อุปนิษัท · Bṛhadāraṇyaka 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.3.1
तृतीयं ब्राह्मणम् (ज्येष्ठब्राह्मणं वा प्राणविद्याब्राह्मणम्)
स यः कामयेत महत्प्राप्नुयामित्युदगयन आपूर्यमाणपक्षस्य पुण्याहे द्वादशाहमुपसद्व्रती भूत्वौदुम्बरे कंसे चमसे वा सर्वौषधं फलानीति संभृत्य परिसमुह्य परिलिप्याग्निमुपसमाधाय परिस्तीर्यावृताज्यं संस्कृत्य पुंसा नक्षत्रेण मन्थं संनीय जुहोति
यावन्तो देवास्त्वयि जातवेदस्तिर्यञ्चो घ्नन्ति पुरुषस्य कामान् ।
तेभ्योऽहं भागधेयं जुहोमि ते मा तृप्ताः सर्वैः कामैस्तर्पयन्तु स्वाहा ।
या तिरश्ची निपद्यसेऽहं विधरणी इति ।
तां त्वा घृतस्य धारया यजे संराधनीमहं स्वाहा ॥ ६.३.१ ॥
นี่คือพราหมณะที่สาม ซึ่งเรียกอีกชื่อหนึ่งว่าเชษฐพราหมณะ หรือพราหมณะแห่งวิชาปราณ ผู้ใดปรารถนาจะได้สิ่งยิ่งใหญ่ ในช่วงที่ดวงอาทิตย์เคลื่อนไปทางเหนือ ในวันมงคลของปักษ์ที่สว่างขึ้น เมื่อถือศีลอุปสัทวัตรสิบสองวันแล้ว ให้รวบรวมสมุนไพรทุกชนิดและผลไม้ไว้ในภาชนะหรือถ้วยที่ทำจากไม้อุทุมพร กวาดและทาพื้นรอบ ๆ ก่อไฟ ปูหญ้ากุศะ เตรียมเครื่องบูชาโดยเทเนยใสราดลงไป นำส่วนที่กวนแล้วผสมกับดาวฤกษ์ที่มีชื่อเป็นเพศชาย แล้วถวายเข้าไฟ โอ้ชาตเวทส์ เทพเจ้าทั้งหลายที่อยู่ในพระองค์ ผู้คอยขัดขวางความปรารถนาของมนุษย์ที่เดินข้ามไป ข้าพเจ้าถวายส่วนแบ่งแก่เทพเหล่านั้น ขอให้เทพเหล่านั้นอิ่มเอมแล้วทรงโปรดให้ข้าพเจ้าสมปรารถนาทั้งปวง สวาหา พระองค์ผู้นอนเอียงอยู่ ข้าพเจ้าคือผู้ค้ำจุน ข้าพเจ้าบูชาพระองค์ผู้นำความสำเร็จมาให้ด้วยสายแห่งเนยใส สวาหา
Bṛhadāraṇyaka 6.3.2
ज्येष्ठाय स्वाहा श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्राणाय स्वाहा वसिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
वाचे स्वाहा प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
चक्षुषे स्वाहा संपदे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
श्रोत्राय स्वाहायतनाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
मनसे स्वाहा प्रजात्यै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
रेतसे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.२ ॥
เมื่อถวายเข้าไฟพร้อมคำว่า "สวาหาแด่ผู้เป็นเชษฐ์ สวาหาแด่ผู้เป็นเลิศ" แล้ว ก็เทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่ปราณ สวาหาแด่วสิษฐา" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่วาจา สวาหาแด่ประติษฐา" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่จักษุ สวาหาแด่สัมปทา" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่โสตร์ สวาหาแด่อายตนะ" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่มนัส สวาหาแด่ประชาติ" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว ถวายพร้อมคำว่า "สวาหาแด่เรตัส" แล้วเทส่วนที่หยดลงมาลงในของที่กวนแล้ว
Bṛhadāraṇyaka 6.3.3
अग्नये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सोमाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भुवः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूर्भुवः स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
ब्रह्मणे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
क्षत्राय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूताय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भविष्यते स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
