Upaniṣaden · Kauṣītaki 2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kauṣītaki 2.1
प्राणो ब्रह्मेति ह स्माह कौषीतकिस्तस्य ह वा एतस्य प्राणस्य ब्रह्मणो मनो दूतं वाक्परिवेष्ट्री चक्षुर्गात्रं श्रोत्रं संश्रावयितृ तस्मै वा एतस्मै प्राणाय ब्रह्मण एताः सर्वा देवता अयाचमानाय बलिं हरन्ति तथो एवास्मै सर्वाणि भूतान्ययाचमानायैव बलिं हरन्ति य एवं वेद तस्योपनिषन्न याचेदिति । तद्यथा ग्रामं भिक्षित्वाऽलब्धोपविशेन्नाहमतो दत्तमश्नीयामिति । य एवैनं पुरस्तात्प्रत्याचक्षीरंस्त एवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इत्येष धर्मो याचतो भवति । अन्यतस्त्वेवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इति ॥ २.१ ॥
Kauṣītaki sprach: prāṇa ist brahman. Für dieses prāṇa, das brahman ist, ist der Geist der Bote, die Rede die Aufwärterin, das Auge der Wächter und das Ohr der Verkündiger. Diesem prāṇa, das brahman ist, bringen alle diese Gottheiten ein Opfer dar, ohne dass es erbeten wird; ebenso bringen allen Wesen einem Opfer dar, der so erkennt und nicht bittet. Seine Geheimlehre lautet: man soll nicht bitten. Wie ein Mann, der im Dorf um Almosen gebettelt und nichts erhalten hat, sich setzt und denkt: "Ich werde nicht essen, was er mir gibt"; so laden ihn jene, die ihn zuvor abgewiesen haben, dann ein: "Wir werden dir geben"; das ist die Regel für den Bittenden. Andere aber laden ihn ein: "Wir werden dir geben."
Kauṣītaki 2.2
प्राणो ब्रह्मेति ह स्माह पैङ्ग्यस्तस्य ह वा एतस्य प्राणस्य ब्रह्मणो वाक्परस्ताच्चक्षुरारुन्धे चक्षुः परस्ताच्छ्रोत्रमारुन्धे श्रोत्रं परस्तान्मन आरुन्धे मनः परस्तात्प्राण आरुन्धे तस्मै वा एतस्मै वा प्राणाय ब्रह्मण एताः सर्वा देवता अयाचमानाय बलिं हरन्ति एवास्मै सर्वाणि भूतान्ययचमानायैव बलिं हरन्ति य एवं वेद तस्यॊपनिषन्न याचेदिति तद्यथा ग्रामं भिक्षित्वाऽलब्ध्वोपविशेन्नाहमतो दत्तमश्नीयामिति य एवैनं पुरस्तात्प्रत्याचक्षीरंस्त एवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इत्येष धर्मो याचितो भवत्यन्यतस्त्वेवैनमुपमन्त्रयन्ते ददाम त इति ॥ २.२ ॥
Paiṅgya sprach: »Der prāṇa ist brahman.« Über diesem prāṇa-brahman steht die Rede, so erreicht die Rede das Auge. Über dem Auge steht das Gehör, so erreicht das Gehör den Geist. Über dem Geist steht der prāṇa, so erreicht der Geist den prāṇa. Für den, der dies weiß und nicht bettelt, bringen alle Gottheiten diesem prāṇa-brahman Opfergaben; ebenso bringen ihm alle Wesen Opfergaben. Seine geheime Lehre lautet: »Man soll nicht betteln.« Wie ein Mann, der durchs Dorf gebettelt hat, nichts erhalten hat und sich hinsetzt mit den Worten: »Ich werde nicht essen, was hier gegeben wird«, und dann die, die ihn zuvor abwiesen, ihn bedrängen: »Wir werden geben« — das ist die Regel. Erbettelt, erlangt er es; doch auch von anderen drängen sie ihn: »Wir werden geben.«
Kauṣītaki 2.3
