ఉపనిషత్తులు · Kaṭha 2.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 2.2.1
पुरमेकादशद्वारमजस्यावक्रचेतसः ।
अनुष्ठाय न शोचति विमुक्तश्च विमुच्यते ।
एतद्वै तत् ॥ २.२.१ ॥
పదకొండు ద్వారాలున్న నగరం అజుని, ఋజుచిత్తుని (ఆత్మ)ది. దానిని ధ్యానించి మనిషి శోకించడు; విముక్తుడై మరింత విముక్తుడౌతాడు. ఇదే ఆ తత్త్వం.
Kaṭha 2.2.2
हँसः शुचिषद्वसुरान्तरिक्षसद्-
होता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् ।
नृषद्वरसदृतसद्व्योमसद्
अब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतं बृहत् ॥ २.२.२ ॥
హంసం శుచిలో నివసిస్తుంది, వసువు, అంతరిక్షంలో నివసిస్తుంది; అది హోత, వేదిపై కూర్చుంటుంది, అతిథి, గృహంలో నివసిస్తుంది; మనుషులలో, శ్రేష్ఠులలో, సత్యంలో, ఆకాశంలో నివసిస్తుంది. అది నీటిలో పుట్టినది, భూమిలో పుట్టినది, సత్యంలో పుట్టినది, పర్వతంలో పుట్టినది; అది సత్యం, మహత్తరమైనది.
Kaṭha 2.2.3
ऊर्ध्वं प्राणमुन्नयत्यपानं प्रत्यगस्यति ।
मध्ये वामनमासीनं विश्वे देवा उपासते ॥ २.२.३ ॥
అతడు పైకి ప్రాణాన్ని లేపుతాడు, వెనుకకు అపానాన్ని పంపుతాడు. మధ్యలో కూర్చున్న వామనుడిని విశ్వదేవతలందరూ ఉపాసిస్తారు.
Kaṭha 2.2.4
अस्य विस्रंसमानस्य शरीरस्थस्य देहिनः ।
देहाद्विमुच्यमानस्य किमत्र परिशिष्यते ।
एतद्वै तत् ॥ २.२.४ ॥
ఈ శరీరంలో ఉండే దేహికి, అది క్షీణిస్తూ శరీరం నుండి విడుదల అయినప్పుడు, ఇక్కడ ఏది మిగులుతుంది? ఇదే అది.
Kaṭha 2.2.5
न प्राणेन नापानेन मर्त्यो जीवति कश्चन ।
इतरेण तु जीवन्ति यस्मिन्नेतावुपाश्रितौ ॥ २.२.५ ॥
ఏ మర్త్యుడూ ప్రాణంతోనో అపానంతోనో జీవించడు. ఈ రెండూ దేనిపై ఆధారపడి ఉన్నాయో, ఆ ఇతరం చేతనే అవి జీవిస్తాయి.
Kaṭha 2.2.6
हन्त त इदं प्रवक्ष्यामि गुह्यं ब्रह्म सनातनम् ।
यथा च मरणं प्राप्य आत्मा भवति गौतम ॥ २.२.६ ॥
గౌతమా! సరే, నీకు ఈ గుహ్యమైన సనాతన బ్రహ్మాన్ని చెబుతాను, మరణాన్ని పొందిన తరువాత ఆత్మ ఎలా అవుతుందో కూడా.
Kaṭha 2.2.7
योनिमन्ये प्रपद्यन्ते शरीरत्वाय देहिनः ।
स्थाणुमन्येऽनुसंयन्ति यथाकर्म यथाश्रुतम् ॥ २.२.७ ॥
కొందరు తమ కర్మ, విన్నదాని ప్రకారం దేహధారులుగా ఉండేందుకు యోనిలో ప్రవేశిస్తారు; మరికొందరు స్థాణువు (కదలని రూపం)లోకి వెళ్తారు.
Kaṭha 2.2.8
य एष सुप्तेषु जागर्ति कामं कामं पुरुषो निर्मिमाणः ।
तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदेवामृतमुच्यते ।
तस्मिँल्लोकाः श्रिताः सर्वे तदु नात्येति कश्चन ।
एतद्वै तत् ॥ २.२.८ ॥
నిద్రపోతున్న వారిమధ్య మేల్కొని ఉండి, కోరికకోరికకు అనుగుణంగా రూపాలను సృష్టించే పురుషుడే శుక్రుడు (శుద్ధుడు); అదే బ్రహ్మము; అదే అమృతమని చెప్పబడుతుంది. సర్వలోకాలు ఆయనపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి; ఎవరూ ఆయనను దాటిపోరు. ఇదే అది.