विश्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सर्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्रजापतये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.३ ॥
เมื่อถวายลงในไฟพร้อมคำว่า "แด่พระอัคนี สวาหา" เขาเทสังสรวะ (หยดที่เหลือ) จากภาชนะกวน พร้อมคำว่า "แด่โสม สวาหา" ... "ภูห์ สวาหา" ... "ภุวห์ สวาหา" ... "สวห์ สวาหา" ... "ภูรภุวห์สวห์ สวาหา" ... "แด่พรหมัน สวาหา" ... "แด่อำนาจของนักรบ สวาหา" ... "แด่สิ่งที่เกิดแล้ว สวาหา" ... "แด่สิ่งที่จะเกิด สวาหา" ... "แด่โลกทั้งปวง สวาหา" ... "แด่ทั้งมวล สวาหา" ... และท้ายที่สุด "แด่ประชาบดี สวาหา" เขาถวายลงในไฟทุกครั้ง แล้วเทสังสรวะจากภาชนะกวน
Bṛhadāraṇyaka 6.3.4
अथैनमभिमृशति भ्रमदसि ।
ज्वलदसि ।
पूर्णमसि ।
प्रस्तब्धमसि ।
एकसभमसि ।
हिङ्कृतमसि ।
हिङ्क्रियमानमसि ।
उद्गीथमसि ।
उद्गीयमानमसि ।
श्रावितमसि ।
प्रत्याश्रावितमसि ।
आर्द्रे संदीप्तमसि ।
विभूरसि ।
प्रभूरसि ।
अन्नमसि ।
ज्योतिरसि ।
निधनमसि ।
संवर्गोऽसीति ॥ ६.३.४ ॥
จากนั้นเขาจับต้องสิ่งนี้พร้อมกล่าวว่า "พระองค์หมุนวนอยู่ พระองค์ลุกโพลง พระองค์เต็มเปี่ยม พระองค์มั่นคง พระองค์คือสภาเดียว พระองค์ถูกขับร้องด้วยหิงกะ พระองค์กำลังถูกขับร้องด้วยหิงกะ พระองค์คืออุทคีถะ พระองค์กำลังถูกขับร้อง พระองค์ถูกทำให้ประกาศ พระองค์ได้รับการตอบรับ พระองค์ถูกจุดขึ้นอย่างดีในความชื้น พระองค์แผ่ซ่านไปทั่ว พระองค์ยิ่งใหญ่ พระองค์คืออาหาร พระองค์คือแสง พระองค์คือนิธนะ พระองค์คือสังวรรค"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.5
अथैनमुद्यच्छत्यामंस्यामं हि ते महि ।
स हि राजेशानोऽधिपतिः ।
स मां राजेशनोऽधिपतिं करोत्विति ॥ ६.३.५ ॥
จากนั้นเขายกสิ่งนี้ขึ้น พร้อมกล่าวว่า "ข้าพเจ้าจะจับพระองค์ไว้ เพราะพระองค์ยิ่งใหญ่ ผู้นั้นแลคือกษัตริย์ ผู้เป็นใหญ่ ผู้เป็นเจ้าเหนือ ขอพระองค์ทรงให้ข้าพเจ้าเป็นกษัตริย์ เป็นผู้เป็นใหญ่ และเป็นผู้เป็นเจ้าเหนือเถิด"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.6
अथैनमाचामति
तत्सवितुर्वरेण्यम् ।
मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः ।
माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ।
भूः स्वाहा ।
भर्गो देवस्य धीमहि
मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः ।
मधु द्यौरस्तु नः पिता ।
भुवः स्वाहा ।
धियो यो नः प्रचोदयात् ।
मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमां अस्तु सूर्यः ।
माध्वीर्गवो भवन्तु नः ।
स्वः स्वाहा ।
सर्वां च सावित्रीमन्वाह ।
सर्वाश्च मधुमतीरहमेवेदं सर्वं भूयासं भूर्भुवः स्वः स्वाहेति अन्तत आचम्य पाणी प्रक्षाल्य जघनेनाग्निं प्राक्शिराः संविशति ।
प्रातरादित्यमुपतिष्ठते ।
दिशामेकपुण्डरीकमसि ।
अहं मनुष्याणामेकपुण्डरीकं भूयासमिति ।
यथेतमेत्य जघनेनाग्निमासीनो वंशं जपति ॥ ६.३.६ ॥
แล้วเขาจิบน้ำ กล่าวว่า "เราเพ่งพินิจรัศมีอันประเสริฐของสวิตฤ ผู้เป็นเทพ" ขอลมจงพัดน้ำผึ้งมาแก่ผู้ดำเนินตามฤตะ ขอแม่น้ำจงหลั่งน้ำผึ้ง ขอพืชสมุนไพรจงหวานแก่เรา ภูห์ สวาหา ขอราตรีและรุ่งอรุณจงหวาน ขอแดนดินจงเปี่ยมด้วยความหวาน ขอฟ้าจงเป็นบิดาของเรา ภุวห์ สวาหา ผู้ทรงกระตุ้นความคิดของเรา ขอต้นไม้จงเปี่ยมด้วยความหวานแก่เรา ขอดวงอาทิตย์จงเปี่ยมด้วยความหวาน ขอโคทั้งหลายจงหวานแก่เรา สวห์ สวาหา แล้วเขาสาธยายสาวิตรีทั้งบทและบทมธุมตีทั้งหมด และกล่าวตอนท้ายว่า "ขอให้ข้าเป็นทั้งหมดนี้ ภูรภุวห์สวห์ สวาหา" ครั้นจิบน้ำและล้างมือแล้ว เขานั่งลงหลังกองไฟ หันหน้าไปทางตะวันออก ยามรุ่งอรุณเขายืนหันหน้าสู่ดวงอาทิตย์ กล่าวว่า "ท่านเป็นดอกบัวดอกเดียวแห่งทิศทั้งหลาย ขอให้ข้าเป็นดอกบัวดอกเดียวในหมู่มนุษย์" เมื่อกลับมาตามทางที่ไป นั่งหลังกองไฟแล้ว เขาสาธยายสายสืบทอดของครู