अथात एकधनावरोधनं यदेकधनमभिध्यायात्पौर्णमास्यां वाऽमावास्यायां वा शुद्धपक्षे वा पुण्ये नक्षत्रेऽग्निमुपसमाधाय परिसमुह्य परिस्तीर्य पर्युक्ष्योपूर्वदक्षिणं जान्वाच्य स्रुवेण वा चमसेन वा कंसेन वैता आज्याहुतीर्जुहोति वाङ्नामदेवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । प्राणॊ नाम देवताऽवरॊधिनी सा मेमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । चक्षुर्नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । श्रोत्रं नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहा । मनो नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाह। प्रज्ञा नाम देवतावरोधिनी सा मेऽमुष्मादिदमवरुन्धां तस्यै स्वाहेत्यथ धूमगन्धं प्रजिघ्रायाज्यलेपेनाङ्गान्यनुविमृज्य वाचंयमोऽभिप्रवृज्यार्थं ब्रवीत दूतं वा प्रहिणुयाल्लभते हैव ॥ २.३ ॥
Nun die Erlangung eines einzigen Schatzes. Wer einen einzigen Schatz begehrt, am Vollmond- oder Neumondtag, oder in der hellen Monatshälfte, oder unter einem günstigen Mondhaus, nachdem er das Feuer entzündet, rings gefegt, das Gras ausgebreitet, besprengt und das rechte Knie nach vorn gebeugt hat, bringt diese Ghee-Opfer mit dem sruva, dem Becher oder der Schale dar: »Die Gottheit namens Rede, die Erlangerin: Möge sie mir dies von ihm erlangen — svāhā ihr.« »Die Gottheit namens Atem...« »Die Gottheit namens Sehkraft...« »Die Gottheit namens Gehör...« »Die Gottheit namens Geist...« »Die Gottheit namens Einsicht (prajñā)...« Dann, den Rauch riechend, seine Glieder mit dem Ghee-Überzug salbend, die Rede zügelnd, geht er hin und spricht sein Anliegen aus oder sendet einen Boten; er erlangt es in der Tat.
Kauṣītaki 2.4
अथातो दैवस्मरो यस्य प्रियो बुभूषेद्यस्यै वा एषां वै तेषामेवैकस्मिन्पर्वण्यग्निमुपसमाधायैतयैवावृतैता आज्याहुतीर्जुहोति वाचं मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । चक्षुस्ते मयि जुहोम्यसौ स्वाहा । श्रॊत्रं ते मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । मनस्ते मयि जुहॊम्यसौ स्वाहा । प्रज्ञां ते मयि जुहोम्यसौ स्वाहेत्यथ धूमगन्धं प्रजिघ्रायाज्यलेपेनाङ्गान्यनुविमृज्य वाचंयमोऽभिप्रवृज्य संस्पर्शं जिगमिषेदपि वाताद्वा सम्भाषमाणस्तिष्ठेत्प्रियो हैव भवति स्मरन्ति हैवास्य ॥ २.४ ॥
Nun das Ritual des Gedenkens an die Götter: Wer geliebt werden möchte, oder für den diese Riten vollzogen werden, soll bei eben diesem Anlass das Feuer entzünden und Ghee-Opfer mit dieser Formel darbringen: „Deine Rede opfere ich in mich, Soundso, svāhā. Dein Sehen opfere ich in mich, Soundso, svāhā. Dein Hören opfere ich in mich, Soundso, svāhā. Deinen Geist opfere ich in mich, Soundso, svāhā. Dein Verstehen opfere ich in mich, Soundso, svāhā.“ Dann soll er den Duft des Rauchs riechen, seine Glieder mit einer Schicht Ghee bestreichen, schweigend zurückkehren und Berührung suchen; oder er soll stehen, während er sogar mit dem Wind spricht. Er wird lieb, und die Menschen gedenken seiner.
