Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 2.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 2.1.1
(अजातशत्रुब्राह्मणं वा पर्यंकविद्याब्राह्मणम्)
दृप्तबालाकिर्हानूचानो गार्ग्य आस ।
स होवाचाजातशत्रुं काश्यं ब्रह्म ते ब्रवाणीति ।
स होवाचाजातशत्रुः सहस्रमेतस्यां वाचि दद्मः, जनको जनक इति वै जना धावन्तीति ॥ २.१.१ ॥
Este es el Brāhmaṇa de Ajātaśatru, también llamado Brāhmaṇa de la Paryaṅkavidyā. El orgulloso y erudito Gārgya Bālāki dijo a Ajātaśatru, rey de Kāśī: 'Te enseñaré el brahman.' Ajātaśatru respondió: 'Por estas palabras damos mil vacas; la gente corre diciendo: "¡Janaka, Janaka!"'
Bṛhadāraṇyaka 2.1.2
स होवाच गार्ग्यः य एवासावादित्ये पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुर् मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
अतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजेति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्तेऽतिष्ठाः सर्वेषां भूतानां मूर्धा राजा भवति ॥ २.१.२ ॥
Gārgya dijo: 'Venero como brahman a aquel puruṣa que está en el sol.' Ajātaśatru dijo: 'No discutas conmigo sobre esto. Lo venero como el que está por encima de todos los seres, su cabeza y su rey.' Quien lo venera así se convierte en el que está por encima de todos los seres, su cabeza y su rey.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.3
स होवाच गार्ग्यः य एवासौ चन्द्रे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
बृहन् पाण्दरवासाः सोमो राजेति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्तेऽहरहर्सुतः प्रसुतो भवति ।
नास्यान्नं क्षीयते ॥ २.१.३ ॥
Gārgya dijo: 'Venero como brahman a aquel puruṣa que está en la luna.' Ajātaśatru dijo: 'No discutas conmigo sobre esto. Lo venero como el gran rey Soma, vestido de blanco.' Para quien lo venera así, el soma fluye día tras día, y su alimento nunca se agota.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.4
स होवाच गार्ग्यः य एवासौ विद्युति पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
तेजस्वीति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते तेजस्वी ह भवति ।
तेजस्विनी हास्य प्रजा भवति ॥ २.१.४ ॥
Gārgya dijo: 'Venero como brahman a aquel puruṣa que está en el relámpago.' Ajātaśatru dijo: 'No discutas conmigo sobre esto. Lo venero como el radiante.' Quien lo venera así ciertamente se vuelve radiante, y su descendencia también se vuelve radiante.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.5
स होवाच गार्ग्यः य एवायमाकाशे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
पूर्णमप्रवर्तीति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते पूर्यते प्रजया पशुभिर्नास्यास्माल्लोकात्प्रजोद्वर्तते ॥ २.१.५ ॥
Gārgya dijo: «Al puruṣa que está en el espacio lo medito como brahman». Ajātaśatru dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo medito como pleno e inmóvil». Quien así lo medita se llena de descendencia y ganado; su linaje no se aparta de este mundo.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.6
स होवाच गार्ग्यः य एवायं वायौ पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
इन्द्रो वैकुण्ठोऽपराजिता सेनेति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते जिष्णुर्हापराजिष्णुर्भवत्यन्यतस्त्यजायी ॥ २.१.६ ॥
Gārgya dijo: «Al puruṣa que está en el viento lo medito como brahman». Ajātaśatru dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo medito como Indra, Vaikuṇṭha, el ejército invencible». Quien así lo medita se vuelve victorioso e invencible, alguien a quien otros no pueden abandonar.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.7
स होवाच गार्ग्यः य एवायमग्नौ पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
विषासहिरिति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते विषासहिर्ह भवति ।
विषासहिर्हास्य प्रजा भवति ॥ २.१.७ ॥
Gārgya dijo: «Al puruṣa que está en el fuego lo medito como brahman». Ajātaśatru dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo medito como viṣāsahi, el que soporta y vence a sus enemigos». Quien así lo medita en verdad se vuelve viṣāsahi, y también su descendencia.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.8
