Upaniṣads · Kauṣītaki 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 2.1
प्राणो ब्रह्मेति ह स्माह कौषीतकिस्तस्य ह वा एतस्य प्राणस्य ब्रह्मणो मनो दूतं वाक्परिवेष्ट्री चक्षुर्गात्रं श्रोत्रं संश्रावयितृ तस्मै वा एतस्मै प्राणाय ब्रह्मण एताः सर्वा देवता अयाचमानाय बलिं हरन्ति तथो एवास्मै सर्वाणि भूतान्ययाचमानायैव बलिं हरन्ति य एवं वेद तस्योपनिषन्न याचेदिति । तद्यथा ग्रामं भिक्षित्वाऽलब्धोपविशेन्नाहमतो दत्तमश्नीयामिति । य एवैनं पुरस्तात्प्रत्याचक्षीरंस्त एवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इत्येष धर्मो याचतो भवति । अन्यतस्त्वेवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इति ॥ २.१ ॥
Kauṣītaki dijo: el prāṇa es brahman. Para este prāṇa, que es brahman, la mente es el mensajero, la palabra la que sirve, el ojo el guardián y el oído el anunciador. A este prāṇa, que es brahman, todas estas deidades traen una ofrenda aunque no se la pida; y del mismo modo, a quien así sabe, todos los seres traen una ofrenda aunque él no pida. Su enseñanza secreta es: no se debe pedir. Como un hombre que ha mendigado en una aldea y no ha obtenido nada se sienta, pensando: "No comeré lo que él me dé"; aquellos que antes lo rechazaron luego lo invitan: "Te daremos"; esta es la norma para quien pide. Pero otros lo invitan: "Te daremos."
Kauṣītaki 2.2
प्राणो ब्रह्मेति ह स्माह पैङ्ग्यस्तस्य ह वा एतस्य प्राणस्य ब्रह्मणो वाक्परस्ताच्चक्षुरारुन्धे चक्षुः परस्ताच्छ्रोत्रमारुन्धे श्रोत्रं परस्तान्मन आरुन्धे मनः परस्तात्प्राण आरुन्धे तस्मै वा एतस्मै वा प्राणाय ब्रह्मण एताः सर्वा देवता अयाचमानाय बलिं हरन्ति एवास्मै सर्वाणि भूतान्ययचमानायैव बलिं हरन्ति य एवं वेद तस्यॊपनिषन्न याचेदिति तद्यथा ग्रामं भिक्षित्वाऽलब्ध्वोपविशेन्नाहमतो दत्तमश्नीयामिति य एवैनं पुरस्तात्प्रत्याचक्षीरंस्त एवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इत्येष धर्मो याचितो भवत्यन्यतस्त्वेवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इति ॥ २.२ ॥
Paiṅgya dijo: «El prāṇa es brahman». Por encima de ese prāṇa-brahman está el habla, de modo que el habla alcanza el ojo. Por encima del ojo está el oído, de modo que el oído alcanza la mente. Por encima de la mente está el prāṇa, de modo que la mente alcanza el prāṇa. Para quien sabe esto y no mendiga, todas las deidades traen ofrendas a este prāṇa-brahman; del mismo modo, todos los seres le traen ofrendas. Su enseñanza secreta es: «No se debe mendigar». Así como un hombre que ha pedido limosna por la aldea, no ha recibido nada y se sienta diciendo: «No comeré lo que aquí se da», y entonces quienes antes lo rechazaban le insisten: «Te daremos»; esta es la regla. Si se pide, se obtiene; pero incluso de otros le insisten: «Te daremos».