Kauṣītaki 2.5
अथातः सायमन्नं प्रातर्दनमान्तरमग्निहोत्रमिति चाचक्षते यावद्वै पुरुषो भाषते न तावत्प्राणितुं शक्नोति प्राणं तदा वाचि जुहोति । यावद्वै पुरुषः प्राणिति न तावद्भाषितुं शक्नोति वाचं तदा प्राणे जुहोति । एतेऽनन्तेऽमृताहुतिर्जाग्रच्च स्वपंश्च सन्ततमव्यवच्छिन्नं जुहोत्यथ या अन्या आहुतयोऽन्तवत्यस्ताः कर्ममय्यो हि भवन्त्येतद्ध वै पूर्वे विद्वांसोऽग्निहोत्रं न जुहवांचक्रुः ॥ २.५ ॥
Nun nennt man dies die Abendspeise, die Morgengabe, das innere Agnihotra. Solange ein Mensch spricht, kann er nicht atmen; dann opfert er seinen Atem in die Rede. Solange ein Mensch atmet, kann er nicht sprechen; dann opfert er die Rede in den Atem. Diese beiden sind das endlose unsterbliche Opfer, das ununterbrochen dargebracht wird, im Wachen wie im Schlaf. Die anderen Opfer aber, die ein Ende haben, bestehen aus Handlung. Tatsächlich erkannten die früheren Wissenden dies als das Agnihotra, und deshalb vollzogen sie das äußere Agnihotra nicht.
Kauṣītaki 2.6
उक्थं ब्रह्मेति ह स्माह शुष्कभृङ्गरस्तदृगित्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्यायाभ्यर्च्यन्ते तद्यजुरित्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्याय युज्यन्ते तत्सामेत्युपासीत सर्वाणि हास्मै भूतानि श्रैष्ठ्याय सन्नमन्ते तच्छ्रीरित्युपासीत तद्यश इत्युपासीत तत्तेज इत्युपासीत तद्यथैतच्छास्त्राणां श्रीमत्तमं यशस्वितमं तेजस्वितमं भवति । तथैवैवं विद्वान्सर्वेषां भूतानां श्रीमत्तमो यशस्वितमस्तेजस्वितमो भवति । तमेतमैष्टकं कर्ममयमात्मानमध्वर्युः संस्करोति तस्मिन्यजुर्मयं प्रवयति यजुर्मयम् ऋङ्मयं होता ऋङ्मये साममयमुद्गाता स एष सर्वस्यै त्रयीविद्याया आत्मैष उ एवास्यात्मा एतदात्मा भवति य एवं वेद ॥ २.६ ॥
Der uktha ist brahman, sagte Śuṣka-Bhṛṅgara; man soll ihn als ṛc meditieren, und alle Wesen werden um seiner Vortrefflichkeit willen geehrt. Man soll ihn als yajus meditieren, und alle Wesen vereinen sich um seiner Vortrefflichkeit willen. Man soll ihn als sāman meditieren, und alle Wesen verneigen sich um seiner Vortrefflichkeit willen. Man soll ihn als Glanz (śrī), als Ruhm (yaśas), als Strahlkraft (tejas) meditieren. Wie dies das prächtigste, berühmteste und strahlendste der heiligen Schriften ist, so wird der Wissende dieses zum prächtigsten, berühmtesten und strahlendsten aller Wesen. Der adhvaryu bereitet jenes aus Handlung gefertigte Selbst, den Ziegelaltar; in ihn legt er das Selbst des yajus. Der hotṛ legt das Selbst des ṛc in den ṛc, und der udgātṛ richtet das Selbst des sāman auf. Dies ist das Selbst der ganzen Erkenntnis der drei Veden; dies ist in der Tat sein Selbst, und für den, der so erkennt, wird dies zum Selbst.