स होवाच गार्ग्यः य एवायमप्सु पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
प्रतिरूप इति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते प्रतिरूपं हैवैनमुपगच्छति नाप्रतिरूपम् ।
अथो प्रतिरुपोऽस्माज्जायते ॥ २.१.८ ॥
Gārgya dijo: «Al puruṣa que está en el agua lo medito como brahman». Ajātaśatru dijo: «No discutas conmigo sobre él. Lo medito como pratirūpa, el reflejo». Quien así lo medita solo se le acerca lo que le corresponde, nunca lo contrario; y de él nace una descendencia acorde.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.9
स होवाच गार्ग्यः य एवायमादर्शे पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
रोचिष्णुरिति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते रोचिष्णुर्ह भवति ।
रोचिष्णुर्हास्य प्रजा भवति ।
अथो यैः संनिगच्छति ।
सर्वांस्तानतिरोचते ॥ २.१.९ ॥
Gārgya dijo: Venero como brahman a este puruṣa que se ve en el espejo. Ajātaśatru dijo: No me hables de esto. Yo lo venero como el resplandeciente (rocisnu). Quien lo venera así se vuelve resplandeciente; su descendencia resplandece; y supera en brillo a todos aquellos con quienes se encuentra.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.10
स होवाच गार्ग्यः य एवायं यन्तं पश्चाच्छब्दोऽनूदेत्येतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
असुरिति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते सर्वं हैवास्मिंल्लोक आयुरेति ।
नैनं पुरा कालात्प्राणो जहाति ॥ २.१.१० ॥
Gārgya dijo: Venero como brahman a este que se ve como el sonido que sigue detrás de quien va. Ajātaśatru dijo: No me hables de esto. Yo lo venero como el aliento vital (asu). Quien lo venera así alcanza la plena duración de la vida en este mundo; los alientos no lo abandonan antes de su tiempo.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.11
स होवाच गार्ग्यः य एवायं दिक्षु पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
द्वितीयोऽनपग इति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते द्वितीयवान् ह भवति ।
नास्माद्गणश्छिद्यते ॥ २.१.११ ॥
Gārgya dijo: Venero como brahman a este puruṣa que está en las direcciones. Ajātaśatru dijo: No me hables de esto. Yo lo venero como el segundo, el inseparable (anapaga). Quien lo venera así tiene un compañero; su compañía no se separa de él.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.12
स होवाच गार्ग्यः य एवायं छायामयः पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन्संवदिष्ठाः ।
मृत्युरिति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्ते सर्वं हैवास्मिंल्लोक आयुरेति ।
नैनं पुरा कालान्मृत्युरागच्छति ॥ २.१.१२ ॥
Gārgya dijo: Venero como brahman a este puruṣa hecho de sombra. Ajātaśatru dijo: No me hables de esto. Yo lo venero como la muerte (mṛtyu). Quien lo venera así alcanza la plena duración de la vida en este mundo; la muerte no le llega antes de su tiempo.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.13
स होवाच गार्ग्यः य एवायमात्मनि पुरुष एतमेवाहं ब्रह्मोपास इति ।
स होवाचाजातशत्रुः मा मैतस्मिन् संवदिष्ठाः ।
आत्मन्वीति वा अहमेतमुपास इति ।
स य एतमेवमुपास्त आत्मन्वी ह भवति ।
आत्मन्विनी हास्य प्रजा भवति ।
स ह तूष्णीमास गार्ग्यः ॥ २.१.१३ ॥
Gārgya dijo: "Al puruṣa que está en el ātman, a él lo venero como brahman." Ajātaśatru dijo: "No discutas sobre esto. Yo lo venero como poseedor de ātman (ātmanvī)." Quien lo venera de esta manera se convierte en poseedor de ātman, y su descendencia también se vuelve poseedora de ātman. Entonces Gārgya guardó silencio.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.14
स होवाचाजातशत्रुः एतावन्नू३ इति ।
एतावद्धीति ।
नैतावता विदितं भवतीति ।
स होवाच गार्ग्यः उप त्वायानीति ॥ २.१.१४ ॥
Ajātaśatru dijo: "¿Eso es todo?" Gārgya dijo: "Sí, eso es todo." Ajātaśatru dijo: "Con eso no se conoce." Entonces Gārgya dijo: "Vengo a ti."