Kauṣītaki 2.3
अथात एकधनावरोधनं यदेकधनमभिध्यायात्पौर्णमास्यां वाऽमावास्यायां वा शुद्धपक्षे वा पुण्ये नक्षत्रेऽग्निमुपसमाधाय परिसमुह्य परिस्तीर्य पर्युक्ष्योपूर्वदक्षिणं जान्वाच्य स्रुवेण वा चमसेन वा कंसेन वैता आज्याहुतीर्जुहोति वाङ्नामदेवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । प्राणॊ नाम देवताऽवरॊधिनी सा मेमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । चक्षुर्नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । श्रोत्रं नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । मनो नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाह। प्रज्ञा नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहेत्यथ धूमगन्धं प्रजिघ्रायाज्यलेपेनाङ्गान्यनुविमृज्य वाचंयमोऽभिप्रवृज्यार्थं ब्रवीत दूतं वा प्रहिणुयाल्लभते हैव ॥ २.३ ॥
Ahora, la obtención de un único tesoro. Quien desee un único tesoro, en el día de luna llena o luna nueva, o en la quincena clara, o bajo una mansión lunar auspiciosa, habiendo encendido el fuego, barrido alrededor, extendido la hierba, rociado y doblado con la rodilla derecha hacia adelante, ofrece estas libaciones de ghee con el sruva, el cucharón o el cuenco: «La deidad llamada Habla, la que obtiene: que ella me obtenga esto de él — svāhā para ella». «La deidad llamada Aliento...». «La deidad llamada Vista...». «La deidad llamada Oído...». «La deidad llamada Mente...». «La deidad llamada Discernimiento (prajñā)...». Luego, olfateando el humo, untando sus miembros con la capa de ghee, conteniendo la palabra, sale y expone su objetivo, o envía un mensajero; lo obtiene, en efecto.
Kauṣītaki 2.4
अथातो दैवस्मरो यस्य प्रियो बुभूषेद्यस्यै वा एषां वै तेषामेवैकस्मिन्पर्वण्यग्निमुपसमाधायैतयैवावृतैता आज्याहुतीर्जुहोति वाचं मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । चक्षुस्ते मयि जुहोम्यसौ स्वाहा । श्रॊत्रं ते मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । मनस्ते मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । प्रज्ञां ते मयि जुहोम्यसौ स्वाहेत्यथ धूमगन्धं प्रजिघ्रायाज्यलेपेनाङ्गान्यनुविमृज्य वाचंयमोऽभिप्रवृज्य संस्पर्शं जिगमिषेदपि वाताद्वा सम्भाषमाणस्तिष्ठेत्प्रियो हैव भवति स्मरन्ति हैवास्य ॥ २.४ ॥
Ahora el rito de recordar a los dioses: quien desee ser querido, o para quien se realizan estos ritos, debe encender el fuego en esa misma ocasión y ofrecer oblaciones de ghee con esta fórmula: 'Ofrezco tu palabra en mí, fulano, svāhā. Ofrezco tu vista en mí, fulano, svāhā. Ofrezco tu oído en mí, fulano, svāhā. Ofrezco tu mente en mí, fulano, svāhā. Ofrezco tu entendimiento en mí, fulano, svāhā.' Luego debe oler el aroma del humo, untar sus miembros con una capa de ghee, regresar en silencio y buscar ser tocado; o, hablando incluso con el viento, debe permanecer de pie. Se vuelve querido, y la gente lo recuerda.
Kauṣītaki 2.5
अथातः सायमन्नं प्रातर्दनमान्तरमग्निहोत्रमिति चाचक्षते यावद्वै पुरुषो भाषते न तावत्प्राणितुं शक्नोति प्राणं तदा वाचि जुहोति । यावद्वै पुरुषः प्राणिति न तावद्भाषितुं शक्नोति वाचं तदा प्राणे जुहोति । एतेऽनन्तेऽमृताहुतिर्जाग्रच्च स्वपंश्च सन्ततमव्यवच्छिन्नं जुहोत्यथ या अन्या आहुतयोऽन्तवत्यस्ताः कर्ममय्यो हि भवन्त्येतद्ध वै पूर्वे विद्वांसोऽग्निहोत्रं न जुहवांचक्रुः ॥ २.५ ॥
Ahora llaman a esto la comida de la tarde, la ofrenda de la mañana, el agnihotra interior. Mientras una persona habla, no puede respirar; entonces ofrece su aliento en la palabra. Mientras una persona respira, no puede hablar; entonces ofrece la palabra en el aliento. Estas dos son la ofrenda inmortal sin fin, que se ofrece sin interrupción, tanto despierto como dormido. Pero las otras ofrendas, que tienen fin, están hechas de acción. En verdad, los antiguos conocedores reconocieron esto como el agnihotra, y por ello no realizaron el agnihotra exterior.