Kauṣītaki 2.7
अथातः सर्वजितः कौषीतकेस्त्रीण्युपासनानि भवन्ति यज्ञोपवीतं कृत्वाप आचम्य त्रिरुदपात्रं प्रसिच्योद्यन्तमादित्यमुपतिष्ठेत वर्गोऽसि पाप्मानं मे वृङ्धीत्येतयैवावृता मध्ये सन्तमुद्वर्गोऽसि पाप्मानं मे वृङ्धीत्येतयैवावृताऽस्तं यन्तं संवर्गोऽसि पाप्मानं मे संवृङ्धीति । यदहोरात्राभ्यां पापं करोति सं तद्वृङ्क्ते ॥ २.७ ॥
Nun gibt es drei Meditationen des Sarvajit Kauṣītaki. Nachdem man die heilige Schnur angelegt, sich mit Wasser gereinigt und dreimal Wasser aus dem Gefäß gegossen hat, soll man sich zur aufgehenden Sonne stellen. Mit eben diesem Vers sprechend „Du bist der Löser, wehre mein Übel ab“, sich wendend zur Sonne in der Mitte des Himmels „Du bist der aufwärts Löser, wehre mein Übel ab“; und zur untergehenden Sonne „Du bist der vollständige Sammler, wehre mein Übel völlig ab“. Welches Übel man bei Tag und bei Nacht begeht, davon wird man so befreit.
Kauṣītaki 2.8
अथ मासि मास्यमावास्यायां पश्चाच्चन्द्रमसं दृश्यमानमुपतिष्ठेतैतयैवावृता हरिततृणाभ्यां वाक्प्रत्यस्यति यत्ते सुसीमं हृदयमधि चन्द्रमसि श्रितं तेनामृतत्वस्येशानं माहं पौत्रमघं रुदमिति न हास्मात्पूर्वाः प्रजाः प्रयन्तीति नु जातपुत्रस्याथाजातपुत्रस्याप्यायस्व समेतु ते सन्ते पयांसि समुयन्तु वाजा यमादित्या अंशुमाप्याययन्तीत्येतास्तिस्र ऋचो जपित्वा मास्माकं प्राणेन प्रजया पशुभिराप्याययिष्ठा यॊऽस्मान्द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस्तस्य प्राणेन प्रजया पशुभिराप्यायस्वेति दैवीमावृतमावर्त आदित्यस्यावृतमन्वावर्तयति दक्षिणं बाहुमन्वावर्तते ॥ २.८ ॥
Nun soll man jeden Monat am Tag des Neumonds nahe dem Mond stehen, wie er von hinten gesehen wird. Mit eben diesem Vers wendet man sich und schickt die Rede mit grünem Gras zurück: „Dein Herz mit gutem Maß, das auf dem Mond ruht, dadurch möge ich Herr der Unsterblichkeit werden; möge ich meinen Enkel, das Übel oder das Weinen nicht sehen.“ Man spricht „Die früheren Nachkommen gehen nicht fort“, sowohl für den, dessen Sohn geboren ist, als auch für den, dessen Sohn noch nicht geboren ist, und rezitiert die drei Verse „Mögest du genährt werden, mögen die Säfte sich in dir vereinen, mögen sich die Kräfte im Strahl vereinen, den die Ādityas nähren“; und „Mögest du nicht genährt werden durch unseren Atem, unsere Nachkommen und unser Vieh; nähre mit Atem, Nachkommen und Vieh den, der uns hasst und den wir hassen.“ So lässt er die Drehung der Sonne mit der göttlichen Drehung kreisen und dreht den rechten Arm.
