Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Chāndogya 1.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

Chāndogya 1.2.1

देवासुरा ह वै यत्र संयेतिरे उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुरनेनैनानभिभविष्याम इति ॥ १.२.१ ॥

ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ, ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਭਿੜ ਪਏ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਉਦਗੀਥ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ, "ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗੇ" ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ।

Chāndogya 1.2.2

ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः ॥ १.२.२ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਪ੍ਰਾਣ ਦੀ ਉਦਗੀਥ ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਦੁਰਗੰਧ ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਘਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੱਝਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.3

अथ ह वाचमुद्गीथमुपासांचक्रिरे ताꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तयोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा ॥ १.२.३ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਾਕ ਨੂੰ ਉਦਗੀਥ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਵਾਕ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚ ਅਤੇ ਝੂਠ ਦੋਵੇਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਕ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.4

अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम् ॥ १.२.४ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਅੱਖ ਨੂੰ ਉਦਗੀਥ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਅੱਖ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਵੇਖਣ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਅੱਖ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.5

अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम् ॥ १.२.५ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੋਤ ਨੂੰ ਉਦਗੀਥ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਸ੍ਰੋਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਸੁਣਨ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸ੍ਰੋਤ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.6

अथ ह मन उद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयꣳ संकल्पते संकल्पनीयं चासंकल्पनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम् ॥ १.२.६ ॥

ਫਿਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਦਗੀਥ ਮੰਨ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਮਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨ ਯੋਗ ਅਤੇ ਨਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਦੋਵੇਂ ਸੰਕਲਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨ ਪਾਪ ਨਾਲ ਵਿੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.7

अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुरा ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सेतैवम् ॥ १.२.७ ॥

ਹੁਣ ਇਸ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਣ ਨੂੰ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਦਗੀਥ ਵਜੋਂ ਉਪਾਸਿਆ। ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਲਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਅਸੁਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।

Chāndogya 1.2.8

यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वꣳ सत एवꣳ हैव स विध्वꣳसते य एवंविदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माखणः ॥ १.२.८ ॥

ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾ ਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਢੇਲਾ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਬੁਰਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਤਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਢੇਲੇ ਦੀ ਉਪਮਾ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.9

नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येष तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान्प्राणानवति एतमु एवान्ततोऽवित्त्वोत्क्रमति व्याददात्येवान्तत इति ॥ १.२.९ ॥

ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਬਦਬੂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਇਹ ਖਾਂਦਾ-ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ।

Chāndogya 1.2.10

तꣳ हाङ्गिरा उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसः ॥ १.२.१० ॥

ਇਸ ਉਦਗੀਥ ਨੂੰ ਹੀ ਅੰਗਿਰਸ ਨੇ ਉਪਾਸਿਆ। ਅੰਗਾਂ ਦਾ ਰਸ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਆਂਗਿਰਸ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।

Chāndogya 1.2.11

तेन तꣳ ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासञ्चक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते वाग्घि बृहती तस्या एष पतिः ॥ १.२.११ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਾਕ ਹੀ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਹੈ; ਇਹ ਉਸਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.12

तेन तꣳ हायास्य उद्गीथमुपासाञ्चक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते ॥ १.२.१२ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਆਯਾਸਯ ਨੇ ਉਸ ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸੇ ਨੂੰ ਲੋਕ ਆਯਾਸਯ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੂੰਹੋਂ ਜੋ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਉਹ ਇਹੀ ਹੈ।

Chāndogya 1.2.13

तेन तꣳ ह बको दाल्भ्यो विदाञ्चकार । स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति ॥ १.२.१३ ॥

ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਦਾਲਭਯ ਬਕ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ। ਉਹ ਨੈਮਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉਦਗਾਤਾ ਬਣਿਆ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਗਾ ਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਸੀ।

Chāndogya 1.2.14

आगाता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम् ॥ १.२.१४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਇਸ ਅਕਸ਼ਰ ਉਦਗੀਥ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤਕਰਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਆਤਮ ਸੰਬੰਧੀ ਹੈ।