Kauṣītaki 2.6
उक्थं ब्रह्मेति ह स्माह शुष्कभृङ्गरस्तदृगित्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्यायाभ्यर्च्यन्ते तद्यजुरित्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्याय युज्यन्ते तत्सामेत्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्याय सन्नमन्ते तच्छ्रीरित्युपासीत तद्यश इत्युपासीत तत्तेज इत्युपासीत तद्यथैतच्छास्त्राणां श्रीमत्तमं यशस्वितमं तेजस्वितमं भवति । तथैवैवं विद्वान्सर्वेषां भूतानां श्रीमत्तमो यशस्वितमस्तेजस्वितमो भवति । तमेतमैष्टकं कर्ममयमात्मानमध्वर्युः संस्करोति तस्मिन्यजुर्मयं प्रवयति यजुर्मयम् ऋङ्मयं होता ऋङ्मये साममयमुद्गाता स एष सर्वस्यै त्रयीविद्याया आत्मैष उ एवास्यात्मा एतदात्मा भवति य एवं वेद ॥ २.६ ॥
Uktha es brahman, dijo Śuṣka-Bhṛṅgara; hay que meditar en ello como el ṛc, y todos los seres son honrados por su excelencia. Hay que meditar en ello como el yajus, y todos los seres se unen por su excelencia. Hay que meditar en ello como el sāman, y todos los seres se inclinan por su excelencia. Hay que meditar en ello como esplendor (śrī), como fama (yaśas), como resplandor (tejas). Así como esto es lo más espléndido, lo más famoso y lo más radiante de las escrituras, así quien lo conoce se vuelve el más espléndido, el más famoso y el más radiante de todos los seres. El adhvaryu prepara ese yo hecho de acción, el altar de ladrillo; en él coloca el yo del yajus. El hotṛ coloca el yo del ṛc en el ṛc, y el udgātṛ establece el yo del sāman. Este es el yo de todo el conocimiento de las tres Vedas; este es en verdad su yo, y para quien así conoce, esto se vuelve el yo.
Kauṣītaki 2.7
अथातः सर्वजितः कौषीतकेस्त्रीण्युपासनानि भवन्ति यज्ञोपवीतं कृत्वाप आचम्य त्रिरुदपात्रं प्रसिच्योद्यन्तमादित्यमुपतिष्ठेत वर्गोऽसि पाप्मानं मे वृङ्धीत्येतयैवावृता मध्ये सन्तमुद्वर्गोऽसि पाप्मानं मे वृङ्धीत्येतयैवावृताऽस्तं यन्तं संवर्गोऽसि पाप्मानं मे संवृङ्धीति । यदहोरात्राभ्यां पापं करोति सं तद्वृङ्क्ते ॥ २.७ ॥
Ahora hay tres meditaciones de Sarvajit Kauṣītaki. Habiéndose puesto el cordón sagrado, habiéndose purificado con agua, habiendo vertido agua del recipiente tres veces, debe ponerse de pie junto al sol naciente. Diciendo "Tú eres el liberador, aparta mi mal" con este mismo verso, volviéndose, al sol en medio del cielo, "Tú eres el liberador hacia arriba, aparta mi mal"; y al sol que se pone, "Tú eres el recolector completo, aparta por completo mi mal". Cualquier mal que uno cometa de día y de noche, de él se libera por completo.