Kauṣītaki 2.9
अथ पौर्णमास्यां पुरस्ताच्चन्द्रमसं दृश्यमानमुपतिष्ठेतैतयैवावृता सोमो राजासि विचकक्षणः पञ्चमुखोऽसि प्रजापतिर्ब्राह्मणस्त एकं मुखं तेन मुखेन राज्ञोऽत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु राजा त एकं मुखं तेन मुखेन विशोत्सि तेनैव मुखेन मामन्नादं कुरु श्येनस्त एकं मुखं तेन मुखेन पक्षिणोऽत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु अग्निष्ट एकं मुखं तेन मुखेनेमं लोकमत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु त्वयि पञ्चमं मुखं तेन मुखेन सर्वाणि भूतान्यत्सि तेन मुखेन मामन्नादं कुरु मास्माकं प्राणेन प्रजया पशुभिरवक्षेष्ठा योऽस्माद्वेष्टि यं च वयं द्विष्मस्तस्य प्राणेन प्रजया पशुभिरवक्षीयस्वेति दैवीमावृतमावर्त आदित्यस्यावृतमन्वावर्तन्त इति दक्षिणं बाहुमन्वावर्तते ॥ २.९ ॥
Dann soll man am Vollmondtag dem vorne sichtbaren Mond nahen und diesen Vers sprechen: "Soma, du bist König, allsehend. Du bist Prajāpati mit fünf Gesichtern. Brahmane, du hast ein Gesicht; mit diesem Gesicht isst du den König; mit eben diesem Gesicht mache mich zum Esser von Speise. König, du hast ein Gesicht; mit diesem Gesicht isst du das Volk; mit eben diesem Gesicht mache mich zum Esser von Speise. Falke, du hast ein Gesicht; mit diesem Gesicht isst du die Vögel; mit eben diesem Gesicht mache mich zum Esser von Speise. Feuer, du hast ein Gesicht; mit diesem Gesicht isst du diese Welt; mit eben diesem Gesicht mache mich zum Esser von Speise. In dir ist das fünfte Gesicht; mit diesem Gesicht isst du alle Wesen; mit eben diesem Gesicht mache mich zum Esser von Speise. Mindere nicht unseren Atem, unsere Nachkommen, unser Vieh. Der Atem, die Nachkommen und das Vieh dessen, der uns hasst und den wir hassen, sollen gemindert werden." Dann vollzieht er die göttliche Wendung; er sagt, sie wenden sich nach der Wendung der Sonne, und wendet sich zum rechten Arm.
Kauṣītaki 2.10
अथ संवेशञ्जायायै हृदयमभिमृशेद्यत्ते सुसीमे हृदये हितमन्तः प्रजापतौ मन्येऽहं मां तद्विद्वांसं तेन माहं पौत्रमघं रुदमिति न हास्मत्पूर्वाः प्रजाः प्रैतीति ॥ २.१० ॥
Dann soll er, wenn er sich mit seiner Frau niederlegt, ihr Herz berühren und sprechen: "Was in deinem wohlbegrenzten Herzen, in Prajāpati, verborgen liegt, ich denke, es kennt mich. Dadurch möge ich nicht über das Unglück eines Enkels weinen." Indem man dies sagt, weichen die Nachkommen unserer Vorfahren nicht von uns.
Kauṣītaki 2.11
अथ प्रोष्यान्पुत्रस्य मूर्धानमभिमृशेत् । अङ्गादङ्गात्सम्भवसि हृदयादधिजायसे । आत्मा त्वं पुत्र माविथ स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति । अश्मा भव परशुर्भव हिरण्यमस्तृतं भव । तेजो वै पुत्रनामासि स जीव शरदः शतमसाविति नामास्य गृह्णाति। येन प्रजापतिः प्रजाः पर्यगृह्णादरिष्ट्यै तेन त्वा परिगृह्णाम्यसाविति नामास्य गृह्णात्यथास्य दक्षिणे कर्णे जपत्यस्मै प्रयन्धि मघवन्नृजीषिन्नितीन्द्र श्रेष्ठानि द्रविणानि धेहीति सव्ये मा च्छित्था मा व्यथिष्ठाः शतं शरद आयुषो जीव पुत्र । ते नाम्ना मूर्धानमभिजिघ्राम्यसाविति त्रिर्मूर्धानमवजिघ्रेद्गवां त्वा हिङ्कारेणाभिहिङ्करोमीति त्रिर्मूर्धानमभिहिङ्कुर्यात् ॥ २.११ ॥
Dann soll er, nach der Rückkehr aus der Fremde, den Kopf des Sohnes berühren: "Du wirst Glied für Glied geboren, du wirst aus dem Herzen geboren. Du bist das Selbst; Sohn, schütze mich. Lebe hundert Herbste, der und der." So nimmt er den Namen auf. "Sei Stein, sei Axt, sei unzerbrochenes Gold. Du bist Glanz, den Namen des Sohnes tragend. Lebe hundert Herbste, der und der." So nimmt er den Namen auf. "Womit Prajāpati die Geschöpfe zum Schutz vor Unheil umschloss, damit umschließe ich dich, der und der." So nimmt er den Namen auf. Dann murmelt er in das rechte Ohr: "O freigebiger Indra, Geber des Rechten, gib ihm die besten Schätze." In das linke Ohr: "Sei nicht abgeschnitten, sei nicht bedrängt; lebe hundert Herbste des Lebens, Sohn." Dann riecht er an dem Kopf mit dem Namen, "der und der", dreimal riecht er den Kopf. "Mit dem Brüllen der Kühe brülle ich dich an." So brüllt er dreimal über den Kopf.