Kaṭha 2.2.9
अग्निर्यथैको भुवनं प्रविष्टो
रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।
एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा
रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ २.२.९ ॥
ఒకే అగ్ని లోకంలో ప్రవేశించి ప్రతి రూపానికి అనుగుణమైన రూపమవుతుంది; అలాగే ఒక్కడైన సర్వభూతాంతరాత్మ ప్రతి రూపానికి తగిన రూపమవుతాడు, బయటా కూడా ఉంటాడు.
Kaṭha 2.2.10
वायुर्यथैको भुवनं प्रविष्टो
रूपं रूपं प्रतिरूपो बभूव ।
एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा
रूपं रूपं प्रतिरूपो बहिश्च ॥ २.२.१० ॥
ఒకే వాయువు లోకంలో ప్రవేశించి ప్రతి రూపానికి అనుగుణమైన రూపమవుతుంది; అలాగే ఒక్కడైన సర్వభూతాంతరాత్మ ప్రతి రూపానికి తగిన రూపమవుతాడు, బయటా కూడా ఉంటాడు.
Kaṭha 2.2.11
सूर्यो यथा सर्वलोकस्य चक्षुः
न लिप्यते चाक्षुषैर्बाह्यदोषैः ।
एकस्तथा सर्वभूतान्तरात्मा
न लिप्यते लोकदुःखेन बाह्यः ॥ २.२.११ ॥
సూర్యుడు సర్వలోకానికి కన్నుగా ఉన్నప్పటికీ, కంటితో చూడబడే బాహ్య దోషాలతో అతడు లిప్తం కాడు; అలాగే సర్వభూతాల అంతరాత్మ ఒక్కడే, అది లోకదుఃఖంతో లిప్తం కాదు, అది దానికి బయటే ఉంటుంది.
Kaṭha 2.2.12
एको वशी सर्वभूतान्तरात्मा
एकं रूपं बहुधा यः करोति ।
तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीराः
तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् ॥ २.२.१२ ॥
ఒక్కడే నియంత్రించువాడు, సర్వభూతాల అంతరాత్మ; ఒకే రూపాన్ని అనేక విధాలుగా చేసేవాడు. తనలో ఉన్న ఆ ఆత్మను ధీరులు దర్శిస్తారు; వారికే శాశ్వత సుఖం, ఇతరులకు కాదు.
Kaṭha 2.2.13
नित्योऽनित्यानां चेतनश्चेतनानाम्
एको बहूनां यो विदधाति कामान् ।
तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीराः
तेषां शान्तिः शाश्वती नेतरेषाम् ॥ २.२.१३ ॥
అనిత్యాలలో నిత్యుడు, చేతనులలో చేతనుడు, అనేకుల కోరికలను ఒక్కడుగా నెరవేర్చేవాడు. తనలో ఉన్న ఆ ఆత్మను ధీరులు దర్శిస్తారు; వారికే శాశ్వత శాంతి, ఇతరులకు కాదు.
Kaṭha 2.2.14
तदेतदिति मन्यन्तेऽनिर्देश्यं परमं सुखम् ।
कथं नु तद्विजानीयां किमु भाति विभाति वा ॥ २.२.१४ ॥
'అదే ఇది' అని వారు భావిస్తారు — వర్ణింపరాని పరమ సుఖం. దానిని నేను ఎలా తెలుసుకోగలను? అది ప్రకాశిస్తుందా, లేక వెలుగుతూ భాసిస్తుందా?
Kaṭha 2.2.15
न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं
नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।
तमेव भान्तमनुभाति सर्वं
तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ २.२.१५ ॥
అక్కడ సూర్యుడు ప్రకాశించడు, చంద్రుడు, తారలు కూడా ప్రకాశించవు; ఈ మెరుపులు కూడా ప్రకాశించవు, ఈ అగ్ని ఎక్కడి నుండి (ప్రకాశిస్తుంది)? ఆయన ప్రకాశించినప్పుడు అనుసరించి సమస్తమూ ప్రకాశిస్తుంది; ఆయన కాంతిచేతనే ఇదంతా ప్రకాశిస్తుంది.