Kauṣītaki 2.8
अथ मासि मास्यमावास्यायां पश्चाच्चन्द्रमसं दृश्यमानमुपतिष्ठेतैतयैवावृता हरिततृणाभ्यां वाक्प्रत्यस्यति यत्ते सुसीमं हृदयमधि चन्द्रमसि श्रितं तेनामृतत्वस्येशानं माहं पौत्रमघं रुदमिति न हास्मात्पूर्वाः प्रजाः प्रयन्तीति नु जातपुत्रस्याथाजातपुत्रस्याप्यायस्व समेतु ते सन्ते पयांसि समुयन्तु वाजा यमादित्या अंशुमाप्याययन्तीत्येतास्तिस्र ऋचो जपित्वा मास्माकं प्राणेन प्रजया पशुभिराप्याययिष्ठा यॊऽस्मान्द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस्तस्य प्राणेन प्रजया पशुभिराप्यायस्वेति दैवीमावृतमावर्त आदित्यस्यावृतमन्वावर्तयति दक्षिणं बाहुमन्वावर्तते ॥ २.८ ॥
Ahora, cada mes, en el día de luna nueva, debe ponerse de pie junto a la luna vista desde atrás. Con este mismo verso, volviéndose, devuelve la palabra con hierba verde: "Tu corazón de buen límite, que reposa en la luna, por ello pueda yo ser señor de la inmortalidad; que no vea a mi nieto, el mal o el llanto." Diciendo "Las generaciones anteriores no se van", para quien tiene un hijo nacido y también para quien aún no lo tiene, recitando las tres estrofas "Que seas nutrido, que los jugos se reúnan en ti, que las fuerzas se reúnan en el rayo que nutren los Ādityas"; y "Que no seas nutrido por nuestro aliento, descendencia y ganado; nutre con aliento, descendencia y ganado a quien nos odia y a quien odiamos." Así hace girar el giro del sol con el giro divino y gira el brazo derecho.
Kauṣītaki 2.9
अथ पौर्णमास्यां पुरस्ताच्चन्द्रमसं दृश्यमानमुपतिष्ठेतैतयैवावृता सोमो राजासि विचकक्षणः पञ्चमुखोऽसि प्रजापतिर्ब्राह्मणस्त एकं मुखं तेन मुखेन राज्ञोऽत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु राजा त एकं मुखं तेन मुखेन विशोत्सि तेनैव मुखेन मामन्नादं कुरु श्येनस्त एकं मुखं तेन मुखेन पक्षिणोऽत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु अग्निष्ट एकं मुखं तेन मुखेनेमं लोकमत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु त्वयि पञ्चमं मुखं तेन मुखेन सर्वाणि भूतान्यत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु मास्माकं प्राणेन प्रजया पशुभिरवक्षेष्ठा योऽस्माद्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस्तस्य प्राणेन प्रजया पशुभिरवक्षीयस्वेति दैवीमावृतमावर्त आदित्यस्यावृतमन्वावर्तन्त इति दक्षिणं बाहुमन्वावर्तते ॥ २.९ ॥
Entonces, en el día de luna llena, uno debe acercarse a la luna que se ve delante, recitando este verso: "Soma, tú eres rey, todo lo ves. Eres Prajāpati de cinco rostros. Brahmín, tienes un rostro; con ese rostro comes al rey; con ese mismo rostro hazme un comedor de alimento. Rey, tienes un rostro; con ese rostro comes al pueblo; con ese mismo rostro hazme un comedor de alimento. Halcón, tienes un rostro; con ese rostro comes a las aves; con ese mismo rostro hazme un comedor de alimento. Fuego, tienes un rostro; con ese rostro comes este mundo; con ese mismo rostro hazme un comedor de alimento. En ti está el quinto rostro; con ese rostro comes a todos los seres; con ese mismo rostro hazme un comedor de alimento. No disminuyas nuestro prāṇa, nuestra descendencia, nuestro ganado. Que el prāṇa, la descendencia y el ganado de quien nos odia, y de quien odiamos, disminuyan." Luego realiza la vuelta divina; diciendo que vuelven tras la vuelta del sol, se gira hacia el brazo derecho.
Kauṣītaki 2.10
अथ संवेशञ्जायायै हृदयमभिमृशेद्यत्ते सुसीमे हृदये हितमन्तः प्रजापतौ मन्येऽहं मां तद्विद्वांसं तेन माहं पौत्रमघं रुदमिति न हास्मत्पूर्वाः प्रजाः प्रैतीति ॥ २.१० ॥
Luego, al acostarse con su esposa, debe tocar su corazón, diciendo: "Lo que está puesto dentro de tu corazón bien delimitado, en Prajāpati, pienso que me conoce. Por ello que yo no llore por la desgracia de un nieto." Al decir esto, la descendencia de nuestros antepasados no se aparta de nosotros.