Bṛhadāraṇyaka 6.3.7
तं हैतमुद्दालक आरुणिर्वाजसनेयाय याज्ञवल्क्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.७ ॥
อุททาลกะ อารุณิ เมื่อกล่าวเช่นนี้กับศิษย์ของยาชญวัลกยะ บุตรของวาชสเนยะ จึงถามว่า "หากผู้ใดพรมน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะงอกออกมาจากมัน และใบไม้จะผลิขึ้นหรือไม่?"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.8
एतमु हैव वाजसनेयो याज्नवल्क्यो मधुकाय पैङ्ग्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.८ ॥
ยาชญวัลกยะ บุตรของวาชสเนยะ กล่าวคำสอนเดียวกันนี้แก่ศิษย์ของมธุกะ ไปงยะ แล้วกล่าวว่า "หากผู้ใดรดน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะงอกขึ้นจากมันและใบจะผลิออกมาไหม"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.9
एतमु हैव मधुकः पैङ्ग्यश्चूलाय भागवित्तयेऽन्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.९ ॥
มธุกะ ไปงยะ กล่าวคำสอนเดียวกันนี้แก่ศิษย์ของจูฬะ ภาควิตติ แล้วกล่าวว่า "หากผู้ใดรดน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะงอกขึ้นจากมันและใบจะผลิออกมาไหม"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.10
एतमु हैव चूलो भागवित्तिर्जानकय आयःस्थूणायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.१० ॥
จูฬะ ภาควิตติ กล่าวสิ่งนี้แก่ศิษย์ของชานกะ อายะสถูณะ ว่า "หากผู้ใดรดน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะแตกหน่อและใบจะงอกขึ้นมาไหม"
Bṛhadāraṇyaka 6.3.11
एतमु हैव जानकिरायस्थूणः सत्यकामाय जाबालायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.११ ॥
ชานากิ อายัสถูณะ กล่าวสิ่งเดียวกันนี้แก่ศิษย์ สัตยกามะ บุตรของชาบาลา ว่า ถ้ามีคนรดน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะผลิขึ้นและใบจะงอกออกมาหรือ
Bṛhadāraṇyaka 6.3.12
एतमु हैव सत्यकामो जाबालोऽन्तेवासिभ्य उक्त्वोव अचापि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ।
तमेतं नापुत्राय वानन्तेवासिने वा ब्रूयात् ॥ ६.३.१२ ॥
สัตยกามะ ชาบาลา กล่าวสิ่งนี้แก่ศิษย์ทั้งหลายว่า ถ้ามีคนรดน้ำลงบนตอไม้แห้งนี้ กิ่งก้านจะผลิขึ้นและใบจะงอกออกมาหรือ คำสอนนี้ไม่ควรบอกแก่ผู้ที่ไม่มีบุตร หรือแก่ผู้ที่ไม่ใช่ศิษย์
Bṛhadāraṇyaka 6.3.13
चतुरौदुम्बरो भवति ।
औदुम्बरः स्रुव औदुम्बरश्चमस औदुम्बर इध्म औदुम्बर्या उपमन्थन्यौ ।
दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति ।
व्रीहियवास्तिलमाषा अणुप्रियंगवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च ।
तान् पिष्टान् दधनि मधुनि घृत उपसिञ्चति ।
आज्यस्य जुहोति ॥ ६.३.१३ ॥
มีภาชนะทำจากไม้อุทุมพรสี่อย่าง คือ ช้อนอุทุมพร (สรุวะ) ถ้วยอุทุมพร (จมสะ) ท่อนฟืนอุทุมพร (อิธมะ) และไม้กวนอุทุมพรสองอัน มีธัญพืชในหมู่บ้านสิบชนิด คือ ข้าวและข้าวบาร์เลย์ งาและถั่วดำ ข้าวฟ่างละเอียดและข้าวฟ่างหางจิ้งจอก ข้าวสาลี ถั่วเลนทิล ถั่วชิกพี และขนมงา เขาบดธัญพืชเหล่านี้ ผสมลงในนม น้ำผึ้ง และเนยใส แล้วถวายเนยใสเป็นเครื่องบูชา