ウパニシャッド · Bṛhadāraṇyaka 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.3.1
तृतीयं ब्राह्मणम् (ज्येष्ठब्राह्मणं वा प्राणविद्याब्राह्मणम्)
स यः कामयेत महत्प्राप्नुयामित्युदगयन आपूर्यमाणपक्षस्य पुण्याहे द्वादशाहमुपसद्व्रती भूत्वौदुम्बरे कंसे चमसे वा सर्वौषधं फलानीति संभृत्य परिसमुह्य परिलिप्याग्निमुपसमाधाय परिस्तीर्यावृताज्यं संस्कृत्य पुंसा नक्षत्रेण मन्थं संनीय जुहोति
यावन्तो देवास्त्वयि जातवेदस्तिर्यञ्चो घ्नन्ति पुरुषस्य कामान् ।
तेभ्योऽहं भागधेयं जुहोमि ते मा तृप्ताः सर्वैः कामैस्तर्पयन्तु स्वाहा ।
या तिरश्ची निपद्यसेऽहं विधरणी इति ।
तां त्वा घृतस्य धारया यजे संराधनीमहं स्वाहा ॥ ६.३.१ ॥
これは第三のブラーフマナ、長子のブラーフマナ、あるいはプラーナの知識のブラーフマナと呼ばれる。偉大なものを得ようと望む者は、太陽の北行の期間、白分の吉日に、十二日間のウパサド誓戒を守り、ウドゥンバラ木の器または杯にすべての薬草と果実を集め、周囲を掃き清めて塗り、火を点じ、クシャ草を敷き、澄ましバターを注いで供物を整え、攪拌した混合物を男性名詞の星宿と混ぜて捧げる。ああ、ジャータヴェーダスよ、あなたの中にあって、斜めに進む人の願望を打ち砕く神々がいる。彼らに私は分け前を捧げる。彼らが満足して、あらゆる願いで私を満たしますように、スヴァーハー。斜めに横たわるあなた、私は保持者である。成功をもたらすあなたを、澄ましバターの流れで礼拝する、スヴァーハー。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.2
ज्येष्ठाय स्वाहा श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्राणाय स्वाहा वसिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
वाचे स्वाहा प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
चक्षुषे स्वाहा संपदे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
श्रोत्राय स्वाहायतनाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
मनसे स्वाहा प्रजात्यै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
रेतसे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.२ ॥
「長子にスヴァーハー、最良者にスヴァーハー」と唱えて火に供物を捧げた後、滴り落ちた分を攪拌された混合物に注ぐ。「プラーナにスヴァーハー、ヴァシシュターにスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。「言葉にスヴァーハー、基盤にスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。「視覚にスヴァーハー、繁栄にスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。「聴覚にスヴァーハー、住処にスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。「心にスヴァーハー、子孫にスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。「精液にスヴァーハー」と唱えて供物を捧げ、滴る分を混合物に注ぐ。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.3
अग्नये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सोमाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भुवः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूर्भुवः स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
ब्रह्मणे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
क्षत्राय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूताय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भविष्यते स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
विश्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सर्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्रजापतये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.३ ॥
「アグニに、スヴァーハー」と唱えて火に供物を捧げ、攪拌器からサンスラヴァ（残りの滴）を注ぎ落とす。「ソーマに、スヴァーハー」、「ブー、スヴァーハー」、「ブヴァḥ、スヴァーハー」、「スヴァḥ、スヴァーハー」、「ブーr-ブヴァḥ-スヴァḥ、スヴァーハー」、「ブラフマンに、スヴァーハー」、「王族の力に、スヴァーハー」、「既に成ったものに、スヴァーハー」、「これから成るものに、スヴァーハー」、「全世界に、スヴァーハー」、「全体に、スヴァーハー」、最後に「プラジャーパティに、スヴァーハー」と唱えて、そのたびに火に供え、器からサンスラヴァを注ぎ落とす。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.4
अथैनमभिमृशति भ्रमदसि ।
ज्वलदसि ।
पूर्णमसि ।
प्रस्तब्धमसि ।
एकसभमसि ।
हिङ्कृतमसि ।
हिङ्क्रियमानमसि ।
उद्गीथमसि ।
उद्गीयमानमसि ।
श्रावितमसि ।
प्रत्याश्रावितमसि ।
आर्द्रे संदीप्तमसि ।
विभूरसि ।
प्रभूरसि ।
अन्नमसि ।
ज्योतिरसि ।
निधनमसि ।
संवर्गोऽसीति ॥ ६.३.४ ॥
次に彼はそれに触れて唱える。「汝は旋転するもの、汝は燃え上がるもの、汝は満ちたるもの、汝は堅固なもの、汝は一つの集会、汝は哼の声で歌われたもの、汝は哼の声で歌われつつあるもの、汝はウドギータ、汝は歌われつつあるもの、汝は宣告されたもの、汝は応答されたもの、汝は湿ったものの中でよく燃えるもの、汝は遍在するもの、汝は力あるもの、汝は食物、汝は光明、汝は帰着点（ニダナ）、汝は収摂するもの（サンヴァルガ）」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.5