Kauṣītaki 2.11
अथ प्रोष्यान्पुत्रस्य मूर्धानमभिमृशेत् । अङ्गादङ्गात्सम्भवसि हृदयादधिजायसे । आत्मा त्वं पुत्र माविथ स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति । अश्मा भव परशुर्भव हिरण्यमस्तृतं भव । तेजो वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति। येन प्रजापतिः प्रजाः पर्यगृह्णादरिष्ट्यै तेन त्वा परिगृह्णाम्यसाविति नामास्य गृह्णात्यथास्य दक्षिणे कर्णे जपत्यस्मै प्रयन्धि मघवन्नृजीषिन्नितीन्द्र श्रेष्ठानि द्रविणानि धेहीति सव्ये मा च्छित्था मा व्यथिष्ठाः शतं शरद आयुषो जीव पुत्र । ते नाम्ना मूर्धानमभिजिघ्राम्यसाविति त्रिर्मूर्धानमवजिघ्रेद्गवां त्वा हिङ्कारेणाभिहिङ्करोमीति त्रिर्मूर्धानमभिहिङ्कुर्यात् ॥ २.११ ॥
Luego, al regresar del extranjero, debe tocar la cabeza del hijo: "Naces de miembro en miembro, naces del corazón. Tú eres el ātman; hijo, protégeme. Vive cien otoños, fulano." Así toma el nombre. "Sé piedra, sé hacha, sé oro sin quebrar. Tú eres el brillo, con el nombre del hijo. Vive cien otoños, fulano." Así toma el nombre. "Con aquello con que Prajāpati rodeó a las criaturas para librarlas del daño, con eso te rodeo yo, fulano." Así toma el nombre. Luego murmura en su oído derecho: "Oh Indra generoso, dador de lo recto, concédele las mejores riquezas; ponlas." En el izquierdo: "No seas cortado, no seas afligido; vive cien otoños de vida, hijo." Después huele la cabeza con el nombre, "fulano", tres veces huele la cabeza. "Con el mugido de las vacas te mugo." Así, tres veces, muge sobre la cabeza.
Kauṣītaki 2.12
अथातो दैवः परिमर एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यदग्निर्ज्वलत्यथैतन्म्रियते यन्न ज्वलति तस्यादित्यमेव तेजो गच्छति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यथादित्यो दृश्यतेऽथैतन्म्रियते यन्न दृश्यते तस्य चन्द्रमसमेव तेजो गचछति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्चन्द्रमा दृश्यते । अथैतन्म्रियते यन्न दृश्यते तस्य विद्युतमेव तेजो गच्छति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यद्विद्युद्विद्योततेऽथैतन्म्रियते यन्न विद्योतते तस्य वायुमेव तेजो गच्छति वायुं प्राणः । ता वा एताः सर्वा देवता वायुमेव प्रविश्य वायौ मृता न मृच्छन्ते तस्मादेव उ पुनरुदीरत इत्यधिदैवतमथाध्यात्मम् ॥ २.१२ ॥
Ahora, la enseñanza acerca de los dioses. Cuando el fuego arde, este brahman resplandece; cuando no arde, muere, y su luz va al sol. El viento es el prāṇa. Cuando el sol es visto, este brahman resplandece; cuando no es visto, muere, y su luz va a la luna. El viento es el prāṇa. Cuando la luna es vista, este brahman resplandece; cuando no es vista, muere, y su luz va al relámpago. El viento es el prāṇa. Cuando el relámpago destella, este brahman resplandece; cuando no destella, muere, y su luz va al viento. El viento es el prāṇa. Todas estas divinidades, habiendo entrado en el viento, mueren en el viento, pero no mueren realmente; por eso vuelven a levantarse. Esta es la enseñanza acerca de las divinidades. Ahora, acerca del ātman.
