ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Bṛhadāraṇyaka 6.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.3.1
तृतीयं ब्राह्मणम् (ज्येष्ठब्राह्मणं वा प्राणविद्याब्राह्मणम्)
स यः कामयेत महत्प्राप्नुयामित्युदगयन आपूर्यमाणपक्षस्य पुण्याहे द्वादशाहमुपसद्व्रती भूत्वौदुम्बरे कंसे चमसे वा सर्वौषधं फलानीति संभृत्य परिसमुह्य परिलिप्याग्निमुपसमाधाय परिस्तीर्यावृताज्यं संस्कृत्य पुंसा नक्षत्रेण मन्थं संनीय जुहोति
यावन्तो देवास्त्वयि जातवेदस्तिर्यञ्चो घ्नन्ति पुरुषस्य कामान् ।
तेभ्योऽहं भागधेयं जुहोमि ते मा तृप्ताः सर्वैः कामैस्तर्पयन्तु स्वाहा ।
या तिरश्ची निपद्यसेऽहं विधरणी इति ।
तां त्वा घृतस्य धारया यजे संराधनीमहं स्वाहा ॥ ६.३.१ ॥
ಇದು ತೃತೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ಅಥವಾ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಪ್ರಾಣವಿದ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ). ಮಹತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವವನು, ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪುಣ್ಯದಿನದಂದು, ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ಉಪಸದ್ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು, ಅತ್ತಿ ಮರದ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಚಮಸದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಓಷಧಿಗಳನ್ನೂ ಫಲಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸುತ್ತ ಗುಡಿಸಿ ಸಾರಿಸಿ, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ, ದರ್ಭೆ ಹಾಸಿ, ತುಪ್ಪ ಸುರಿದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಪುಲ್ಲಿಂಗ ನಕ್ಷತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಮಂಥವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಹೋಮ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಓ ಜಾತವೇದಾ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಸಾಗುವ ಮನುಷ್ಯನ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರಿಗೆ ನಾನು ಭಾಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅವರು ತೃಪ್ತರಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲಿ, ಸ್ವಾಹಾ. ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ ನೀನು, ನಾನು ವಿಧಾರಿಣಿ; ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತರುವ ನಿನ್ನನ್ನು ತುಪ್ಪದ ಧಾರೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸ್ವಾಹಾ.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.2
ज्येष्ठाय स्वाहा श्रेष्ठाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्राणाय स्वाहा वसिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
वाचे स्वाहा प्रतिष्ठायै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
चक्षुषे स्वाहा संपदे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
श्रोत्राय स्वाहायतनाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
मनसे स्वाहा प्रजात्यै स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
रेतसे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.२ ॥
ಜ್ಯೇಷ್ಠನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಅಂಶವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ, ವಸಿಷ್ಠೆಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ವಾಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ಚಕ್ಷುಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಸಂಪದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ಶ್ರೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಆಯತನಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ, ಪ್ರಜಾತಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು. ರೇತಸ್ಸಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಸುರಿಯಬೇಕು.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.3
अग्नये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सोमाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भुवः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूर्भुवः स्वः स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
ब्रह्मणे स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
क्षत्राय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भूताय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
भविष्यते स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
विश्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
सर्वाय स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ।
प्रजापतये स्वाहेत्यग्नौ हुत्वा मन्थे संस्रवमवनयति ॥ ६.३.३ ॥