Bṛhadāraṇyaka 2.1.15
स होवाचाजातशत्रुः प्रतिलोमं चैतद्यद्ब्राह्मणः क्षत्रियमुपेयाद्ब्रह्म मे वक्ष्यतीति ।
व्येव त्वा ज्ञपयिष्यामीति ।
तं पाणावादायोत्तस्थौ ।
तौ ह पुरुषं सुप्तमाजग्मतुः ।
तमेतैर्नामभिरामन्त्रयां चक्रे बृहन् पाण्दरवासः सोम राजन्निति ।
स नोत्तस्थौ ।
तं पाणिनापेषं बोधयां चकार ।
स होत्तस्थौ ॥ २.१.१५ ॥
Ajātaśatru dijo: "Es invertido que un brahmán se acerque a un kṣatriya pensando que le enseñará brahman. Yo te lo haré comprender." Luego lo tomó de la mano, se levantó, y fueron hasta la persona dormida. La llamaron con estos nombres: "¡Grande, de blancas vestiduras, Soma, rey!" No se levantó. Entonces lo presionaron con la mano y lo despertaron, y se levantó.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.16
स होवाचाजातशत्रुः यत्रैष एतत्सुप्तोऽभूद्य एष विज्ञानमयः पुरुषः क्वैष तदाभूत्कुत एतदागादिति ।
तदु ह न मेने गार्ग्यः ॥ २.१.१६ ॥
Ajātaśatru dijo: "Cuando éste dormía, ¿dónde estaba esta persona hecha de conciencia (vijñānamaya)? ¿Y de dónde volvió?" Gārgya no lo aceptó.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.17
स होवाचाजातशत्रुः यत्रैष एतत्सुप्तोऽभूद्य एष विज्ञानमयः पुरुषस्तदेषां प्राणानां विज्ञानेन विज्नानमादाय य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस्तस्मिञ्छेते ।
तानि यदा गृह्णाति ।
अथ हैतत्पुरुषः स्वपिति नाम ।
तद्गृहीत एव प्राणो भवति ।
गृहीता वाग् ।
गृहीतं चक्षुर् ।
गृहीतं श्रोत्रम् ।
गृहीतं मनः ॥ २.१.१७ ॥
Ajātaśatru dijo: Cuando esta persona, hecha de conciencia, duerme, toma estos prāṇas con la conciencia y descansa en el espacio dentro del corazón. Cuando los recoge, se dice que esta persona duerme. Entonces el prāṇa queda recogido; el habla queda recogida, la vista queda recogida, el oído queda recogido, la mente queda recogida.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.18
स यत्रैतत्स्वप्न्यया चरति ते हास्य लोकाः ।
तदुतेव महाराजो भवत्युतेव महाब्राह्मणः ।
उतेवोच्चावचं निगच्छति ।
स यथा महाराजो जानपदान् गृहीत्वा स्वे जनपदे यथाकामं परिवर्तेतैवमेवैष एतत्प्राणान् गृहीत्वा स्वे शरीरे यथाकामं परिवर्तते ॥ २.१.१८ ॥
Cuando se mueve en este estado de sueño, tiene esos mundos. Entonces se vuelve como un gran rey, como un gran brahmán, y alcanza estados altos y bajos. Así como un gran rey, llevando a la gente de su reino, se mueve libremente en su propia tierra, así esta persona, llevando estos prāṇas, se mueve libremente en su propio cuerpo.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.19
अथ यदा सुषुप्तो भवति ।
यदा न कस्य चन वेद ।
हिता नाम नाड्यो द्वासप्ततिः सहस्राणि हृदयात्पुरीततमभिप्रतिष्ठन्ते ।
ताभिः प्रत्यवसृप्य पुरीतति शेते ।
स यथा कुमारो वा महाराजो वा महाब्राह्मणो वाऽतिघ्नीमानन्दस्य गत्वा शयीत ।
एवमेवैष एतच्छेते ॥ २.१.१९ ॥
Ahora, cuando está en sueño profundo, cuando no sabe nada de nada, desde el corazón se extienden setenta y dos mil canales llamados Hitā, alrededor del pericardio. Por ellos, descendiendo, descansa en el pericardio. Como un niño, o un gran rey, o un gran brahmán, que habiendo alcanzado la dicha suprema se acuesta, así se acuesta él en esto.
Bṛhadāraṇyaka 2.1.20
स यथोर्णनाभिस्तन्तुनोच्चरेद्यथा अग्नेः क्षुद्रा विष्फुलिङ्गा व्युच्चरन्त्येवमेवास्मादात्मनः सर्वे प्राणाः सर्वे लोकाः सर्वे देवाः सर्वाणि भूतानि व्युच्चरन्ति ।
तस्योपनिषत्सत्यस्य सत्यमिति ।
प्राणा वै सत्यं तेषामेष सत्यम् ॥ २.१.२० ॥
Como una araña sale por su hilo, como pequeñas chispas surgen del fuego, así de este ātman salen todos los prāṇas, todos los mundos, todos los dioses, todos los seres. Su upaniṣad es 'la verdad de la verdad'. Los prāṇas son la verdad; esta es su verdad.