Kauṣītaki 2.13
एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यद्वाचा वदत्यथैतन्म्रियते यन्न वदति तस्य चक्षुरेव तेजो गच्छति प्राणं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्चक्षुषा पश्यत्यथैतन्म्रियते यन्न पश्यति तस्य श्रोत्रमेव तेजो गच्छति प्राणं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्छ्रोत्रेण शृणोत्यथैतन्म्रियते यन्न शृणोति तस्य मन एव तेजो गच्छति प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यन्मनसा ध्यायत्यथैतन्म्रियते यन्न ध्यायति तस्य प्राणमेव तेजो गच्छति प्राणं प्राणस्तावा एताः सर्वा देवताः प्राणमेव प्रविश्य प्राणे मृता न मृच्छन्ते तस्मा देव उ पुनरुदीरते तद्यदिह वा एवं विद्वांस उभौ पर्वतावभिप्रवर्तेयातां तुस्तूर्षमाणो दक्षिणश्चोत्तरश्च न हैवैनं स्तृण्वीयाताम् । अथ य एनं द्विषन्ति यांश्च स्वयं द्वेष्टि त एनं सर्वे परिम्रियन्ते ॥ २.१३ ॥
Cuando uno habla por el habla, este brahman resplandece; cuando no habla, muere, y su luz va al ojo, y luego al prāṇa. El prāṇa es brahman. Cuando uno ve por el ojo, este brahman resplandece; cuando no ve, muere, y su luz va al oído, y luego al prāṇa. Cuando uno oye por el oído, este brahman resplandece; cuando no oye, muere, y su luz va a la mente, y luego al prāṇa. Cuando uno medita por la mente, este brahman resplandece; cuando no medita, muere, y su luz va al prāṇa. El prāṇa es brahman. Todas estas divinidades, habiendo entrado en el prāṇa, mueren en el prāṇa, pero no mueren realmente; por eso vuelven a levantarse. Aquí, quien así sabe podría intentar girar las dos montañas, pero nadie puede destruirlo. Quienes le odian y aquellos a quienes él mismo odia, todos mueren a su alrededor.
Kauṣītaki 2.14
अथातो निःश्रेयसादानं सर्वा ह वै देवता अहं श्रेयसे विवदमानाः । अस्माच्छरीरादुच्चक्रमुस्तद्दारुभूतं शिष्येथैतद्वाक्प्रविवेश तद्वाचा वदच्छिष्य एव । अथैतच्चक्षुः प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छिष्य एवाथैनच्छ्रोत्रं प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छ्रोत्रेण शृण्वच्छिष्य एवाथैनन्मनः प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छ्रोत्रेण शृण्वन्मनसा ध्यायच्छिष्य एवाथैतत्प्राणः प्रविवेश तत्तत एव समुत्तस्थौ ते देवाः प्राणे निःश्रेयसं विचिन्त्य प्राणमेव प्रज्ञात्मानमभिसम्भूय सहैतैः सर्वैरस्माल्लोकादुच्चक्रमुः । ते वायु-प्रतिष्ठाकाशात्मानः स्वर्ययुस्तथॊ एवैवं विद्वान्सर्वेषां भूतानां प्राणमेव प्रज्ञात्मानमभिसम्भूय सहैतैः सर्वैरस्माच्छरीरादुत्क्रामति स वायुप्रतिष्ठाकाशात्मा न स्वरेति तद्भवति यत्रैतद्देवास्तत्प्राप्य तदमृतो भवतियदमृता देवाः ॥ २.१४ ॥
Ahora la enseñanza sobre cómo alcanzar el bien supremo. Todos los dioses, disputando quién era el mejor, se elevaron fuera de este cuerpo. Quedaron sin vida, como troncos de madera. Entonces entró el habla; hablando por medio del habla, siguió siendo solo un discípulo. Luego entró el ojo; viendo por medio del ojo, siguió siendo solo un discípulo. Luego entró el oído; oyendo por medio del oído, siguió siendo solo un discípulo. Luego entró la mente; pensando por medio de la mente, siguió siendo solo un discípulo. Luego entró el prāṇa (aliento vital), y al instante el cuerpo se levantó. Los dioses, habiendo reflexionado que el bien supremo está en el prāṇa, se unieron al prāṇa cuyo ser es la conciencia, y junto con todos ellos partieron de este mundo hacia arriba. Residiendo en el aire, teniendo el espacio como su ser, fueron al cielo. De la misma manera, quien conoce esto, unido al prāṇa de todos los seres como su ser de conciencia, parte hacia arriba de este cuerpo junto con todos ellos. Se convierte en quien reside en el aire, cuyo ser es el espacio, y no en el cielo; al llegar allí donde están estos dioses, se vuelve inmortal, porque los dioses son inmortales.