Kauṣītaki 2.12
अथातो दैवः परिमर एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यदग्निर्ज्वलत्यथैतन्म्रियते यन्न ज्वलति तस्यादित्यमेव तेजो गच्छति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यथादित्यो दृश्यतेऽथैतन्म्रियते यन्न दृश्यते तस्य चन्द्रमसमेव तेजो गचछति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्चन्द्रमा दृश्यते । अथैतन्म्रियते यन्न दृश्यते तस्य विद्युतमेव तेजो गच्छति वायुं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यद्विद्युद्विद्योततेऽथैतन्म्रियते यन्न विद्योतते तस्य वायुमेव तेजो गच्छति वायुं प्राणः । ता वा एताः सर्वा देवता वायुमेव प्रविश्य वायौ मृता न मृच्छन्ते तस्मादेव उ पुनरुदीरत इत्यधिदैवतमथाध्यात्मम् ॥ २.१२ ॥
Nun die Lehre von den Göttern. Wenn das Feuer brennt, leuchtet dieses brahman; wenn es nicht brennt, stirbt es, und sein Licht geht zur Sonne. Der Wind ist der prāṇa. Wenn die Sonne gesehen wird, leuchtet dieses brahman; wenn sie nicht gesehen wird, stirbt es, und sein Licht geht zum Mond. Der Wind ist der prāṇa. Wenn der Mond gesehen wird, leuchtet dieses brahman; wenn er nicht gesehen wird, stirbt es, und sein Licht geht zum Blitz. Der Wind ist der prāṇa. Wenn der Blitz aufleuchtet, leuchtet dieses brahman; wenn er nicht aufleuchtet, stirbt es, und sein Licht geht zum Wind. Der Wind ist der prāṇa. Alle diese Gottheiten, die in den Wind eingetreten sind, sterben im Wind, doch sie sterben nicht wirklich; daher erheben sie sich wieder. Dies ist die Lehre von den Gottheiten. Nun vom ātman.
Kauṣītaki 2.13
एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यद्वाचा वदत्यथैतन्म्रियते यन्न वदति तस्य चक्षुरेव तेजो गच्छति प्राणं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्चक्षुषा पश्यत्यथैतन्म्रियते यन्न पश्यति तस्य श्रोत्रमेव तेजो गच्छति प्राणं प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यच्छ्रोत्रेण शृणोत्यथैतन्म्रियते यन्न शृणोति तस्य मन एव तेजो गच्छति प्राण एतद्वै ब्रह्म दीप्यते यन्मनसा ध्यायत्यथैतन्म्रियते यन्न ध्यायति तस्य प्राणमेव तेजो गच्छति प्राणं प्राणस्तावा एताः सर्वा देवताः प्राणमेव प्रविश्य प्राणे मृता न मृच्छन्ते तस्मा देव उ पुनरुदीरते तद्यदिह वा एवं विद्वांस उभौ पर्वतावभिप्रवर्तेयातां तुस्तूर्षमाणो दक्षिणश्चोत्तरश्च न हैवैनं स्तृण्वीयाताम् । अथ य एनं द्विषन्ति यांश्च स्वयं द्वेष्टि त एनं सर्वे परिम्रियन्ते ॥ २.१३ ॥
Wenn man durch die Rede spricht, leuchtet dieses brahman; wenn man nicht spricht, stirbt es, und sein Licht geht zum Auge, dann zum prāṇa. Das prāṇa ist brahman. Wenn man durch das Auge sieht, leuchtet dieses brahman; wenn man nicht sieht, stirbt es, und sein Licht geht zum Ohr, dann zum prāṇa. Wenn man durch das Ohr hört, leuchtet dieses brahman; wenn man nicht hört, stirbt es, und sein Licht geht zum Geist, dann zum prāṇa. Wenn man durch den Geist meditiert, leuchtet dieses brahman; wenn man nicht meditiert, stirbt es, und sein Licht geht zum prāṇa. Das prāṇa ist brahman. Alle diese Gottheiten, die in das prāṇa eingetreten sind, sterben im prāṇa, doch sie sterben nicht wirklich; daher erheben sie sich wieder. Wer so weiß, mag versuchen, die beiden Berge zu wenden, doch niemand kann ihn vernichten. Die ihn hassen und die, die er selbst hasst, sterben alle um ihn her.
