक्षण कर.

6.46.6

त्वामु॒ग्रमव॑से चर्षणी॒सहं॒ राज॑न्दे॒वेषु॑ हूमहे ।
विश्वा॒ सु नो॑ विथु॒रा पि॑ब्द॒ना व॑सो अ॒मित्रा॑न्त्सु॒षहा॑न्कृधि ॥

हे राजा, देवांमध्ये संरक्षणासाठी, लोकांना जिंकणाऱ्या उग्र अशा तुला आम्ही आवाहन करतो. हे धनवान, आमचे सर्व अडथळे आणि नाश करणाऱ्यांना चांगले दूर कर; शत्रूंना सहज वश कर.

6.46.7

यदि॑न्द्र॒ नाहु॑षी॒ष्वाँ ओजो॑ नृ॒म्णं च॑ कृ॒ष्टिषु॑ ।
यद्वा॒ पञ्च॑ क्षिती॒नां द्यु॒म्नमा भ॑र स॒त्रा विश्वा॑नि॒ पौंस्या॑ ॥

हे इंद्रा, नहुष लोकांमध्ये जेव्हा बल आणि कृष्टींमध्ये मानवी पराक्रम असतो, किंवा जेव्हा पाच वस्तीवासी जनांचे तेज असते, तेव्हा खरोखर सर्व वीरकर्मे आमच्यासाठी आणा.

6.46.8

यद्वा॑ तृ॒क्षौ म॑घवन्द्रु॒ह्यावा जने॒ यत्पू॒रौ कच्च॒ वृष्ण्य॑म् ।
अ॒स्मभ्यं॒ तद्रि॑रीहि॒ सं नृ॒षाह्ये॑ अ॒मित्रा॑न्पृ॒त्सु तु॒र्वणे॑ ॥

किंवा त्रिक्षींमध्ये, हे दानशील इंद्रा, द्रुह्यूंमध्ये, लोकांमध्ये, पूरूंमध्ये जो काही पौरुष असेल तो आम्हाला दे; नरवश करणाऱ्या संघर्षात शत्रूंना युद्धांमध्ये तुर्वणासाठी एकत्र नष्ट कर.

6.46.9

इन्द्र॑ त्रि॒धातु॑ शर॒णं त्रि॒वरू॑थं स्वस्ति॒मत् ।
छ॒र्दिर्य॑च्छ म॒घव॑द्भ्यश्च॒ मह्यं॑ च या॒वया॑ दि॒द्युमे॑भ्यः ॥

हे इंद्रा, त्रिधात्री, त्रिविध रक्षणाचा, कल्याणकारी आश्रय दे; दानशीलांना आणि मलाही आश्रय दे, यांच्यापासून तेज दूर कर.

6.46.10

ये ग॑व्य॒ता मन॑सा॒ शत्रु॑माद॒भुर॑भिप्र॒घ्नन्ति॑ धृष्णु॒या ।
अध॑ स्मा नो मघवन्निन्द्र गिर्वणस्तनू॒पा अन्त॑मो भव ॥

गायींची इच्छा असलेल्या मनाने जे शत्रूला इजा करत नाहीत, धैर्याने प्रहार करतात; तेव्हा हे दानशील इंद्रा, हे स्तुत्या, आमच्या देहाचा सर्वात उत्तम रक्षक हो.

6.46.11

अध॑ स्मा नो वृ॒धे भ॒वेन्द्र॑ ना॒यम॑वा यु॒धि ।
यद॒न्तरि॑क्षे प॒तय॑न्ति प॒र्णिनो॑ दि॒द्यव॑स्ति॒ग्ममू॑र्धानः ॥

तेव्हा खरोखर आमच्या वाढीसाठी हो, हे इंद्रा; अंतरिक्षात पंखधारी, तेजस्वी, तीक्ष्ण शिखरांचे जे उडतात तेव्हा युद्धात त्या माणसाचे रक्षण कर.

6.46.12

यत्र॒ शूरा॑सस्त॒न्वो॑ वितन्व॒ते प्रि॒या शर्म॑ पितॄ॒णाम् ।
अध॑ स्मा यच्छ त॒न्वे॑ तने॑ च छ॒र्दिर॒चित्तं॑ या॒वय॒ द्वेषः॑ ॥

जिथे वीर आपले देह विस्तारतात, पितरांच्या प्रिय आश्रयात; तेव्हा खरोखर माझ्या देहासाठी व वंशासाठी आश्रय दे, विचारशून्य वैर दूर कर.

6.46.13

यदि॑न्द्र॒ सर्गे॒ अर्व॑तश्चो॒दया॑से महाध॒ने ।
अ॒स॒म॒ने अध्व॑नि वृजि॒ने प॒थि श्ये॒नाँ इ॑व श्रवस्य॒तः ॥

हे इंद्रा, मोठ्या धनाच्या शर्यतीत जेव्हा तू घोड्यांना पुढे ढकलतोस, तेव्हा असमान, वाकड्या मार्गावर कीर्ती शोधणाऱ्या बाजांप्रमाणे (त्यांना प्रेरित करतोस).

6.46.14

सिन्धूँ॑रिव प्रव॒ण आ॑शु॒या य॒तो यदि॒ क्लोश॒मनु॒ ष्वणि॑ ।
आ ये वयो॒ न वर्वृ॑त॒त्यामि॑षि गृभी॒ता बा॒ह्वोर्गवि॑ ॥

उतारावरून वेगाने वाहणाऱ्या नद्यांप्रमाणे, अडवल्यानंतर आवाजासह काठाने धावणारे; मेघात पकडलेले पक्ष्यांप्रमाणे वेगाने धावत नाहीत, ते बाहूंत व गायीत धरलेले आहेत.