Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 8.48

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.48.1

स्वा॒दोर॑भक्षि॒ वय॑सः सुमे॒धाः स्वा॒ध्यो॑ वरिवो॒वित्त॑रस्य ।
विश्वे॒ यं दे॒वा उ॒त मर्त्या॑सो॒ मधु॑ ब्रु॒वन्तो॑ अ॒भि सं॒चर॑न्ति ॥

ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਿੱਠੇ ਸੋਮ ਦਾ ਮੈਂ ਪਾਨ ਕੀਤਾ; ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਦਾ, ਮਿੱਠਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

8.48.2

अ॒न्तश्च॒ प्रागा॒ अदि॑तिर्भवासि अवया॒ता हर॑सो॒ दैव्य॑स्य ।
इन्द॒विन्द्र॑स्य स॒ख्यं जु॑षा॒णः श्रौष्टी॑व॒ धुर॒मनु॑ रा॒य ऋ॑ध्याः ॥

ਤੂੰ ਅੰਦਰ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਜਾ ਕੇ ਅਦਿਤੀ ਬਣ; ਦੈਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ। ਹੇ ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਰੱਥ ਦੀ ਧੁਰੀ ਵਾਂਗ ਧਨ ਲਈ ਵਧ।

8.48.3

अपा॑म॒ सोम॑म॒मृता॑ अभू॒माग॑न्म॒ ज्योति॒रवि॑दाम दे॒वान् ।
किं नू॒नम॒स्मान्कृ॑णव॒दरा॑तिः॒ किमु॑ धू॒र्तिर॑मृत॒ मर्त्य॑स्य ॥

ਅਸੀਂ ਸੋਮ ਪੀਤਾ, ਅਮਰ ਹੋ ਗਏ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪਾਇਆ। ਹੁਣ ਵੈਰ ਸਾਡਾ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਹੇ ਅਮਰ, ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਚਾਲਬਾਜ਼ੀ ਕੀ ਕਰੇਗੀ?

8.48.4

शं नो॑ भव हृ॒द आ पी॒त इ॑न्दो पि॒तेव॑ सोम सू॒नवे॑ सु॒शेवः॑ ।
सखे॑व॒ सख्य॑ उरुशंस॒ धीरः॒ प्र ण॒ आयु॑र्जी॒वसे॑ सोम तारीः ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀਦਾਤਾ ਹੋ; ਦਿਲ ਕੋਲ ਪੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੇ ਇੰਦੂ। ਪਿਤਾ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਲਈ, ਹੇ ਸੋਮ, ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਹੋ। ਮਿੱਤਰ ਜਿਵੇਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਲਈ, ਹੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਜਿਊਣ ਲਈ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚੱਲ, ਹੇ ਸੋਮ।

8.48.5

इ॒मे मा॑ पी॒ता य॒शस॑ उरु॒ष्यवो॒ रथं॒ न गावः॒ सम॑नाह॒ पर्व॑सु ।
ते मा॑ रक्षन्तु वि॒स्रस॑श्च॒रित्रा॑दु॒त मा॒ स्रामा॑द्यवय॒न्त्विन्द॑वः ॥

ਪੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਯਸ਼ਸਵੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਮ-ਬੂੰਦਾਂ ਰੱਥ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਬੰਨ੍ਹਣ। ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਅਪਰਾਧ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ, ਅਤੇ ਠੋਕਰ ਤੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੱਖ ਰੱਖਣ।

8.48.6

अ॒ग्निं न मा॑ मथि॒तं सं दि॑दीपः॒ प्र च॑क्षय कृणु॒हि वस्य॑सो नः ।
अथा॒ हि ते॒ मद॒ आ सो॑म॒ मन्ये॑ रे॒वाँ इ॑व॒ प्र च॑रा पु॒ष्टिमच्छ॑ ॥

ਮੰਥੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲ, ਚਮਕਾ; ਧਨ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸਾਨੂੰ ਧਨਵਾਨ ਕਰ। ਫਿਰ, ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਉਲਾਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ: ਧਨਵਾਨ ਵਾਂਗ ਤੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ।

8.48.7

इ॒षि॒रेण॑ ते॒ मन॑सा सु॒तस्य॑ भक्षी॒महि॒ पित्र्य॑स्येव रा॒यः ।
सोम॑ राज॒न्प्र ण॒ आयूं॑षि तारी॒रहा॑नीव॒ सूर्यो॑ वास॒राणि॑ ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਬਲ ਅਤੇ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿਚੋੜੇ ਹੋਏ (ਸੋਮ) ਦਾ ਅਸੀਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਧਨ ਵਾਂਗ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਸੂਰਜ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਡੀ ਉਮਰ ਵਧਾ।