Kauṣītaki 2.14
अथातो निःश्रेयसादानं सर्वा ह वै देवता अहं श्रेयसे विवदमानाः । अस्माच्छरीरादुच्चक्रमुस्तद्दारुभूतं शिष्येथैतद्वाक्प्रविवेश तद्वाचा वदच्छिष्य एव । अथैतच्चक्षुः प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छिष्य एवाथैनच्छ्रोत्रं प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छ्रोत्रेण शृण्वच्छिष्य एवाथैनन्मनः प्रविवेश तद्वाचा वदच्चक्षुषा पश्यच्छ्रोत्रेण शृण्वन्मनसा ध्यायच्छिष्य एवाथैतत्प्राणः प्रविवेश तत्तत एव समुत्तस्थौ ते देवाः प्राणे निःश्रेयसं विचिन्त्य प्राणमेव प्रज्ञात्मानमभिसम्भूय सहैतैः सर्वैरस्माल्लोकादुच्चक्रमुः । ते वायु-प्रतिष्ठाकाशात्मानः स्वर्ययुस्तथॊ एवैवं विद्वान्सर्वेषां भूतानां प्राणमेव प्रज्ञात्मानमभिसम्भूय सहैतैः सर्वैरस्माच्छरीरादुत्क्रामति स वायुप्रतिष्ठाकाशात्मा न स्वरेति तद्भवति यत्रैतद्देवास्तत्प्राप्य तदमृतो भवतियदमृता देवाः ॥ २.१४ ॥
Nun die Lehre, wie man das höchste Gut ergreift. Alle Götter, im Streit darüber, wer der Beste sei, erhoben sich aus diesem Körper. Sie blieben leblos, wie Holzscheite. Dann trat die Rede ein; durch die Rede sprechend, blieb sie nur ein Schüler. Dann trat das Auge ein; durch das Auge sehend, blieb es nur ein Schüler. Dann trat das Ohr ein; durch das Ohr hörend, blieb es nur ein Schüler. Dann trat der Geist ein; durch den Geist denkend, blieb er nur ein Schüler. Dann trat der prāṇa (Atem) ein, und sogleich erhob sich der Körper. Die Götter, im prāṇa das höchste Gut erwägend, vereinigten sich mit dem prāṇa, dessen Selbst das Bewusstsein ist, und zogen mit all diesen aus dieser Welt nach oben. Im Wind verweilend, den Raum als Selbst habend, gingen sie zum Himmel. Ebenso: Wer dies weiß, der, mit dem prāṇa aller Wesen als seinem Bewusstseins-Selbst vereint, steigt mit all diesen aus diesem Körper nach oben. Er wird einer, der im Wind verweilt, dessen Selbst der Raum ist, und wird nicht Himmel; dort, wo diese Götter sind, angelangt, wird er unsterblich, denn die Götter sind unsterblich.