Kauṣītaki 2.15
अथातः पितापुत्रीयं सम्प्रदानमिति चाचक्षते । पिता पुत्रं प्रेष्यन्नाह्वयति नवैस्तृणैरगारं संस्तीर्याग्निमुपसमाधायोदकुम्भं सपात्रमुपनिधायाहतेन वाससा सम्प्रच्छन्नः स्वयं श्येत एत्य पुत्र उपरिषटादभिनिपद्यते, इन्द्रियैरस्येन्द्रियाणि संस्पृश्यापि वास्याभिमुखत एवासीताथास्मै संप्रयच्छति वाचं मे त्वयि दधानीति पिता वाचं ते मयि दध इति पुत्रः प्राणं मे त्वयि दधानीति पिता प्राणं ते मयि दध इति पुत्रः । चक्षुर्मे त्वयि दधानीति पिता चक्षुस्ते मयि दध इति पुत्रः । श्रोत्रं मे त्वयि दधानीति पिता श्रोत्रं ते मयि दध इति पुत्रः । मनो मे त्वयि दधानीति पिता मनस्ते मयि दध इति पुत्रः । अन्नरसान्मे त्वयि दधानीति पितान्नरसांस्ते मयि दध इति पुत्रः । कर्माणि मे त्वयि दधानीति पिता कर्माणि ते मयि दध इति पुत्रः । सुखदुःखे मे त्वयि दधानीति पिता सुखदुःखे ते मयि दध इति पुत्रः । आनन्दं रतिं प्रजातिं मे त्वयि दधानीति पिता आनन्दं रतिं प्रजातिं ते मयि दध इति पुत्रः । इत्या मे त्वयि दधानीति पिता इत्या ते मयि दध इति पुत्रः । धियो विज्ञातव्यं कामान्मे त्वयि दधानीति पिता धियो विज्ञातव्यं कामांस्ते मयि दध इति पुत्रः । अथ दक्षिणावुत्प्राङुपनिष्क्रामति तं पितानुमन्त्रयते यशो ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यं कीर्तिस्त्वा जुषतामित्यथेतरः सव्यमंसमन्ववेक्षते पाणिनान्तर्धाय वसनान्तेन वा प्रच्छाद्य स्वर्गांल्लोकान्कामानवाप्नुहीति स यद्यगदः स्यात्पुत्रस्यैश्वर्ये पिता वसेत्परि वा व्रजेद्यद्यु वै प्रेयाद्यदेवैनं समापयति तथा समापयितव्यो भवति तथा समापयितव्यो भवति ॥ २.१५ ॥
Ahora se habla del rito llamado transmisión entre padre e hijo. Cuando un padre, a punto de enviar a su hijo, lo llama; habiendo extendido la casa con hierba fresca, encendido el fuego, colocado una vasija de agua con un recipiente, y cubierto por completo con un paño sin desgastar, él mismo se acuesta. El hijo viene, se acuesta encima de él, toca sus sentidos con los suyos, o se sienta frente a él. Entonces el padre le transmite, diciendo: 'Pongo mi habla en ti.' El hijo dice: 'Pongo tu habla en mí.' Igual con el aliento, la vista, el oído, la mente, las esencias del alimento, las acciones, el placer y el dolor, la alegría, el deleite y la descendencia, el movimiento, y los deseos que han de conocerse por el pensamiento. Luego el padre se levanta hacia la derecha y sale hacia el este, y le bendice: 'Que la fama, el resplandor del brahman, el alimento y la renombre te complazcan.' El otro mira su hombro izquierdo, lo oculta con la mano o lo cubre con el borde de la vestidura, y dice: 'Obtén los deseos de los mundos celestiales.' Si el padre está débil, puede morar bajo el dominio del hijo o rodearlo; y si muere, debe ser completado como exige el rito, así debe ser completado.