अथैनमुद्यच्छत्यामंस्यामं हि ते महि ।
स हि राजेशानोऽधिपतिः ।
स मां राजेशनोऽधिपतिं करोत्विति ॥ ६.३.५ ॥
次に彼はそれを持ち上げる。「私は汝を取ろう、汝は偉大なるゆえに。かの方こそ王、主宰、統治者である。かの方が私を王、主宰、統治者となさんことを」と唱える。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.6
अथैनमाचामति
तत्सवितुर्वरेण्यम् ।
मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः ।
माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ।
भूः स्वाहा ।
भर्गो देवस्य धीमहि
मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः ।
मधु द्यौरस्तु नः पिता ।
भुवः स्वाहा ।
धियो यो नः प्रचोदयात् ।
मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमां अस्तु सूर्यः ।
माध्वीर्गवो भवन्तु नः ।
स्वः स्वाहा ।
सर्वां च सावित्रीमन्वाह ।
सर्वाश्च मधुमतीरहमेवेदं सर्वं भूयासं भूर्भुवः स्वः स्वाहेति अन्तत आचम्य पाणी प्रक्षाल्य जघनेनाग्निं प्राक्शिराः संविशति ।
प्रातरादित्यमुपतिष्ठते ।
दिशामेकपुण्डरीकमसि ।
अहं मनुष्याणामेकपुण्डरीकं भूयासमिति ।
यथेतमेत्य जघनेनाग्निमासीनो वंशं जपति ॥ ६.३.६ ॥
それから彼は儀礼として水を啜る。「私たちは神サヴィトリの卓越した輝きを瞑想する。」真理（ṛta）に従う者のために風が蜜を運び、川が蜜を流し、草木が私たちにとって甘くありますように。Bhūḥ svāhā。夜も暁も甘くあり、地上の世界が甘美に満ち、天が私たちの父でありますように。Bhuvaḥ svāhā。私たちの思考を促す者よ。木々が私たちにとって甘美に満ち、太陽が甘美に満ち、牛が私たちにとって甘くありますように。Svaḥ svāhā。その後、サーヴィトリー詩句全体と甘美（madhumatī）の詩句すべてを唱え、最後に言う。「私がこのすべてとなりますように——bhūr bhuvaḥ svaḥ svāhā。」水を啜り手を洗った後、火の後ろに東を向いて座る。夜明けには太陽に向かって立つ。「あなたは方位の唯一の蓮華である。私が人々の中の唯一の蓮華となりますように。」来た道を戻り、火の後ろに座って系譜を唱える。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.7
तं हैतमुद्दालक आरुणिर्वाजसनेयाय याज्ञवल्क्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.७ ॥
ウッダーラカ・アールニはこれをヴァージャサネーヤ・ヤージュニャヴァルキヤの弟子に語り、言った。「もしこの枯れた切り株に誰かが水を注いだなら、そこから枝が生え、葉が芽吹くだろうか？」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.8
एतमु हैव वाजसनेयो याज्नवल्क्यो मधुकाय पैङ्ग्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.८ ॥
ヴァージャサネーヤの子ヤージュニャヴァルキヤは、同じ教えをマドゥカ・パインギヤの弟子に語り、言った。「もしこの枯れた切り株に誰かが水を注いだなら、そこから枝が生え、葉が芽吹くだろうか？」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.9
एतमु हैव मधुकः पैङ्ग्यश्चूलाय भागवित्तयेऽन्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.९ ॥
マドゥカ・パインギヤは、同じ教えをチューラ・バーガヴィッティの弟子に語り、言った。「もしこの枯れた切り株に誰かが水を注いだなら、そこから枝が生え、葉が芽吹くだろうか？」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.10
एतमु हैव चूलो भागवित्तिर्जानकय आयःस्थूणायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.१० ॥
Bhāgavitti Cūla は Jānaka Āyaḥsthūṇa の弟子にこう言った。「もし誰かがこの枯れた切り株に水を注いだら、枝が伸び、葉が茂るだろうか」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.11
एतमु हैव जानकिरायस्थूणः सत्यकामाय जाबालायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.११ ॥
Jānaki Āyaḥsthūṇa は、Jābāla の子 Satyakāma という弟子にも同じことを言った。「もし誰かがこの枯れた切り株に水を注いだら、枝が伸び、葉が茂るだろうか」
Bṛhadāraṇyaka 6.3.12
एतमु हैव सत्यकामो जाबालोऽन्तेवासिभ्य उक्त्वोव अचापि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ।
तमेतं नापुत्राय वानन्तेवासिने वा ब्रूयात् ॥ ६.३.१२ ॥
Satyakāma Jābāla は弟子たちにこう言った。「もし誰かがこの枯れた切り株に水を注いだら、枝が伸び、葉が茂るだろうか」この教えは、息子のない者や弟子でない者に語ってはならない。
Bṛhadāraṇyaka 6.3.13
चतुरौदुम्बरो भवति ।
औदुम्बरः स्रुव औदुम्बरश्चमस औदुम्बर इध्म औदुम्बर्या उपमन्थन्यौ ।
दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति ।
व्रीहियवास्तिलमाषा अणुप्रियंगवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च ।
तान् पिष्टान् दधनि मधुनि घृत उपसिञ्चति ।
आज्यस्य जुहोति ॥ ६.३.१३ ॥
ウドゥンバラ（無花果）の木で作られた器具が四つある。すなわち、ウドゥンバラの杓（スルヴァ）、杯（チャマサ）、薪（イドマ）、そして二本の撹拌棒（ウパマンタニー）である。村の穀物は十種ある。米と大麦、胡麻と黒豆、細粟と狐尾粟、小麦、扁豆、ひよこ豆、胡麻の搾りかすである。それらを挽いて凝乳、蜂蜜、ギーと混ぜ、澄ましバターを供物として注ぐ。