"ಅಗ್ನಯೇ ಸ್ವಾಹಾ" ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು (ಉಳಿದ ದ್ರವವನ್ನು) ಕೆಳಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾನೆ. "ಸೋಮಾಯ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಭುವಃ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಬ್ರಹ್ಮಣೇ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಕ್ಷತ್ರಾಯ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಭೂತಾಯ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಭವಿಷ್ಯತೇ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ವಿಶ್ವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಸರ್ವಾಯ ಸ್ವಾಹಾ" ... "ಪ್ರಜಾಪತಯೇ ಸ್ವಾಹಾ" ಎಂದು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ನೀಡಿ, ಮಂಥ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ರವವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.4
अथैनमभिमृशति भ्रमदसि ।
ज्वलदसि ।
पूर्णमसि ।
प्रस्तब्धमसि ।
एकसभमसि ।
हिङ्कृतमसि ।
हिङ्क्रियमानमसि ।
उद्गीथमसि ।
उद्गीयमानमसि ।
श्रावितमसि ।
प्रत्याश्रावितमसि ।
आर्द्रे संदीप्तमसि ।
विभूरसि ।
प्रभूरसि ।
अन्नमसि ।
ज्योतिरसि ।
निधनमसि ।
संवर्गोऽसीति ॥ ६.३.४ ॥
ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ: "ನೀನು ಸುತ್ತುವವನು, ನೀನು ಉರಿಯುವವನು, ನೀನು ಪೂರ್ಣನು, ನೀನು ದೃಢನು, ನೀನು ಏಕಸಭ, ನೀನು ಹಿಂಕಾರದಿಂದ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟವನು, ನೀನು ಹಿಂಕ್ರಿಯಮಾಣನು, ನೀನು ಉದ್ಗೀಥ, ನೀನು ಉದ್ಗೀಯಮಾನ, ನೀನು ಶ್ರಾವಿತ, ನೀನು ಪ್ರತ್ಯಾಶ್ರಾವಿತ, ತೇವದಲ್ಲಿ ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುವವನು, ನೀನು ವಿಭು, ನೀನು ಪ್ರಭು, ನೀನು ಅನ್ನ, ನೀನು ಜ್ಯೋತಿ, ನೀನು ನಿಧನ (ಆಶ್ರಯ), ನೀನು ಸಂವರ್ಗ" ಎಂದು.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.5
अथैनमुद्यच्छत्यामंस्यामं हि ते महि ।
स हि राजेशानोऽधिपतिः ।
स मां राजेशनोऽधिपतिं करोत्विति ॥ ६.३.५ ॥
ನಂತರ ಅದನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ: "ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತೇನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು ಮಹಾನ್. ಅವನೇ ರಾಜ, ಈಶಾನ, ಅಧಿಪತಿ. ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ರಾಜ, ಈಶಾನ, ಅಧಿಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿ" ಎಂದು.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.6
अथैनमाचामति
तत्सवितुर्वरेण्यम् ।
मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः ।
माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ।
भूः स्वाहा ।
भर्गो देवस्य धीमहि
मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः ।
मधु द्यौरस्तु नः पिता ।
भुवः स्वाहा ।
धियो यो नः प्रचोदयात् ।
मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमां अस्तु सूर्यः ।
माध्वीर्गवो भवन्तु नः ।
स्वः स्वाहा ।
सर्वां च सावित्रीमन्वाह ।
सर्वाश्च मधुमतीरहमेवेदं सर्वं भूयासं भूर्भुवः स्वः स्वाहेति अन्तत आचम्य पाणी प्रक्षाल्य जघनेनाग्निं प्राक्शिराः संविशति ।
प्रातरादित्यमुपतिष्ठते ।
दिशामेकपुण्डरीकमसि ।
अहं मनुष्याणामेकपुण्डरीकं भूयासमिति ।
यथेतमेत्य जघनेनाग्निमासीनो वंशं जपति ॥ ६.३.६ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಆಚಮನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ: ಸವಿತೃ ದೇವನ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಋತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವನಿಗೆ ವಾಯುಗಳು ಮಧುವನ್ನು ಬೀಸಲಿ, ನದಿಗಳು ಮಧುವನ್ನು ಸುರಿಸಲಿ, ಓಷಧಿಗಳು ನಮಗೆ ಮಧುರವಾಗಲಿ. ಭೂಃ ಸ್ವಾಹಾ. ರಾತ್ರಿಗಳೂ ಉಷಸ್ಸುಗಳೂ ಮಧುರವಾಗಲಿ, ಪಾರ್ಥಿವ ಲೋಕ ಮಧುಮಯವಾಗಲಿ, ದ್ಯುಲೋಕ ನಮ್ಮ ತಂದೆಯಾಗಲಿ. ಭುವಃ ಸ್ವಾಹಾ. ನಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸುವವನು. ವನಸ್ಪತಿ ಮಧುಮಾನ್ ಆಗಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಮಧುಮಾನ್ ಆಗಲಿ, ಗೋವುಗಳು ನಮಗೆ ಮಧುರವಾಗಲಿ. ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ. ನಂತರ ಸಾವಿತ್ರಿಯನ್ನೂ ಎಲ್ಲಾ ಮಧುಮತೀ ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೊನೆಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನಾನೇ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಆಗಲಿ — ಭೂರ್ಭುವಃ ಸ್ವಃ ಸ್ವಾಹಾ. ನಂತರ ಆಚಮಿಸಿ, ಕೈ ತೊಳೆದು, ಅಗ್ನಿಯ ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಆದಿತ್ಯನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ: ನೀನು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಏಕ ಪುಂಡರೀಕ; ನಾನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಏಕ ಪುಂಡರೀಕ ಆಗಲಿ. ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಹಿಂದೆ ಕುಳಿತು ವಂಶವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.7
तं हैतमुद्दालक आरुणिर्वाजसनेयाय याज्ञवल्क्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.७ ॥
ಉದ್ದಾಲಕ ಆರುಣಿ, ವಾಜಸನೇಯ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಯಾರಾದರೂ ಈ ಒಣಗಿದ ಕೊಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹನಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಎಲೆಗಳು ಚಿಗುರುವವೇ?