8.48.8

सोम॑ राजन्मृ॒ळया॑ नः स्व॒स्ति तव॑ स्मसि व्र॒त्या॑स्तस्य॑ विद्धि ।
अल॑र्ति॒ दक्ष॑ उ॒त म॒न्युरि॑न्दो॒ मा नो॑ अ॒र्यो अ॑नुका॒मं परा॑ दाः ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ ਕੇ ਭਲਾਈ ਦੇ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਜਾਣ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਤੇਰਾ ਬਲ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਸਾਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ; ਵੈਰੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸਾਥੋਂ ਦੂਰ ਕਰ।

8.48.9

त्वं हि न॑स्त॒न्वः॑ सोम गो॒पा गात्रे॑गात्रे निष॒सत्था॑ नृ॒चक्षाः॑ ।
यत्ते॑ व॒यं प्र॑मि॒नाम॑ व्र॒तानि॒ स नो॑ मृळ सुष॒खा दे॑व॒ वस्यः॑ ॥

ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਸੋਮ; ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰੀਏ, ਤਦ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ; ਹੇ ਦੇਵ, ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ, ਲੋੜੀਂਦੇ, ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ।

8.48.10

ऋ॒दू॒दरे॑ण॒ सख्या॑ सचेय॒ यो मा॒ न रिष्ये॑द्धर्यश्व पी॒तः ।
अ॒यं यः सोमो॒ न्यधा॑य्य॒स्मे तस्मा॒ इन्द्रं॑ प्र॒तिर॑मे॒म्यायुः॑ ॥

ਲਾਲ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਆਨੰਦ ਮਾਣੀਏ; ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਕਰੇ; ਹਰਿਯਸ਼ਵ, ਪੀਤੇ ਹੋਏ। ਸਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਇਹ ਸੋਮ ਜਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਇੰਦਰ ਲਈ ਮੈਂ ਉਮਰ ਪਾਰ ਕਰਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।

8.48.11

अप॒ त्या अ॑स्थु॒रनि॑रा॒ अमी॑वा॒ निर॑त्रस॒न्तमि॑षीची॒रभै॑षुः ।
आ सोमो॑ अ॒स्माँ अ॑रुह॒द्विहा॑या॒ अग॑न्म॒ यत्र॑ प्रति॒रन्त॒ आयुः॑ ॥

ਉਹ (ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ) ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਰੋਗ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਰ ਹਟ ਗਈਆਂ; ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਬ ਗਈਆਂ ਅਤੇ ਡਰ ਗਈਆਂ। ਦੂਰ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਉਮਰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਅਸੀਂ ਗਏ।

8.48.12

यो न॒ इन्दुः॑ पितरो हृ॒त्सु पी॒तो अम॑र्त्यो॒ मर्त्याँ॑ आवि॒वेश॑ ।
तस्मै॒ सोमा॑य ह॒विषा॑ विधेम मृळी॒के अ॑स्य सुम॒तौ स्या॑म ॥

ਸਾਡਾ ਸੋਮ, ਹੇ ਪਿਤਰੋ, ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੀਤਾ ਜਾ ਕੇ, ਅਮਰ ਹੋ ਕੇ ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ; ਉਸ ਸੋਮ ਲਈ ਹਵਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ, ਉਸਦੀ ਮਿਹਰ ਅਤੇ ਸੁਮਤਿ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਹੀਏ।

8.48.13

त्वं सो॑म पि॒तृभिः॑ संविदा॒नो अनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ ।
तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यं स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥

ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦਿਊ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਚੁਫੇਰੇ ਫੈਲਾ ਕੇ ਟਿਕਾਇਆ ਹੈ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਉਸ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹਵਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੀਏ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਧਨਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋਈਏ।

8.48.14

त्राता॑रो देवा॒ अधि॑ वोचता नो॒ मा नो॑ नि॒द्रा ई॑शत॒ मोत जल्पिः॑ ।
व॒यं सोम॑स्य वि॒श्वह॑ प्रि॒यासः॑ सु॒वीरा॑सो वि॒दथ॒मा व॑देम ॥

ਹੇ ਰੱਖਿਅਕ ਦੇਵਤਿਓ, ਸਾਡੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ। ਨੀਂਦ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਬਕਵਾਸ। ਸੋਮ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸਤਤ-ਬਚਨ ਬੋਲੀਏ।

8.48.15

त्वं नः॑ सोम वि॒श्वतो॑ वयो॒धास्त्वं स्व॒र्विदा वि॑शा नृ॒चक्षाः॑ ।
त्वं न॑ इन्द ऊ॒तिभिः॑ स॒जोषाः॑ पा॒हि प॒श्चाता॑दु॒त वा॑ पु॒रस्ता॑त् ॥

ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮ ਹੈਂ; ਸਵਰਗ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਲੱਭ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ। ਹੇ ਇੰਦੂ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਹਾਇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤੇ ਅੱਗਿਓਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।