Kauṣītaki 2.15
अथातः पितापुत्रीयं सम्प्रदानमिति चाचक्षते । पिता पुत्रं प्रेष्यन्नाह्वयति नवैस्तृणैरगारं संस्तीर्याग्निमुपसमाधायोदकुम्भं सपात्रमुपनिधायाहतेन वाससा सम्प्रच्छन्नः स्वयं श्येत एत्य पुत्र उपरिषटादभिनिपद्यते, इन्द्रियैरस्येन्द्रियाणि संस्पृश्यापि वास्याभिमुखत एवासीताथास्मै संप्रयच्छति वाचं मे त्वयि दधानीति पिता वाचं ते मयि दध इति पुत्रः प्राणं मे त्वयि दधानीति पिता प्राणं ते मयि दध इति पुत्रः । चक्षुर्मे त्वयि दधानीति पिता चक्षुस्ते मयि दध इति पुत्रः । श्रोत्रं मे त्वयि दधानीति पिता श्रोत्रं ते मयि दध इति पुत्रः । मनो मे त्वयि दधानीति पिता मनस्ते मयि दध इति पुत्रः । अन्नरसान्मे त्वयि दधानीति पितान्नरसांस्ते मयि दध इति पुत्रः । कर्माणि मे त्वयि दधानीति पिता कर्माणि ते मयि दध इति पुत्रः । सुखदुःखे मे त्वयि दधानीति पिता सुखदुःखे ते मयि दध इति पुत्रः । आनन्दं रतिं प्रजातिं मे त्वयि दधानीति पिता आनन्दं रतिं प्रजातिं ते मयि दध इति पुत्रः । इत्या मे त्वयि दधानीति पिता इत्या ते मयि दध इति पुत्रः । धियो विज्ञातव्यं कामान्मे त्वयि दधानीति पिता धियो विज्ञातव्यं कामांस्ते मयि दध इति पुत्रः । अथ दक्षिणावुत्प्राङुपनिष्क्रामति तं पितानुमन्त्रयते यशो ब्रह्मवर्चसमन्नाद्यं कीर्तिस्त्वा जुषतामित्यथेतरः सव्यमंसमन्ववेक्षते पाणिनान्तर्धाय वसनान्तेन वा प्रच्छाद्य स्वर्गांल्लोकान्कामानवाप्नुहीति स यद्यगदः स्यात्पुत्रस्यैश्वर्ये पिता वसेत्परि वा व्रजेद्यद्यु वै प्रेयाद्यदेवैनं समापयति तथा समापयितव्यो भवति तथा समापयितव्यो भवति ॥ २.१५ ॥
Nun wird das Ritual genannt, das die Übergabe von Vater zu Sohn heißt. Wenn ein Vater, im Begriff, seinen Sohn fortzuschicken, ihn ruft; nachdem er das Haus mit frischem Gras ausgebreitet, das Feuer entzündet, einen Wasserkrug mit einem Gefäß aufgestellt und sich ganz mit einem ungebrauchten Tuch bedeckt hat, legt er sich selbst hin. Der Sohn kommt, legt sich oben auf ihn, berührt seine Sinne mit den eigenen oder setzt sich ihm gegenüber. Dann übergibt ihm der Vater und spricht: »Ich lege meine Rede in dich.« Der Sohn spricht: »Ich lege deine Rede in mich.« Ebenso mit Atem, Sehkraft, Gehör, Geist, den Essenzen der Speise, den Handlungen, Lust und Leid, Freude, Entzücken und Nachkommenschaft, Bewegung und den durch den Verstand zu erkennenden Wünschen. Dann erhebt sich der Vater nach rechts und geht nach Osten hinaus und segnet ihn: »Mögen Ruhm, Brahman-Glanz, Speise und Ehre dich erfreuen.« Der andere blickt auf seine linke Schulter, verbirgt sie mit der Hand oder bedeckt sie mit dem Ende des Gewandes und spricht: »Erlange die Wünsche der himmlischen Welten.« Ist der Vater schwach, mag er unter der Herrschaft des Sohnes wohnen oder ihn umkreisen; stirbt er aber, so ist er zu vollenden, wie es der Ritus verlangt, so ist er zu vollenden.