Bṛhadāraṇyaka 6.3.8
एतमु हैव वाजसनेयो याज्नवल्क्यो मधुकाय पैङ्ग्यायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.८ ॥
ವಾಜಸನೇಯ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯನು ಇದನ್ನೇ ಮಧುಕ ಪೈಂಗ್ಯನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಯಾರಾದರೂ ಈ ಒಣಗಿದ ಕೊಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹನಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಎಲೆಗಳು ಚಿಗುರುವವೇ?
Bṛhadāraṇyaka 6.3.9
एतमु हैव मधुकः पैङ्ग्यश्चूलाय भागवित्तयेऽन्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.९ ॥
ಮಧುಕ ಪೈಂಗ್ಯನು ಇದನ್ನೇ ಚೂಳ ಭಾಗವಿತ್ತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: ಯಾರಾದರೂ ಈ ಒಣಗಿದ ಕೊಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹನಿಸಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಕೊಂಬೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಎಲೆಗಳು ಚಿಗುರುವವೇ?
Bṛhadāraṇyaka 6.3.10
एतमु हैव चूलो भागवित्तिर्जानकय आयःस्थूणायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.१० ॥
ಭಾಗವಿತ್ತಿ ಚೂಲ ಜಾನಕ ಆಯಃಸ್ಥೂಣನ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಒಣಗಿದ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಂಬೆಗಳು ಚಿಗುರಿ ಎಲೆಗಳು ಬರುವವೇ?'
Bṛhadāraṇyaka 6.3.11
एतमु हैव जानकिरायस्थूणः सत्यकामाय जाबालायान्तेवासिन उक्त्वोवाच अपि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ ६.३.११ ॥
ಜಾನಕಿ ಆಯಃಸ್ಥೂಣ ಇದನ್ನೇ ಜಾಬಾಲನ ಮಗ ಸತ್ಯಕಾಮ ಎಂಬ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಒಣಗಿದ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಂಬೆಗಳು ಚಿಗುರಿ ಎಲೆಗಳು ಬರುವವೇ?'
Bṛhadāraṇyaka 6.3.12
एतमु हैव सत्यकामो जाबालोऽन्तेवासिभ्य उक्त्वोव अचापि य एनं शुष्के स्थाणौ निषिञ्चेज्जायेरञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ।
तमेतं नापुत्राय वानन्तेवासिने वा ब्रूयात् ॥ ६.३.१२ ॥
ಜಾಬಾಲನ ಮಗ ಸತ್ಯಕಾಮ ಇದನ್ನೇ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಒಣಗಿದ ಮರದ ಬುಡಕ್ಕೆ ಯಾರಾದರೂ ನೀರು ಹಾಕಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಂಬೆಗಳು ಚಿಗುರಿ ಎಲೆಗಳು ಬರುವವೇ?' ಮಗನಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯನಲ್ಲದವನಿಗೆ ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು.
Bṛhadāraṇyaka 6.3.13
चतुरौदुम्बरो भवति ।
औदुम्बरः स्रुव औदुम्बरश्चमस औदुम्बर इध्म औदुम्बर्या उपमन्थन्यौ ।
दश ग्राम्याणि धान्यानि भवन्ति ।
व्रीहियवास्तिलमाषा अणुप्रियंगवो गोधूमाश्च मसूराश्च खल्वाश्च खलकुलाश्च ।
तान् पिष्टान् दधनि मधुनि घृत उपसिञ्चति ।
आज्यस्य जुहोति ॥ ६.३.१३ ॥
ನಾಲ್ಕು ಪಾತ್ರೆಗಳು ಅತ್ತಿ (ಉದುಂಬರ) ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ: ಉದುಂಬರ ಸ್ರುವ, ಉದುಂಬರ ಚಮಸ, ಉದುಂಬರ ಇಧ್ಮ, ಉದುಂಬರಿಯ ಎರಡು ಉಪಮಂಥನಿಗಳು. ಹತ್ತು ಗ್ರಾಮ್ಯ ಧಾನ್ಯಗಳಿವೆ: ಭತ್ತ, ಜವೆ, ಎಳ್ಳು, ಉದ್ದು, ಸಣ್ಣ ನವಣೆ, ಬೆಕ್ಕಿನ ತಲೆ ನವಣೆ, ಗೋಧಿ, ಮಸೂರ, ಕಡಲೆ, ಎಳ್ಳಿನ ಹಿಂಡಿ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ಮೊಸರು, ಜೇನು ಮತ್ತು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ, ತುಪ್ಪವನ್ನು ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ.